Τόμος 12, τεύχος 1-2 (Ιαν-Δεκ 2002)

Περιλήψεις επιστημονικών άρθρων

• Ιωάννης Μελαδιώτης, Κωνσταντίνος Μουτσόπουλος (Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 540 06 Θεσσαλονίκη): «Υδρογεωλογικές συνθήκες και υδραυλική συμπεριφορά του ρωγματωμένου κροκαλοπαγή υδροφορέα Μαυροπηγής στο Νομό Κοζάνης». Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, τόμος 12, τεύχος 1/2, Ιαν-Δεκ 2002, σελ. 27-38.

Οι υπόγειοι υδροφορείς που αναπτύσσονται στις τεταρτογενείς αποθέσεις της Λεκάνης Σαριγκιόλ στο Νομό Κοζάνης, αποτελούν τις σημαντικότερες πηγές υδροληψίας της ΔΕΥΑΚ, από την εκμετάλλευση των οποίων καλύπτεται το 85% περίπου των υδρευτικών αναγκών του Δήμου Κοζάνης.

Η συνεχιζόμενη όμως ταπείνωση της υδροστατικής στάθμης των εκμεταλλεύσιμων υδροφόρων στρωμάτων της Λεκάνης Σαριγκιόλ σε συνδυασμό με τη διακοπή της λειτουργίας δώδεκα υδρευτικών υδρογεωτρήσεων από την εξορυκτική δραστηριότητα της ΔΕΗ στο Νότιο Πεδίο, οδήγησαν στην εκπόνηση υδρογεωλογικής έρευνας για τον εντοπισμό νέων πηγών υδροληψίας στην ευρύτερη περιοχή.

Από την υδρογεωλογική έρευνα που εκπονήθηκε στην περιμετρική ζώνη της Λεκάνης Πτολεμαΐδας-Σαριγκιόλ, εντοπίστηκε στα ρωγματομένα κροκαλοπαγή της Μαυροπηγής ένα εκμεταλλεύσιμο υπό πίεση υδροφόρο στρώμα.

Επειδή προϋπόθεση της ορθολογικής διαχείρισης και της περιβαλλοντικής προστασίας ενός υδροφόρου στρώματος αποτελεί ο προσδιορισμός των παραμέτρων που συμμετέχουν στις φυσικές διεργασίες λειτουργίας του, αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η γνώση των γεωλογικών, υδρογεωλογικών και υδραυλικών χαρακτηριστικών του υδροφορέα της Μαυροπηγής και η ανάπτυξη ενός μαθηματικού μοντέλου που να περιγράφει την κίνηση του υπογείου νερού στο βραχώδη αυτό σχηματισμό διπλού πορώδους. © Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλ. Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχ., 2002.

• Κώστας Βουδούρης (Εργ. Υδρογεωλογίας, Τμήμα Γεωλογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών, 261 10 Ρίο Πάτρα) και Γεώργιος Σταμάτης (Εργ. Ορυκτολογίας-Γεωλογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιερά Οδός 75, 118 55 Αθήνα): «Κατανομή και ανάλυση fractal των παραμέτρων της επιφανειακής στοιβάδας της ακόρεστης ζώνης του αλλουβιακού υδροφορέα της λεκάνης Λουτρακίου Κορινθίας». Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, τόμος 12, τεύχος 1/2, Ιαν-Δεκ 2002, σελ. 39-54.

