กระทรวงหมาดไทยมีหน้าที่ในการสนับสนุนการดำเนินงานของรัฐบาล ทั้งในฐานะ
ที่เป็นหน่วยงานหนึ่งของระบบราชการ ที่มีภารกิจรับผิดชอบตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติ
ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2534 มาตรา 19 และในฐานะที่เป็นผู้ประสานและกำกับ
ดูแลการนำนโยบายของรัฐบาลไปปฏิบัติในพื้นที่จังหวัดของผู้ว่าราขการจังหวัดตามอำนาจหน้าที่
ที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 มาตรา 54 และ 57
เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของรัฐบาลตามนโยบายที่คณะรัฐมนตรีได้แถลงต่อ
รัฐสภา เมื่อวันจันทร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2544 ภายใต้ขอบเขตหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย
ดังกล่าว กระทรวงมหาดไทยจึงได้กำหนดนโยบายของกระทรวงมหาดไทยขึ้น เพื่อใช้เป็นแนวทาง
ในการบริหารราชการของกระทรวงมหาดไทย ดังนี้

ส่วนที่ 1 : นโยบายเร่งด่วน

กระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการเพื่อสนับสนุนนโยบายเร่งด่วนของคณะรัฐมนตรี
ในการที่จะเร่งแก้ไขปัญหาความยากจน ปัญหายาเสพติด และปัญหาการทุจริตประพฤติมิชอบ
ในวงราชการ โดยกำหนดเป็นนโยบายเร่งด่วนของกระทรวงมหาดไทย ดังนี้

1.1 นโยบายด้านการเร่งรัดขจัดปัญหาความยากจนของประชาชน ทั้ง
ในเขตชนบทและเขตเมือง โดยกระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการ ดังนี้

(1) นำแนวทางการพัฒนาตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ
มากำหนดเป็นกรอบการดำเนินงานเพื่อการแก้ไขปัญหาความยากจนที่สอดคล้องกับ
ศักยภาพของแต่ละหมู่บ้านและชุมชน

(2) สนับสนุนการดำเนินการ ด้านการจัดตั้งกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองของรัฐบาลด้วยการ

(2.1) นำหลักการของโครงการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ไปเผยแพร่เพื่อเตรียม
ความพร้อมของประชาชนในหมู่บ้านและชุมชนเมืองที่จะเข้าร่วมการดำเนินการตาม
โครงการ

(2.2) สนับสนุนการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารเงินกองทุน ในระดับหมู่บ้านและชุมชน
เมืองเพื่อให้ได้บุคคลที่มีความรู้ความสามารถทางการจัดการและเป็นคนดีเข้ามาเป็น
คณะกรรมการ

(2.3) สนับสนุนด้านการพัฒนาความรู้และทักษะเพื่อเตรียมความพร้อมให้กับ
คณะกรรมการบริหารเงินกองทุนระดับหมู่บ้านและชุมชนเมืองในการบริหาร
เงินกองทุน

(2.4) สนับสนุนและกำกับดูการดำเนินงานของหมู่บ้านและชุมชนเมืองในการบริหาร
เงินกองทุนให้เกิดประโยชน์สูงสุด และมีประสิทธิภาพ

(2.5) จัดให้มีระบบการประเมินผลการดำเนินงานตามโครงการโดยสถาบันการศึกษา
ที่เหมาะสม

(3) สนับสนุนการดำเนินตามโครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ของรัฐบาล ด้วยการ

(3.1) นำหลักการของโครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ไปเผยแพร่
เพื่อเป็นแนวทางการพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดเล็กของชุมชน ตลอดจน
เพื่อเป็นแนวทางให้หมู่บ้านและชุมชนเมือง นำไปใช้ในการบริหารการใช้จ่ายเงิน
ตามโครงการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง

(3.2) สนับสนุนการพัฒนาคุณภาพมาตรฐาน การบรรจุภัณฑ์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม
ให้กับผลิตภัณฑ์ของชุมชน

(3.3) สนับสนุนด้านการจัดการตลาดเพื่อการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของชุมชน
ตลอดจนการใช้เครือข่ายอินเตอร์เน็ตของกระทรวงมหาดไทยในการเผยแพร่
ผลิตภัณฑ์ของชุมชน

