จังหวะก้าว...หมออนามัยกับการปฏิรูประบบสุขภาพ
..................ในช่วงเดือนเมษายน ได้มีเหตุการณ์เกิดขึ้นซึ่งถือได้ว่ามีความสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบสุขภาพ โดยหมออนามัยเราได้เข้าไปมีส่วนร่วมอยู่ด้วย 3 เหตุการณ์ คือ หนึ่ง การประชุมแกนนำภาคีหมออนามัยแห่งชาติ ครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 1-4 เมษายน ที่เป็นการก่อรูปภาคีอย่างเป็นทางการ โดยมีตัวแทนทั้งส่วนภูมิภาคและส่วนหลางเข้าร่วมประชุมรวม 116 คน เพื่อสร้างพลังและประสานสัมพันธ์กันในแนวราบโดยมีกิจกรรมรองรับที่สำคัญ ซึ่งนำไปสู่เหตุการณ์ที่สอง คือ ภาคีหมออนามัยได้เข้ามาร่วมกับสำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ(สปรส.) ให้หมออนามัยทุกจังหวัดทั่วประเทศ ได้ก่อรูปและสร้างสรรค์ให้เกิดภาคีหมออนามัยประจำจังหวัดร่วมกันรณรงค์สนับสนุน ร่าง พรบ.สุขภาพแห่งชาติ และได้เชื่อมต่อกับเครือข่ายภาคประชาชนอย่างกว้างขวาง สำหรับเหตุการณ์ที่ สามก็คือ การกำเนิดของจดหมายข่าวภาคีหมออนามัยฉบับปฐมฤกษ์นี้ เพื่อเป็นช่องทางหนึ่งสำหรับการติดต่อสื่อสารและเผยแพร่ข้อมูลให้ทราบว่า พวกเราชาวหมออนามัยนั้น ได้เคลื่อนไหว มีกิจกรรมรวมตัวรวมกลุ่มกันในแนวราบอย่างไรบ้าง เป็นเสมือนพื้นที่สาธารณะ ที่คอยติดตามข่าวสาร เป็นกำลังใจให้กันและกัน
.................3 ปีแห่งการเคลื่อนไหวกระบวนการปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติของคนไทย มีภาระกิจสำคัญที่เครือข่ายหมออนามัยแห่งชาติ เครือข่ายสุขภาพ รวมทั้งองค์กรภาคประชาชน จะต้องร่วมกันจัดทำ ร่าง พรบ.สุขภาพแห่งชาติที่เปรียบเสมือนสุขภาวะธรรมนูญ ฉบับแรกของสังคมไทย ซึ่งจะกำหนดทิศทางและยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพของประเทศ โดยสาระหลักประกอบด้วย การกำหนดปรัชญา หลักการ เครื่องมือ มาตรการเงื่อนไขสำคัญของระบบสุขภาพ เพื่อรังสรรค์ให้เกิดระบบสุขภาพในมิติใหม่ที่มีทิศทาง สร้างนำซ่อม บนพื้นฐานแนวคิด สุขภาพแบบพอเพียง โดยเน้นการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดระบบสุขภาพอย่างแท้จริงเพื่อสุขภาวะที่ยั่งยืน ของบุคคล ครอบครัวและสังคม
...........กระบวนการขับเคลื่อนเรื่องการปฏิรูประบบสุขภาพในภาพกว้างนั้น ได้ผ่านขั้นตอนที่สำคัญ คือ การประชุมตลาดนัดสุขภาพ ซึ่งจัดขึ้นทศูนย์ประชุมเมืองทองธานีเมื่อ กันยายน 2544 มีการสัมมนาของภาคีสุขภาพอย่างกว้างขวาง รวมทั้งการจัดเวทีปฏิรูประบบสุขภาพในภาคส่วนต่างๆ อย่างต่อเนื่อง โดยหวังว่ายุทธศาสตร์ การสร้างองค์ความรู้ การเคลื่อนไหวภาคสังคมและกระบวนการทางการเมือง จะทำให้สังคมไทยพลิกฟื้น ระบบสุขภาพเสียของสังคมไทย ให้กลับมามีสุขภาวะที่ดีขึ้น ระยะต่อเนื่องจากนี้ ภาคีหมออนามัยจะต้องร่วมกันศึกษารายละเอียด รณรงค์ขอความร่วมมือจากประชาชนขอให้ลงชื่อสนับสนุน พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ และเข้าร่วมประชาพิจารณ์ ร่าง พ.ร.บ. ฯ ใน เวทีสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ วันที่ 8-9 ส.ค. 2545 และร่วมเดิน วิ่ง ออกกำลังกาย โครงการรณรงค์สร้างสุขภาพตามรอยพระยุคลบาท ในเดือน พ.ย. 2545 เพื่อสร้างสรรค์กระบวนการเรียนรู้การสร้างสุขภาพของสังคมไทยให้กว้างขวางทั่วประเทศ
