| Slavische volken & mythen 3 |
| DE VAMPIER Van alle rusteloze geesten die rondspookten in de schaduwen tussen leven en dood joeg er geen een zoveel angst op als de vampier, de verdoemde ziel die zich voedde met het warme bloed, of soms zelfs het vlees van de levenden, en die zich in vele gedaanten konden vertonen. De vampier uit de Slavische volksverhalen heeft vaak weinig gemeen met de Dracula uit de populaire literatuur. Soms was de ondode een tragische, door het lot getroffen geest in plaats van een verdoemd, wraaklustig schrikbeeld. En niet iedere vampier was een man . De herkomst werd verschillend verklaard, maar alle theorie�n gingen ervanuit dat hij een ondode was, een ziel die uit deze wereld was vertrokken zonder in de andere wereld te worden toegelaten. Het leven had hem verlaten, maar de dood had hem nog niet aanvaard. Vaak werden vampiers beschreven als zelfmoordenaars zonder hoop op Gods genade, of als dronkaards die in spirituele vergetelheid waren gestroven. Over hoe ze zich voedden liepen de meningen uiteen. Ze leefden niet, zeiden sommigen, en konden dus zonder eten, maar om zich toch te voeden namen ze toevlucht tot bloed van mensen. De Christelijke kerk heeft een rol gespeeld in de ontwikkeling van de mythe , door ketters met bloeddorstige ondoden te vereenzelvigen. Een element is al zeker afkomstig uit het Christendom, de traditie dat de vampier alleen met een staak van espenhout kan worden gedood, het hout van de boom waaraan Judas Iscariot zich zou hebben verhangen. DRACULA Ondanks de grote bekendheid speelt de vampier in de Russische folklore geen bijzondere grote rol. Hij was beter bekend, en werd meer gevreesd in Wit Rusland en de Oekraine, onder de Kroaten en de Poolse Kasjoebs, en natuurlijk in het niet Slavische Transylvani� , waar de traditie word gevoerd door de verhalen over de beruchte Vlad Tepes de historische graaf Dracula, die de mensen alleen al met zijn verschijning angst aanjoeg. In de Slaviche volksverhalen is de vampier echter niet altijd een door en door sinistere figuur en verschijnt hij in de meest onverwachte gedaanten. Hoewel Dracula een vampier word genoemd heeft de echte Vlad Dracula niets te maken met deze creatie Vlad Tepes , een vorst uit Walachije in het huidige Roemeni� wordt vaak genoemd als een bron van de Draculalegende. Vlad zelf werd niet doorboord met een houten staak, maar hij onderwierp anderen er wel aan. Draak in het Roemeens is Drac , en de vader van Vlad was dus Dracul , en Vlad zelf was dan Dracula. Wat zoon van draak betekende. Prins Vlad Tepes dankt zijn naam aan zijn folter- technieken , Tepes betekend in het Roemeens spietser en spietsen was een gruwelijke methode om te doden. In Bram stokers verhaal kan een vampier gedood worden met een houten staak , waar hij dit thema vandaan haalde is hier wel erg duidelijk. De rechtopstaande staak die prins Vlad Tepes gebruikte voor zijn hobby bij straffen veranderde hier in een wapen tegen de vampier. Hoe het ook zij als Bram Stoker zijn hoofdpersoon niet de naam Dracula had gegeven dan zouden we nooit hebben gehoord van de beroemde spietser prins Vlad Dracula. Dankzei Stoker is Dracula en de vampier een onsterfelijke figuur geworden. De verhalen van bloeddorstige ondoden waren al sinds de elfde eeuw in omloop , vaak zelfs dankzij degenen die de vampier naar het rijk der fabelen wilden verwijzen. Door de eeuwen heen waren verhalen over hun verschijning verzameld en uitgebracht door geleerden en geetelijken die zo hoopten aan te tonen dat dit angstaanjagende nachtelijke wezen op niets dan bijgeloof beruste. Desondanks werden geruchten over vampiers nog altijd met koortsachtige speculaties begroet, zoals in 1732, toen de Servische politie rapporteerde over een opleving van vampirisme. Eind achtiende eeuw en begin negentiende eeuw werd de vampier door de inspanningen van zowel de wetenschap als de kerk ten slotte een zuiver imaginaire figuur. De Romantici herschiepen de vampier als een personificatie van de dood, met name in de gedaante van de femme fatale, een verleidelijke vrouw die argeloze mannen omsloot in haar dodelijke omhelzing. De vampier deed zijn intrede in de Engelse literatuur na een beroemde nacht in Gen�ve in Juni 1816. En in 1897 verscheen het meest beroemde vampieren verhaal Dracula. Roman geschreven door de Ierse toneelmeester Bram Stoker. Sindsdien zijn er ruim 160 films over Dracula gemaakt. |