(4) เร่งรัดการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นแก่การประกอบอาชีพ การแก้ไขปัญหา
การขาดที่ดินทำกิน ตลอดจนการพัฒนาและส่งเสริมอาชีพให้แก่เกษตรกรและกลุ่มคน
ยากจน เพื่อลดปัญหาความยากจนและสร้างงาน สร้างรายได้ให้แก่ประชาชน

(5) สนับสนุนการใช้ประโยชน์จากพื้นที่ใต้ทางด่วน เพื่อเป็นแหล่งสร้างงาน สร้างรายได้
ให้กับคนยากจนและผู้มีรายได้น้อยในเขตเมือง

1.2 นโยบายด้านการเร่งรัดการดำเนินการด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหา
ยาเสพติดโดยกระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการ ดังนี้

(1) ส่งเสริมบทบาทของชุมชนในการปฏิบัติตามนโยบายการป้องกัน และแก้ไขปัญหายาเสพติด
ตามหลักการป้องกันนำหน้าการปราบปราม ด้วยการ

(1.1) สนับสนุนการป้องกันยาเสพติดเชิงรุกในกลุ่มเด็ก และเยาวชนโดยเสริมสร้างความ
เข้มแข็งของครอบครัว โรงเรียน ชุมชน วัด รวมทั้งเปิดโอกาสให้มีการจัดทำโครงการร่วม
ป้องกันยาเสพติดในลักษณะบูรณาการ

(1.2) ส่งเสริมบทบาทของชุมชนในการรณรงค์ เพื่อให้ผู้ติดยาเสพติดและสมัครใจจะบำบัด
รักษา เข้ารับการบำบัดในสถานบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดของหน่วยงานต่าง ๆ

(1.3) ส่งเสริมบทบาทของชุมชนในการมีส่วนร่วมกับภาครัฐในการป้องกันและแก้ไขปัญหา
ยาเสพติด เพื่อลดปัญหาความต้องการยาเสพติดของประชาชนกลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน รวมทั้ง
เพื่อสะกัดกั้นการแพร่ระบาดของยาเสพติดที่จะเข้าสู่ชุมชน

(2) พัฒนาประสิทธิภาพของระบบปฏิบัติการในส่วนกลาง และส่วนภูมิภาค ที่จะนำนโยบาย
ด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดไปปฎิบัติ ทั้งในด้านของระบบฐานข้อมูล ระบบ
แผนงาน และระบบงบประมาณ ให้มีเอกภาพในการประสานการปฎิบัติ และมีประสิทธิภาพ
ในการทำงาน

(3) พัฒนาบทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และสมาชิกกองอาสารักษาดินแดน (อส.) ให้เข้ามา
มีส่วนร่วมกับฝ่ายปกครองและตำรวจในการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด

1.3 นโยบายด้านการป้องกัน และปราบปราม การทุจริตประพฤติมิชอบใน
วงราชการ กระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการ ดังนี้

(1) ขจัดเหตุแห่งการทุจริตประพฤติมิชอบในการจัดซื้อจัดจ้างในงบประมาณของทาง
ราชการ ด้วยการ

(1.1) ให้ศูนย์รวมข่าวประกวดราคาที่ได้จัดตั้งขึ้นในส่วนราชการ และหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ
ในส่วนกลาง และในทุกจังหวัด เป็นศูนย์เผยแพร่ข่าวสารการจัดซื้อจัดจ้างตามงบประมาณ
ของทางราชการ เพื่อลดเหตุแห่งการสมยอมกันในการเสนอราคาของผู้ขายหรือผู้รับจ้าง

(1.2) เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารการจัดซื้อจัดจ้าง ตามงปบระมาณของทางราชการหน่วย
งานในสังกัด ให้สาธารณชนทราบอย่างกว้างขวาง โดยเปิดเผยทั้งทางเอกสารและทาง
ทางอินเตอร์เน็ต

(1.3) สร้างระบบการกำหนดราคากลางของพัสดุที่จะมีการจัดซื้อจัดจ้างให้สามารถลด
เหตุแห่งการทุจริตประพฤติมิชอบของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