................ระหว่างนี้ ภาคีหมออนามัยแห่งชาติของหลายๆ จังหวัด ได้ขับเคลื่อนเดินหน้าไปบ้างแล้ว ขณะที่บางจังหวัดอยู่ระหว่างการก่อเกิด บางพื้นที่กำลังเตรียมการ การปฏิรูปใดๆ ก็ตาม ย่อมอาศัยพลังทางสังคมจากทุกภาคส่วนให้เข้ามาร่วมกันรังสรรค์มิติสุขภาพใหม่ให้เกิดขึ้นเพราะในวิถีแห่งการเคลื่อนไหว เราไม่ได้พอใจหรือรอแค่เพียงการประกาศใช้ พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติเท่านั้น แต่ความสำคัญอยู่ที่ว่า เราได้ช่วยให้สังคมเคลื่อนตัวเข้าสู่ภาวะการมีสุขภาพดี น่าจะเป็นสิ่งที่เราปราถนามากกว่า เราจึงไม่จำเป็นต้องรอว่าพ.ร.บ. นั้นจะถูกนำเข้าสู่กระบวนการทางนิติบัญญัติ แต่เราสามารถสร้างโอกาสการมีส่วนร่วมในการสร้างสุขภาพให้กับประชาชนได้ และสามารถเข้าร่วมกระบวนารปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ ได้ทันทีตั้งแต่เริ่มต้นเพราะสุขภาพเป็นของทุกคน และทุกคนก็ควรร่วมกัน สร้างสุขภาพ

จากการประชุมตัวแทนหมออนามัยระดับประเทศ เมื่อวันที่ 1-4 เมษายน ได้คัดเลือกตัวแทนผู้ประสานงานกลางของภาคีหมออนามัย จำนวน 12 คน (ดังรายชื่อ) ซึ่งจะทำหน้าที่ประสานงานกับเครือข่ายระดับภาค และร่วมประสานงานกับเครือข่ายอื่นๆ ตลอดจนเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารหรือช่องทางความรู้ต่างๆแก่เครือข่ายหมออนามัยทั่วประเทศ รวมถึงการจัดเวทีการพบปะและระดมความคิดเห็นหรือกิจกรรมต่างๆ แก่เครือข่ายฯ หากหมออนามัยท่านใดสนใจมีส่วร่วมติดต่อผู้ประสานงานระดับจังหวัด (ดูรายชื่อในวารสารหมออนามัยฉบับมีนาคม-เมษายน2545) หรือผุ้ประสานงานกลางได้

หลังจากที่มีการประชุมในระดับประเทศแล้ว ได้กำหนดแผนขับเคลื่อนในระดับภาค เพื่อให้หมออนามัยได้เข้าใจในเรื่องการทำงานและการขับเคลื่อนในรูปแบบการทำงานของเครือข่ายหรือภาคีหมากขึ้น โดยมีตัวแทนจากหมออนามัยเข้าร่วม จังหวัดละ 5 คน แบ่งเป็น 5 ภาค และก่อนที่จะมีการประชุมในระดับภาค ตัวแทนแกนนำของแต่ละภาคได้ประชุมปรึกษาหารือ ในการเตรียมการต่างๆ กันอย่างพร้อมเพรียงกัน คือ
26 เมษายน ประชุมคณะกรรมการกลางที่ สปรส.
13 พฤษภาคม ประชุมเตตรียมการภาคเหนือ ที่ สสจ.เพชรบูรณ์
16 พฤษภาคม ประชุมเตรียมการของภาคใต้ ที่ สสจ.สุราษฎร์ธานี
18 พฤษภาคม ประชุมเตรียมการของภาคกลางและภาคตะวันออก ที่สถาบันพระบรมราชชนก
20 พฤษภาคม ประชุมเตรียมการของภาคอีสานใต้ ที่ สสจ.อุบลราชธานี
และมีการประชุมจริงในแต่ละภาคดังนี้
27-29 พฤษภาคม ภาคกลาง รวมภาคตะวันออก 25 จังหวัด ที่ศูนย์ สสม.จ.ชลบุรี
3-4 มิถุนายน ภาคอีสานเหนือ 10 จังหวัด ที่ วสส.ขอนแก่น
6-7 มิถุนายน ภาคเหนือ 17 จังหวัด ที่ วสส.พิษณุโลก
8 มิถุนายน ภาคอีสานใต้ 9 จังหวัด ที่ศูนย์วัฒนธรรม สถาบันราชฎัก จ.อุบลราชธานี
9-11 มิถุนายน ภาคใต้ 14 จังหวัด โรงแรรมสยามธานี อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี