.:: THALES
|
|
Yunanlı gökbilimci,
filozof ve matematikçi.
Büyük bir
gezgindi; Babil ve Mısır'dan cebir ve geometrinin öğelerini ge-tirdiği
sanılmaktadır. Thales açıları büyüklük olarak değil de,
belli bir biçi-mi olan şekiller olarak ele alıyordu; açı-ların, ait oldukları
üçgenlerle ilişki-leri üstüne bazı bilgiler ve ters açıların eşit
olduğuna ilişkin açıklama o na mal edilmektedir. Bir cismin yükseklğini,
gölgesinden yararlanarak belir-lediği ve bir geminin kıyıya uzaklığının
nasıl ölçülebileceğini gösterdiği sa-nılmaktadır. Ününü, bü-yük
olasılıkla 585'teki Güneş tutulmasını önceden
|
haber vermesine borçludur.
Thales'e büyük ün kazandıran bu olay Babiller tarafından bilin-mekte
idi. Burada önemli olan, tutulma o-ayının kendisi değil, haber verenin bu
bilgiyi aldığı kaynaktır. Gerçekte: Thales' in bu bilgiyi eski Mısır ve
Mezopotamya'dan elde ettiğinde bütün kaynaklar birleşmektedir. Matematikte
kurucu addedilmesine sebep olan bilgileri de şunlardı. Bir dairenin içine
üçgen çizme probleminin çözümü, cisimlerin gölgesi yardımıyla yüksekliğinin
hesabı, üçgenlerin kenarları ile ilgili bağıntılar ters açıların eşitliği
konusu, küresel üçgenlerin bazı özellikleri eşkenar üçgenlerin taban açılarının
eşitliği teoremi.
Thales'e atfedilen ve
bilimlerde kurucu unvanını almasına sebep olan bu bilgiler, Thales'ten
2000 yıl kadar önceleri
Eski Mısırlılar ve Mezopotamya'lılar tarafından bilinmekte idi. Thales,
eski Mısır ve Babil'e yaptığı birçok seyahatleri sırasında, buralarda
eski dönemlerin bilim ve teknik lerini dönemin bilginlerinden (kahin, katip,
rahip) öğrenmiştir. Bu ilk medeniyetlerin, es-ki impara torluk dönemlerinden
öğrenmiş ve bu suretle Grek felsefesinin, geometri ve ast-ronomisinin
gelişmesine ilk çıkış noktası olarak temel kavramlar edinmiştir. Ülkemizde,
diğer antik dönem bilginleri ne olduğu gibi Thales' e mümtaziyet ve ebedilik
verilmesine sebep, Batılı kaynakların yayınlarıdır. Değişik bir
ifade ile bilgilerimizin noksan olduğu dönemlerin damgasını taşır. Bize göre:Thales'in
bilim tarihindeki yeri ile ilgili gerçekleri şu şekilde özet-lemek mümkündür.
Thales, ilk medeniyetlerin besiği olan eski Mısır bölgesini uzun yıllar
do-laşmıştır. Kaynaklardan bazıları Thales'in Babil bölgesine
kadar gittiğini yazar. Thales eski Mısır ve Mezopotamya'ya yaptığı bu
geziler sırasında matematik, astronomi ve fiziğin temel bilgilerini öğrenerek
Atina'ya döndü. Bugün için "saçma" olan şu görüşler de
Thales'e aittir: "Yeryüzü, suyun üstündedir ve suyun üstünde tahta
parçası gibi durur, dalgalanır.", "Kehribar da cisimleri çektiği
için ruha sahiptir."