(1.4) สร้างระบบงานการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง ที่เป็นมาตรฐาน เพื่อ
สร้างความเปิดเผยโปร่งใส ลดโอกาสการใช้ดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่

(2) ส่งเสริมบทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชน ในการขจัดการทุจริตประพฤติมิชอบ
ในวงราชการ ด้วยการ

(2.1) สร้างช่องทางเพื่อรับแจ้งเรื่องเรียนข้อมูลการทุจริตประพฤติมิชอบจากประชาชน
ทั้งทางวาจา ทางเอกสาร และทางอินเตอร์เน็ต

(2.2) พัฒนากระบวนการทำงาน เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำกับ
ในการกำกับดูแลการบริหารการใช้จ่ายงบประมาณทั้งของภาครัฐและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

(2.3) พัฒนาระบบการประเมินผลงานแบบเปิด ที่เปิดโอกาสให้ประชาชน สื่อมวลชน นัก
วิชาการ องค์กรพัฒนาเอกชน ตลอดจนภาคธุรกิจเอกชน เข้ามามีส่วนร่วม

(3) พัฒนาจิตสำนึกและค่านิยม ตลอดจนจรรยาบรรณในการทำงานให้กับเจ้าหน้าที่ใน
สังกัด ตลอดจนการลงโทษแก่ผู้ทุจริตประพฤติมิชอบอย่างเฉียบขาด เพื่อลดเหตุแห่ง
พฤติกรรมของการทุจริตประพฤติมิชอบ ด้วยการ

(3.1) ผู้บังคับบัญชาในทุกระดับชั้น ต้องทำตนเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ผู้ใต้บังคับบัญชา

(3.2) จัดให้มีระบบการให้เกียรติ ยกย่อง ชมเชย แก่เจ้าหน้าที่ที่มีความประพฤติดี เพื่อ
เป็นขวัญและกำลังใจและเป็นแบบอย่างแก่เจ้าหน้าที่ทั่วไป

(3.3) รณรงค์ปลูกฝังจิตสำนึก และค่านิยมการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบให้
กับเจ้าหน้าที่ในสังกัด

(3.4) ดำเนินมาตรการลงโทษทั้งทางวินัย ทางปกครอง ทางแพ่ง และทางอาญาอย่าง
เด็ดขาด รวดเร็ว แก่ผู้ทุจริตและประพฤติมิชอบ

ส่วนที่ 2 : นโยบายตามภารกิจของกระทรวงมหาดไทย

กระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการเพื่อสนับสนุนนโยบายของคณะรัฐมนตรี ทั้งด้าน เศรษฐกิจ
สังคม การเมืองและการบริหาร ที่นอกเหนือจากส่วนที่เป็นนโยบายเร่งด่วน โดยกำหนดเป็น
นโยบายของกระทรวงมหาดไทย ดังนี้

(2.1) นโยบายด้านการแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจในระดับฐานล่างของประเทศ

กระทรวงมหาดไทย จะดำเนินการด้านการแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจในระดับ
ฐานล่างของประเทศ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการดำเนินการเพื่อขจัด
ปัญหาความยากจน การเพิ่มการสร้างงาน สร้างรายได้ให้แก่ประชาชน ดังนี้

(1) สนับสนุนการดำเนินการเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนในการที่จะเข้า
มามีส่วนร่วมกับภาครัฐในการแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศ ด้วยการ

(1.1) สร้างกระบวนการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐกับประชาชน ในชุมชนในรูป
ของประชาคม เพื่อเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่จะนำไปสู่การเพิ่มศักยภาพของประชาชน
และชุมชน

(1.2) ให้การสนับสนุนด้านความรู้ และทักษะในการบริหารจัดการที่จำเป็นแก่องค์กร
ชุมชน เพื่อให้มีขีดความสามารถในการบริหารงานการแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจ
ของชุมชนด้วยตนเอง

(1.3) พัฒนาชุมชนแออัดในเขตเมือง ทั้งในแง่ของสภาพแวดล้อมของชุมชน และผู้
อยู่อาศัยในชุมชนให้มีสภาพที่เหมาะสมแก่การพัฒนาคุณภาพชีวิต และมีความพร้อม
ในแง่ทักษะฝีมือแรงงานที่จะเป็นแหล่งรองรับการว่าจ้างการผลิตจากภาคธุรกิจเอกชน
และที่จะเป็นแหล่งการประกอบธุรกิจขนาดเล็กของคนในชุมชน

