แนวทางการจัดตั้งคณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่

1. ความนำ

ในแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2543 ได้ระบุหลักการทั่วไปที่สำคัญในเรื่องการพัฒนาองค์กรในระดับจังหวัดเพื่อรองรับการถ่ายโอนว่า

1. การดำเนินกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางด้านต้องการความชำนาญในวิชาชีพเฉพาะและความเป็นเอกภาพในการจัดบริการสาธารณะ เช่นการจัดการศึกษา การสาธารณสุข การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น จำเป็นต้องจัดให้มีคณะกรรมการเฉพาะด้านระดับจังหวัด โดยให้มีอำนาจ หน้าที่ และความรับผิดชอบในการกำหนดนโยบายและมาตรฐานการจัดบริการสาธารณะเรื่องนั้นๆในเขตจังหวัด การจัดสรรทรัพยากร การกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวมทั้งประสานความร่วมมือระหว่างรัฐกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยกันเองกรณีที่มีความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดบริการสาธารณะ คณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจกำหนดให้มีคณะกรรมการเฉพาะด้านระดับเขตพื้นที่ในเขตจังหวัด แทนคณะกรรมการเฉพาะด้านระดับจังหวัดได้ โดยต้องคำนึงถึงความเป็นเอกภาพในการจัดบริการสาธารณะ
2. คณะกรรมการเฉพาะด้านตาม 1) ควรประกอบด้วย ผู้แทนหน่วยงานรัฐ ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง ผู้แทนฝ่ายวิชาชีพ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทนประชาชนและหรือภาคประชาสังคม^*

 1.คณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่ (กสพ.)

1. องค์ประกอบของ กสพ.

1. ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่

1. ผู้แทนจากองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ)จำนวนสองถึงสามคน ประกอบด้วยนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดและหรือ สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดจัดประชุมคัดเลือกกันเอง จำนวนเท่าที่คณะกรรมการสรรหา กสพ. เป็นผู้กำหนดในกรณีที่จังหวัดใด มีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดรวมกันแล้วไม่ถึงสามคน ก็ให้ทำการคัดเลือกจาก สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัด ให้ครบจำนวนที่คณะกรรมการสรรหา กสพ.กำหนด
2. ผู้แทนเทศบาล จำนวน สองถึงสามคน โดยให้คัดเลือกกันเองจากนายกเทศมนตรีในเขตจังหวัด
3. ผู้แทนองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) จำนวนสองถึงสามคน โดยให้คัดเลือกกันเองจากประธานกรรมการบริหารองค์การบริหารส่วนตำบลในเขตจังหวัด

ทั้งนี้จำนวนของผู้แทนจาก องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบลใน

กสพ.จะต้องเท่ากัน

• ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุขได้แก่นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด จำนวนหนึ่งคน
• ผู้แทนสถานบริการสุขภาพ ได้แก่
• ผู้อำนวยการโรงพยาบาลศูนย์ จำนวนหนึ่งคน( ในกรณีที่มีโรงพยาบาลศูนย์ในเขตพื้นที่นั้น )
• ผู้อำนวยการโรงพยาบาลทั่วไป จำนวนหนึ่งถึงสองคน( ในกรณีที่มีโรงพยาบาลทั่วไป 2 แห่งในเขตพื้นที่นั้นก็ให้ผู้อำนวยการทั้งสองคนเป็นกรรมการ )
• ผู้แทนผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชนจำนวนหนึ่งถึงสองคน
• ผู้แทนหัวหน้าสถานีอนามัยจำนวนหนึ่งถึงสองคน
• ผู้แทนจากภาคประชาสังคม * มีจำนวน สองถึงสามคน
• ผู้ทรงคุณวุฒิ * * มีจำนวน สองถึงสามคน

 สัดส่วนและจำนวนของ กสพ.

• สัดส่วนของ กสพ.
• ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรมีจำนวนไม่น้อยกว่า หนึ่งในสามของจำนวนทั้งหมด
• ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุขรวมกับผู้แทนสถานบริการสุขภาพไม่ควรมีจำนวนกรรมการเกิน หนึ่งในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมด
• ผู้แทนภาคประชาสังคมท้องถิ่นรวมกับผู้ทรงคุณวุฒิ ไม่ควรมีจำนวนกรรมการเกินหนึ่งในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมด

 จำนวนของ กสพ.

1. อำนาจและหน้าที่

• กำหนดนโยบายและวางแผนด้านสุขภาพ ของพื้นที่โดยต้องเป็นไปตามกรอบ ตามแผนและนโยบายด้านสาธารณสุขของประเทศ
• จัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการในการพัฒนาสุขภาพในพื้นที่
• กำหนดหลักเกณฑ์ และจัดสรรทรัพยากรด้านสุขภาพให้แก่สถานบริการสาธารณสุขตามกรอบนโยบายที่กำหนด
• กำหนดมาตรฐานในการพัฒนาระบบสุขภาพ และระบบบริการสุขภาพ
• กำกับ ดูแล ติดตาม ประเมินผลการดำเนินงานด้านสุขภาพในพื้นที่
• กำหนดระเบียบ ควบคุมดูแลการปฏิบัติงานของสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่

