คำถามเกี่ยวกับกลไกนโยบายสุขภาพแห่งชาติ

การปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ คือ การดำเนินการเพื่อให้ได้ระบบสุขภาพที่เน้น สร้างนำซ่อม บนแนวคิดของ สุขภาพพอเพียง ด้วยการจัดทำ พรบ.สุขภาพแห่งชาติให้เป็น ธรรมนูญด้านสุขภาพของสังคมไทย โดย เปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนเข้าร่วม ในระบบสุขภาพอย่างแท้จริงเพื่อการ มีสุขภาวะที่ยั่งยืน การปฏิรูป ระบบสุขภาพ จึงมิใช่เรื่องการปฏิรูปบทบาทหน้าที่และโครงสร้าง ของกระทรวง สาธารณสุข มิใช่แค่เรื่องการปฏิรูป ระบบบริการด้านสุขภาพเท่านั้น แต่การปฏิรูปสุขภาพมีความหมายครอบคลุมกว้างกว่านั้นมาก เนื่องจากสุขภาพที่ประกอบด้วยมิติทางกาย จิต สังคม และจิตวิญญาน เป็นเรื่องที่สัมพันธ์เชื่อมโยงและเกี่ยวข้องกับ ทุกภาคส่วน ขณะนี้ได้มีการยกร่าง กลไกนโยบาย สุขภาพขึ้น เพื่อหวังให้ เป็นกลไก หลักที่สำคัญในระบบสุขภาพ เปิดช่องทางใน ทุกภาคส่วนเข้าร่วมดูแลนโยบาย ทิศทางและยุทธศาสตร์ ของระบบสุขภาพอย่างจริงจัง และต่อเนื่อง มิใช่ปล่อยให้ เป็นหน้าที่ของฝ่ายบริหาร(รัฐบาล ราชการ วิชาชีพ) ดำเนินการตามลำพังเช่นในอดีต โดยพยายามออกแบบกลไก ที่สามารถทำงานเชื่อมโยง ภาคการเมือง ภาคประชาชน (สังคม) และภาควิชาการ เข้าด้วยกัน (ตามยุทธศาสตร์สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา)
กลไกที่ออกแบบขึ้นมีสาระหลักดังนี้ (ดูแผนภูมิที่แนบ)
1. กำหนดให้มี คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ(คสช.) เป็นกลไกดูแลทิศทาง นโยบาย และยุทธศาสตร์ของ ระบบสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่กลไกของฝ่ายบริหารฝ่ายเดียว มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน มีกระทรวงต่างๆ ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับสุขภาพ ฝ่ายวิชาชีพ ผู้ทรงคุณวุฒิและภาคประชาชน (มากกว่าครึ่งหนึ่งเป็นกรรมการ)
------>กลไกนี้มีสำนักเลขาธิการ คสช. ที่เป็นหน่วยงานของรัฐ (ที่มิใช่ส่วนราชการ) ทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการ เพื่อให้ทำงานได้อย่างเป็นอิสระ เป็นกลาง ไม่ถูกแทรกแซงหรือชี้นำจากฝ่ายใด ทำงานเชื่อมโยง 3 ภาคส่วนเข้าด้วยกัน สำนักงานนี้ต้องมีระบบบริหารจัดการที่เป็นธรรมภิบาล โดยมีกรรมการบริหารที่ คสช. แต่งตั้งขึ้นเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ
2. กำหนดให้มีกองทุนพัฒนาระบบสุขภาพแห่งชาติ ที่ได้รับเงินงบประมาณเป็นก้อนจากรัฐบาล ปีละ 3-5 % ของงบประมาณด้านสุขภาพ บริหารจัดการเพื่อให้เกิดการสร้างความรู้ (วิจัย) เพื่อนำมากำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ โดยมีการทำงานเชื่อมโยงกับเครือข่าย สถาบันวิจัยด้านสุขภาพทั่วประเทศ มีการสนับสนุนงบประมาณส่วนหนึ่งแก่ประชาคมต่างๆ ที่ทำงานด้านสุขภาพ เพื่อให้สามารถพัฒนา ข้อเสนอแนะ เชิงนโยบายและยุทธศาสตรืได้อย่างมีคุณภาพและต่อเนื่อง โดยทำงานเชื่อมโยงกับเครือข่ายสื่อสารสวลชนด้วย
3. กำหนดให้มีการจัด สมัชชาสุขภาพแห่งชาติประจำปี สมัชชาสุขภาพเฉพาะเรื่องหรือสมัชชาสุขภาพระดับพื้นที่ เพื่อเป้นเวทีแลกเปลี่ยนความคิด ข้อมูลข่าวสาร องค์ความรู้ เรื่องสุขภาพระหว่างภาคประชาชน ภาควิชาการ และภาคการเมือง เพื่อนำไปสู่การกำหนดทิศทาง นโยบาย และ ยุทธศาสตร์ของระบบสุขภาพแห่งชาติอย่างต่อเนื่อง

คำถามต่อหน่วยงาน องค์กร ภาคี ประชาคมและสาธารณะ
1. การมีกลไก คสช./สนง.เลขาธิการ	- เหมาะสมหรือไม่ อย่างไร - อำนาจหน้าที่ของ คสช. เหมาะสมหรือไม่อย่างไร
2. ผู้แทนภาคประชาชน ผู้ทรงคุณวุฒิใน ศสช.	- มีสัดสว่นเหมาะสม หรือยัง - ต้องกำหนดสัดส่วนเพศหญิง เพศชายหรือไม่ -ควรมีระบบการสรรหามาอย่างไร
3. กำหนดให้รัฐสนับสนุนงบประมาณ ร้อยละ 3-5 ของงบประมาณด้านสุขภาพ เข้าสู่กองทุนสุขภาพแห่งชาติ เพื่อใช้สนับสนุนสร้างความรู้และการพัฒนาของภาคสังคม	- เหมาะสมหรือไม่ อย่างไร
4. การจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติประจำปี สมัชชาสุขภาพแห่งชาติเฉพาะเรื่อง	- เหมาะสมหรือไม่ - ควรมีความถี่อย่างไร - ควรมีรูปแบบอย่างไร - ใครบ้างที่ควรได้เข้าร่วมในสมัชชา และควรมีระบบเข้าร่วมอย่างไร -ผลจากการประชุม สมัชชา ควรนำไปปฏิบัติย่างไร
5. ในส่วนภาคประชาชน	- กลไกที่คิดไว้นี้ เห็นว่าภาคประชาชนมีโอกาสเข้าร่วมในการกำหนดนโยบายและ ยุทธศาสตร์ของระบบสุขภาพได้พอหรือไม่ -ควรต้องปรับกลไกอย่างไ
6. ความเห็นอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นนี้