(1.4) ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นองค์กรหลักที่รับผิดชอบต่อการ
ดำเนินการ เพื่อแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจของประชาชนในท้องถิ่น

(2) สนับสนุนการดำเนินการพัฒนาเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ให้กับผลผลิตของชุมชนด้วยการ

(2.1) ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจระดับชุมชน ในรูปของวิสาหกิจชุมชน หรือ
พัฒนาวิสาหกิจชุมชนที่มีอยู่แล้ว ให้มีผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพได้มาตรฐานตลอดจนการส่งเสริม
ด้านการตลาดเพื่อเป็นแหล่งรองรับผลิตภัณฑ์ของชุมชน

(2.2) ใช้ประโยชน์จากเครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ และบุคลากรที่ทำงานร่วมกับประชาชน
ในพื้นที่ของกระทรวงมหาดไทย ในการให้ความช่วยเหลือในด้านความรู้สมัยใหม่และการบริหาร
จัดการ เพื่อเชื่อมโยงสินค้าจากชุมชนสู่ตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ ด้วยระบบร้านค้า
เครือข่ายและอินเตอร์เน็ต หรือระบบพาณิชย์อีเลคทรอนิค

(2.3) ส่งเสริมให้เกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายการผลิตของชุมชน กับภาคธุรกิจเอกชน
ด้วยการใช้บทบาทการทำงานของคณะกรรมการร่วมภาครัฐและภาคเอกชนในระดับจังหวัด
หรือ กรอ. จังหวัด

(2.4) สนับสนุนให้ชุมชนที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ ได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์สำหรับ
เป็นสินค้าหลักของชุมชนที่จะจัดจำหน่ายให้แก่นักท่องเที่ยว

(3) สนับสนุนการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ บำบัดฟื้นฟู และพัฒนาด้านทรัพยากร
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นพื้นฐานสำหรับการแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูเศรษฐกิจที่ยั่งยืน
ด้วยการ

(3.1) ส่งเสริมบทบาทของชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการเข้ามามีส่วนร่วม
และรับผิดชอบในการบริหารจัดการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของชุมชนท้องถิ่น
ตลอดจนในการดำเนินการด้านต่าง ๆ ที่มีผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมของชุมชนท้องถิ่น

(3.2) นำหลักการพัฒนาที่มุ่งเน้นการอนุรักษ์ และใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติอย่าง
คุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด มาเป็นพื้นฐานในการกำหนดทิศทางการพัฒนาของพื้นที่
ตั้งแต่การจัดทำผังและการวางแผนพัฒนาพื้นที่ รวมไปถึงการดำเนินกิจกรรมการพัฒนา
พื้นที่ในด้านต่าง ๆ

(4) เสริมสร้างศักยภาพทางการพัฒนาของพื้นที่ ตามนโยบายการพัฒนาภูมิภาคและ
กรุงเทพมหานครของรัฐบาลให้เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาเศรษฐกิจในภาคการผลิตสาขาต่าง ๆ
ที่จะนำไปสู่การเพิ่มการสร้างงานและสร้างรายได้ให้แก่ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตลอดจน
การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจของพื้นที่ ด้วยการ

(4.1) จัดทำผังการใช้ประโยชน์พื้นที่ให้สอดคล้องกับศักยภาพทางการพัฒนาของพื้นที่
ที่มีอยู่ และสอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในแต่ละท้องถิ่น เพื่อเป็นฐานสำหรับ
การดำเนินการเพื่อการพัฒนาพื้นที่ในด้านต่าง ๆ รวมทั้งส่งเสริมการบังคับใช้กฏหมายว่า
ด้วยผังเมืองอย่างจริงจัง

(4.2) สนับสนุนการพัฒนาด้านโครงสร้างการบริการพื้นฐาน และระบบสาธารณูปโภค
สาธารณูปการ เพื่อให้เกิดผลทางการพัฒนาตามศักยภาพของพื้นที่ที่มีอยู่ และเพื่อเชื่อมโยง
เครือข่ายการพัฒนาระหว่างพื้นที่ ตลอดจนเพื่อกระจายความเจริญไปสู่พื้นที่ในภูมิภาค
ต่าง ๆ อย่างเท่าเทียมกัน