1. ข้อปฏิบัติในการประชุม

1. ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเรียกประชุมคณะกรรมการ ครั้งแรกภายใน 30 วัน นับแต่ได้มีการคัดเลือกกรรมการครบทุกฝ่าย การประชุมของคณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมด จึงจะเป็นองค์ประชุม
2. ในวาระเริ่มแรกของการประชุมคณะกรรมการ ให้นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดทำหน้าที่ประธานที่ประชุม และนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดทำหน้าที่เลขานุการชั่วคราว เพื่อคัดเลือกประธานและรองประธานกรรมการในการคัดเลือกประธานและรองประธานกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่ ให้กรรมการที่เป็นผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประชุมคัดเลือกกันเอง โดยให้ผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุด เป็นผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นประธาน และผู้ได้รับคะแนนลำดับรองลงมาเป็นรองประธาน ในกรณีที่คะแนนเท่ากันให้ใช้วิธีจับฉลาก โดยมีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี นับแต่วันที่ได้รับการคัดเลือก และอยู่ในตำแหน่งติดต่อกันได้ไม่เกินสองวาระการคัดเลือกเลขานุการให้ที่ประชุมคณะกรรมการคัดเลือกจากกรรมการผู้ที่ได้รับคะแนนสูงสุด เป็นเลขานุการ ให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเสนอชื่อผู้ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นประธาน รองประธานกรรมการ และเลขานุการให้ผู้ว่าราชการจังหวัดประกาศแต่งตั้ง
3. ในการประชุม ถ้าประธานและรองประธานไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งทำหน้าที่ประธานในที่ประชุมในการประชุมถ้ามีการพิจารณาเรื่องเกี่ยวกับกรรมการผู้ใดโดยเฉพาะ กรรมการผู้นั้นไม่มีสิทธิเข้าประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งเสียงในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งเสียงเป็นเสียงชี้ขาด ให้เลขานุการจัดทำรายงานการประชุมเสนอต่อผู้ว่าราชการจังหวัดทราบ ภายใน 30 วันนับแต่วันประชุม
4. ให้มีการประชุมอย่างน้อย 6 ครั้งต่อปี

1. วาระการดำรงตำแหน่งและการสิ้นสุดสภาพ

1. ประธานและรองประธานมีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี นับแต่วันได้รับการคัดเลือก และอยู่ในตำแหน่งติดต่อกันได้ไม่เกินสองวาระ
2. กรรมการซึ่งเป็นผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้แทนภาคประชาสังคมมีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสี่ปี นับแต่วันได้รับการคัดเลือก และอยู่ในตำแหน่งติดต่อกันไม่เกินสองวาระถ้ากรรมการซึ่งเป็นผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้แทนภาคประชาสังคมว่างลง ให้ดำเนินการคัดเลือกกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างโดยเร็ว ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่คณะกรรมการสรรหาได้วางไว้ และให้กรรมการที่ได้รับการการคัดเลือกมีวาระอยู่ในตำแหน่งเท่ากับระยะเวลาที่เหลืออยู่ของผู้ซึ่งตนแทนในระหว่างที่ยังมิได้คัดเลือกกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างตามวรรคสองและยังมีกรรมการเหลืออยู่เกินกึ่งหนึ่ง ให้กรรมการที่เหลืออยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้
3. ประธานกรรมการจะออกจากตำแหน่งโดยการยื่นหนังสือลาออกต่อผู้ว่าราชการจังหวัดโดยมีผลนับแต่วันยื่นหนังสือ
4. กรรมการซึ่งเป็นผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ เมื่อลาออกโดยยื่นหนังสือลาออกต่อประธานกรรมการ หรือพ้นจากการเป็นผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
5. กรรมการผู้แทนกระทรวงสาธารณสุขและผู้แทนสถานบริการสุขภาพพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ 1) เมือลาออกหรือพ้นจากตำแหน่งทางราชการโดยยื่นหนังสือลาออกต่อประธานกรรมการ
6. นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งเมื่อ

• ตาย
• ลาออก โดยยื่นหนังสือลาออกต่อประธานกรรมการ
• เป็นบุคคลล้มละลาย
• เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนคนไร้ความสามารถ
• ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ 3
• ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นความผิดโดยประมาทหรือลหุโทษ

1. คณะกรรมการสรรหาคณะกรรมการสุขภาพระดับพื้นที่ (กสพ.)
1. ที่มาและองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหา กสพ.

1. รับผิดชอบงานธุรการและการเงินของกสพ.
2. รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ สังเคราะห์และนำเสนอต่อ กสพ. เพื่อนำไปสู่การพัฒนาระบบสุขภาพและระบบบริการสุขภาพในพื้นที่
3. ติดตามกำกับ ประเมินผลสถานบริการสุขภาพ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรภาคประชาสังคม ให้เป็นไปตามแผนงานโครงการ หรือข้อตกลงที่ทำร่วมกัน
4. ร่วมมือและประสานงานกับราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ และสถานบริการสุขภาพ เพื่อพัฒนาระบบสุขภาพและระบบระบบบริการสุขภาพที่พึงประสงค์
5. รายงานผลความก้าวหน้าในการปฏิบัติงานของกสพ. ให้แก่ผู้ว่าราชการจังหวัด กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องทุก 3 เดือน

1. การตั้งคณะกรรมการสุขภาพระดับอำเภอและระดับตำบล

1. กสพ.สามารถกำหนดให้มีคณะกรรมการสุขภาพระดับอำเภอ ( กสอ.)และหรือ ตำบล (กสต.)ได้ โดยจะเป็นองค์กรประสานการดำเนินงานในพื้นที่อำเภอและตำบล แต่ไม่เป็นนิติบุคคล

2. การจัดองค์ประกอบของ กสอ.และกสต. ให้อยู่ในดุลยพินิจของ กสพ. โดยให้มี กลไกการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่