(4.3) เร่งรัดการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน สาธารณูปโภคสาธารณูปการตลอดจนสิ่ง
อำนวยความสะดวกที่จำเป็น เพื่อสนับสนุนการพัฒนาด้านการท่องเที่ยว และการพัฒนาการ
ค้าขายชายแดน รวมทั้งการพัฒนาตามแนวทางพัฒนาพื้นที่เฉพาะ

(4.4) สนับสนุนด้านการพัฒนาโครงการพื้นฐาน เพื่อเชื่อมโยงเครือข่าย การคมนาคม
ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร และประสานการก่อสร้างระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปการ
ให้สอดคล้องกันอย่างเป็นระบบกับทิศทางการพัฒนาเมืองและการผังเมือง ตลอดจนเร่งรัด
การแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยของชุมชนแออัดต่าง ๆ

(4.5) ส่งเสริมบทบาทของผู้ว่าราชการจังหวัด และ กรอ. จังหวัด ในพื้นที่จังหวัด
ชายแดน ในการพัฒนาความสัมพันธ์และการค้าขายชายแดนกับจังหวัดชายแดนของประเทศ
เพื่อนบ้าน

2.2 นโยบายด้านการพัฒนาเพื่อเสริมสร้างชุมชนที่เข้มแข็งและสังคมที่น่าอยู่

กระทรวงมหาดไทย จะดำเนินการด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาสังคม การ
เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนและสังคม การรักษาความสงบเรียบร้อยและความ
ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ตลอดจนการเสริมสร้างความเป็นธรรม
ในสังคม ดังนี้

(1) สนับสนุนการดำเนินการเพื่อเสริมสร้างชุมชนที่เข้มแข็ง และมีศักยภาพในการ
ที่จะเข้ามามีส่วนร่วมกับภาครัฐในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสังคม ด้วยการ

(1.1) สร้างกระบวนการเรียนรู้การมีส่วนร่วมของชุมชน ด้วยการพัฒนากระบวนการ
ทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐกับประชาชนในชุมชนในการดำเนินงานเพื่อป้องกันและแก้ไข
ปัญหาสังคมในด้านค่าง ๆ

(1.2) เสริมสร้างประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในรูปแบบ
ของการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา
สังคมของท้องถิ่น

(2) สนับสนุนการดำเนินการเพื่อส่งเสริมให้สถาบันครอบครัว เป็นหน่วยพื้นฐานในการ
เป็นภูมิคุ้มกันจากปัญหาสังคมให้แก่สมาชิกในครอบครัว ด้วยการ

(2.1) จัดตั้งศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชน โดยการมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชน
เพื่อเป็นแกนกลางในการประสานการสร้างสถาบันครอบครัวให้มีความเข้มแข็งและเข้ามามีส่วน
ร่วมกับชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาสังคม ตลอดจนการพัฒนาคุณภาพชีวิตในด้านต่าง ๆ

(2.2) เสริมสร้างประสิทธิภาพการบริหารงาน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการเข้า
มามีส่วนรับผิดชอบการดำเนินงานเกี่ยวกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในชุมชนให้มีคุณภาพและได้
มาตรฐาน

(2.3) ส่งเสริมและพัฒนาบทบาทของผู้นำในชุมชนกลุ่มต่าง ๆ ในการที่จะเข้ามามีส่วนร่วม
กับภาครัฐในการพัฒนาสถาบันครอบครัว

(2.4) ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นองค์กรหลักในการให้การสนับสนุนต่อ
การดำเนินงานเพื่อการพัฒนาสถาบันครอบครัวในท้องถิ่น

(3) สนับสนุนการดำเนินงานด้านการป้องกัน บรรเทา และแก้ไขปัญหาความเดือดร้อน และ
เสริมสร้างความมั่นคงปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินให้กับประชาชน ด้วยการ

(3.1) พัฒนาระบบการทำงานเชิงรุกด้านการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน
ทั้งจากภาวะภัยธรรมชาติและจากการประกอบอาชีพหรือด้านอื่น ๆ ในระพับจังหวัดทั้งใน
ด้านระบบงานการข่าวเพื่อประเมินปัญหาล่วงหน้า ระบบเตือนภัย ระบบการจัดการเพื่อปัองกัน
และบรรเทาความรุนแรงของปัญหา เพื่อสะกัดกั้นหรือลดทอนภาวะปัญหาที่จะเข้าสู่การตัด
สินใจของรัฐบาลในส่วนกลาง รวมทั้งลดภาวะการชุมนุนเรียกร้องของประชาชน

(3.2) พัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพงาน ด้านการบรรเทาสาธารณภัยของศูนย์ป้องกัน
ภัยฝ่ายพลเรือนในระดับภาค ให้มีขีดความสามารถที่จะรองรับกับสาธารณภัยขนาดใหญ่
และมีระดับรุนแรง ทั้งในด้านของการบรรเทาความเสียหายเบื้องต้น และการฟื้นฟูสภาพพื้น
ที่ประสบความเสียหายให้กลับสู่สภาวะปกติโดยรวดเร็ว

(3.3) พัฒนาประสิทธิภาพความรวดเร็ว ความโปร่งใส และความเป็นธรรมของงานการ
อำนวยความยุติธรรมให้กับประชาชน การแก้ปัญหาเรื่องราวร้องทุกข์ การประนีประนอมข้อ
พิพาททั้งในระดับจังหวัดและอำเภอ ให้เอื้ออำนวยต่อการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐาน และให้
หลักประกันความเป็นธรรมแก่ประชาชนตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ รวมทั้งสามารถระงับ
ข้อขัดแย้งต่าง ๆ ด้วยสันติวิธี

(3.4) สนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนกลุ่มต่าง ๆ อย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน ใน
การเข้ามามีบทบาทในการให้ข้อเสนอแนะและกำกับดูแลตรวจสอบการดำเนินงานด้านการอำนวย
ความยุติธรรมของหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

(3.5) พัฒนาและส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชน ให้เข้ามามีส่วนเสริมระบบงานการคุ้ม
ครองทางสังคมที่ดำเนินการโดยภาครัฐ ด้วยการพัฒนากระบวนการทำงานร่วมกันระหว่างภาค
รัฐกับภาคประชาชนในรูปของประชาคม

(3.6) พัฒนาประสิทธิภาพกระบวนการทำงาน ด้านการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะหรือ
การประชาพิจารณ์ในระดับจังหวัด เพื่อให้จังหวัดมีขีดความสามารถในการทำงานด้านแก้ไข
ปัญหาความขัดแย้งด้วยสันติวิธี

(3.7) ส่งเสริมบทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการป้องกันและปราบปรามอาชญกรรม
รวมทั้งการแก้ไขปัญหาและระงับข้อพิพาทเบื้องต้น ตลอดจนช่วยเหลือการปฏิบัติงานของนาย
อำเภอในระดับตำบล หมู่บ้าน

(3.8) เสริมสร้างความมั่นคงและความปลอดภัยในพื้นที่ชายแดน โดยพัฒนาขีดความสามารถ
ของเจ้าหน้าที่ ส่งเสริมบทบาทของประชาชนและองค์กรชุมชนในท้องถิ่นชายแดน ในการรักษา
ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ตลอดจนการสร้างความสัมพันธ์อันดีกับประเทศเพื่อนบ้าน
โดยใช้บทบาทโดยใช้บทบาทของผู้ว่าราชการจังหวัดในพื้นที่จังหวัดชายแดน

(3.9) เสริมสร้างความมั่นคงและความปลอดภัย ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเพิ่ม
ประสิทธิภาพการบริหารจัดการของศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.)
ให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และการรักษาความมั่นคงปลอดภัยใน จังหวัดชาย
แดนภาคใต้ ตลอดจนสร้างความเข้าใจอันดีกับประเทศเพื่อนบ้าน ในการแก้ไขปัญหาความสงบ
เรียบร้อยในพื้นที่

(3.10) พัฒนาประสิทธิภาพระบบงานราชทัณฑ์ เช่น การจำแนกผู้ต้องขังทัณฑสถานเปิด
การพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขังให้กลับตนเป็นคนดีของสังคม

2.3 นโยบายด้านการพัฒนาการบริหาร เพื่อส่งเสริมให้เกิดระบบบริหารกิจการ
บ้านเมืองและสังคมที่ดี

กระทรวงมหาดไทยจะดำเนินการเพื่อสนับสนุนการดำเนินการด้านการปฏิรูปการเมือง
การปกครอง การบริหารราชการ ดังนี้

(1) สนับสนุนการดำเนินการด้านการปฏิรูปการเมืองการปกครอง ตลอดจนการกระจาย
อำนาจสู่ท้องถิ่น ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์และบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย พุทธศักราช 2540 ด้วยการ

(1.1) พัฒนาประสิทธิภาพระบบการบริหารจัดการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้ง
ด้านระบบงาน ระบบงบประมาณและบุคลากร ตลอดจนการจัดเก็บรายได้ ให้มีขีดความสามารถ
ที่จะรองรับภารกิจที่ได้รับการถ่ายโอนตามแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2543 และมีการทำงานที่ได้ผลงานที่มีมาตรฐานและเกิดประโยชน์ต่อประชาชน
ในท้องถิ่น

(1.2) พัฒนาระบบงานด้านการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในลักษณะที่ส่งเสริม
บทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้กับประชาชนในการที่จะเข้า
ไปร่วมให้ข้อคิดเห็น และกำกับดูแลตรวจสอบการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

(1.3) สนับสนุนให้เกิดกระบวนการทำงานร่วมกัน ระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับ
ประชาชนในรูปของประชาคมท้องถิ่น เพื่อให้ระบบงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้
ระบบงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นระบบเปิดต่อการรับฟังความคิดเห็นข้อเสนอแนะ
จากประชาชนในท้องถิ่นตลอดจนเพื่อเป็นกระบวนการเรียนรู้สำหรับการพัฒนาการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมของประชาชน

(1.4) ส่งเสริมและสนับสนุนการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น ของกรุงเทพมหานครให้มี
ความคล่องตัวและเป็นอิสระจากราชการส่วนกลางมากขึ้น ทั้งด้านงบประมาณ การกำหนด
นโยบายและการบริหารจัดการ

(2) สนับสนุนการดำเนินงานเพื่อการปฏิรูประบบบริหารราชการ ด้วยการ

(2.1) พัฒนาระบบบริหารงานของหน่วยงานในสังกัดทุกระดับ ให้มีมาตรฐานตามเกณฑ์
ของหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี และเป็นระบบที่มุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์ของงาน
และจัดให้มีระบบควบคุมภายในทั้งด้านระบบงาน ระบบเงิน และผลงานเพื่อกำกับดูแลให้
การทำงานเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ และจัดให้มีระบบตรวจสอบจากภายนอกด้วย
การนำเสนอผลงานต่อสาธารณชน รวมทั้งพัฒนาระบบการประเมินผลแบบเปิด

(2.2) สนับสนุนและส่งเสริมบทบาทของผู้ว่าราชการจังหวัด ในการนำหลักการบริหาร
กิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี ไปใช้ในการบริหารราชการในส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น
ทั้งในแง่การบริหาร การบริหารเงิน และการบริหารผลงาน

(3) พัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพงานด้านการให้บริการประชาชน ด้วยการ

(3.1) พัฒนาประสิทธิภาพของท้องถิ่นและภูมิภาค ในการให้บริการประชาชนให้สะดวก
รวดเร็ว ง่ายต่อการขอรับบริการ และได้มาตรฐาน รวมทั้งไม่เลือกปฏิบัติ

(3.2) พัฒนางานบริการประชาชน ด้วยระบบการให้บริการอีเลคทรอนิคทางอินเตอร์
เน็ตให้กว้างขวางมากยิ่งขึ้น

(3.3) วิจัยและพัฒนางานบริการในหน่วยให้บริการประชาชนทุกระดับของราชการ
และรัฐวิสาหกิจให้มีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง โดยให้แต่ละกรมหรือหน่วยงานที่เทียมเท่า
จัดทำอย่างน้อยแห่งละ 1 โครงการ ในลักษณะการกำหนดมาตรฐานการให้บริการประชาชน
และวิธีการประเมินผลความสำเร็จอย่างเป็นระบบ

(3.4) พัฒนาประสิทธิภาพการผลิตของรัฐวิสาหกิจในสังกัด เพื่อลดความสูญเสียและ
ลดต้นทุนการผลิต รวมทั้งนำระบบบรรษัทภิบาล มาใช้ในการบริหารจัดการตลอดจน
พัฒนาระบบการให้บริการในลักษณะศูนย์บริการประชาชน (Call Center)

(4) พัฒนาระบบข้อมูลและเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อสนับสนุนการบริหารราชการ และ
ระบบการบริหารการพัฒนาของกระทรวงมหาดไทย ด้วยการ

(4.1) สนับสนุนการขยายโครงการอินเตอร์เน็ตตำบล ให้ครอบคลุมทั้งประเทศ

(4.2) สนับสนุนการนำระบบฐานข้อมูล กชช.2 ค. และ จปฐ. มาใช้ในการพัฒนา และ
เป็นฐานข้อมูลเพื่อการกำหนดบุคคล กลุ่มบุคคล และพื้นที่ด้อยโอกาส

(4.3) ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ เช่น GIS ในการจัดทำระบบฐานข้อมูลเพื่อ
การวางแผน ระบบการเตือนภัยเพื่อป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และพัฒนาประสิทธิภาพ
ระบบการบริหารการพัฒนา และระบบงบประมาณเพื่อสนับสนุนการพัฒนาในรูปของแผน
พัฒนาจังหวัด อำเภอ ท้องถิ่น และแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดหรือพิ้นที่เฉพาะ เพื่อให้เกิด
ความเชื่อมโยงการพัฒนาระหว่างพื้นที่

ส่วนที่ 3 : นโยบายของกระทรวงมหาดไทย สำหรับใช้เป็นแนวทางของผู้ว่าราชการ
จังหวัดในการประสาน และกำกับดูแลการนำนโยบายของคณะรัฐมนตรีไปปฏิบัติในพื้น
ที่จังหวัด

ผู้ว่าราชการจังหวัดจะต้องทำหน้าที่ในการเป็นตัวแทนของรัฐบาลในการประสาน
และกำกับดูแลการปฏิบัติตามนโยบายของคณะรัฐมนตรีของทุกหน่วยงานในพื้นที่จังหวัด
ให้บรรลุผลตามเจตนารมณ์ที่ได้แถลงไว้ต่อรัฐสภาอย่างมีประสิทธิภาพ และมีประสิทธิผล
สูงสุดด้วยมาตรการบริหารจัดการดังต่อไปนี้

3.1 ใช้บทบาทของคณะกรรมการพัฒนาจังหวัด ในการจัดให้มีระบบฐานข้อมูลเพื่อ
แสดงให้เห็นถึงกิจกรรมของหน่วยงานต่าง ๆ ที่ดำเนินการ เพื่อสนับสนุนนโยบายของ
คณะรัฐมนตรีในแต่ละด้านในแต่ละปีงบประมาณ และในการเป็นองค์กรหลักในการประสาน
และกำกับดูแลการดำเนินงานตามนโยบายในพื้นที่

3.2 จัดให้มีระบบการติดตามและรายงานผลการบริหารงาน และงบประมาณของ
หน่วยงานที่มีกิจกรรมดำเนินการเพื่อสนับสนุนนโยบายของคณะรัฐมนตรี

3.3 จัดให้มีระบบการประเมินผลการดำเนินงานตามนโยบายในแต่ละด้าน โดยชี้ให้
เห็นถึงผลการดำเนินงานเปรียบเทียบกับสถานการณ์ที่เป็นเป้าหมายของนโยบายว่าได้
มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร หรือมีปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงานอย่างไรหรือไม่
และนำผลการประเมินนี้รายงานกระทรวงมหาดไทยเพื่อประมวลสรุปเสนอต่อคณะรัฐมนตรี

3.4 จัดให้มีการแถลงผลการดำเนินงานตามนโยบายของคณะรัฐมนตรีต่อสาธารณะ
ในรูปแบบต่าง ๆ ตามความเหมาะสมของแต่ละจังหวัด

โดยร้อยตำรวจเอกปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
5 มีนาคม 2544 จากกรมการปกครองwww.dola.go.th