Η ακόρεστη ζώνη παίζει σημαντικό ρόλο στην ποιοτική προστασία των υπογείων υδροφόρων οριζόντων, γιατί έχει την ικανότητα να συγκρατεί τους διάφορους ρύπους, οι οποίοι διά μέσου αυτής διηθούνται στους υπόγειους υδροφορείς. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η γνώση των παραμέτρων της ακόρεστης ζώνης. Στην παρούσα εργασία διερευνώνται τα γεωυδραυλικά χαρακτηριστικά του ανώτερου τμήματος της ακόρεστης ζώνης του προσχωματικού υδροφορέα της λεκάνης Λουτρακίου, η οποία αποτελείται από αλλουβιακές αποθέσεις, χαρακτηρίζεται από μεγάλο πάχος που κυμαίνεται μεταξύ 0-125 m, καθώς και έντονη διαφοροποίηση του κλαστικού υλικού, τόσο κατά την οριζόνται όσο και κατά την κατακόρυφη ανάπτυξη αυτού. Το κλαστικό υλικό διαβαθμίζεται σε μεγάλο εύρος της κοκκομετρικής κλίμακας από κροκάλες έως αργίλους. Με βάση τις κοκκομετρικές αναλύσεις 70 δειγμάτων από τα υλικά αυτά μέχρι βάθους 6 m και με τη χρήση διαφόρων εμπειρικών τύπων, υπολογίσθηκε το ολικό πορώδες, το ενεργό πορώδες και ο συντελεστής υδροπερατότητας K του ανώτερου τμήματος της ακόρεστης ζώνης. Το ολικό πορώδες κυμαίνεται μεταξύ 22,7% και 51,7% (μέση τιμή 30%) και το ενεργό πορώδες από 0,4% έως 18,3% (μέση τιμή 8%). Η μέση τιμή του K με εφαρμογή του εμπειρικού τύπου Beyer είναι 5×10^-5 m/s. Η διάσταση fractal του ενεργού πορώδους κυμαίνεται μεταξύ 0,61 στους βαθύτερους ορίζοντες και 1,9 στους επιφανειακούς ορίζοντες. Η μεγαλύτερη διάσταση των επιφανειακών οριζόντων της ακόρεστης ζώνης συνδυάζεται με τις μεγαλύτερες τιμές πορώδους σε αυτήν. Η γεωγραφική κατανομή των τιμών των γεωυδραυλικών παραμέτρων αναδεικνύει τις ευαίσθητες περιοχές της λεκάνης και τις ζώνες με υψηλή ρυπαντική τρωτότητα και μπορεί να συμβάλει στη λήψη κατάλληλων μέτρων για την ποιοτική προστασία του αλλουβιακού υδροφορέα. © Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλ. Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχ., 2002.

• Ηλίας Σταμπολιάδης, (Πολυτεχνείο Κρήτης, Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων, 731 00 Χανιά): «Αντοχή ψαθυρών υλικών και κατανομή ενέργειας κατά την κατάτμηση». Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, τόμος 12, τεύχος 1/2, Ιαν-Δεκ 2002, σελ. 55-76.

Η παρούσα εργασία, ξεκινώντας από τις βασικές αρχές της αντοχής των υλικών και διατυπώνοντας ορισμένες παραδοχές, προσπαθεί να συνδέσει τα φαινόμενα πριν και μετά τη θραύση ενός υλικού. Βασική έννοια αποδεικνύεται η ειδική ενέργεια e, ενέργεια ανά μονάδα μάζας που απαιτείται για τη θραύση ενός σώματος. Η ειδική ενέργεια εκφράζεται από τη σχέση e = bγ /(Lρ), όπου γ είναι η επιφανειακή τάση του υλικού, b μία παράμετρος που δείχνει το μέγεθος των σχηματιζόμενων επιφανειών σε σύγκριση με την διατομή του σώματος, L το μέγεθος του σώματος και ρ η πυκνότητά του. Η εργασία εξετάζει ακόμη διάφορες περιπτώσεις μεταβολής των ανωτέρω παραμέτρων και δείχνει τη σημασία των διαφόρων νόμων, που έχουν διατυπωθεί, για την περιγραφή της κατανομής της ενέργειας κατά τη θραύση και τη σχέση ενέργειας με το μέγεθος του κόκκου. © Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλ. Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχ., 2002.

• Σωτήριος Βαρδάκος (Virginia Polytechnic Institute, USA), Σπήλιος Ασπρούδας (Πλαστήρα 82, 171 21 Ν. Σμύρνη, Αθήνα), Αλέξανδρος Ι. Σοφιανός (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών, 157 80 Ζωγράφου, Αττική): «Αριθμητική προσομοίωση δύο βαθιών εκσκαφών στην Αθήνα». Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, τόμος 12, τεύχος 1/2, Ιαν-Δεκ 2002, σελ. 77-104.

Σε τούτο το άρθρο, παρουσιάζεται η κατασκευή δύο βαθιών εκσκαφών στην Αθήνα που αντιστηρίζονται με πασσάλους. Εν συνεχεία πραγματοποιείται η αριθμητική ανάλυση της συμπεριφοράς τόσον των πασσάλων όσον και του εδάφους θεμελίωσης των γειτονικών κτιρίων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται εξελιγμένα ομοιώματα συμπεριφοράς του εδάφους που διακρίνουν τη φόρτιση από την αποφόρτιση και που επιτρέπουν κράτυνση του εδάφους. Τέλος, τα διαγράμματα ενεργών πιέσεων επί του πετάσματος της αντιστήριξης, που υπολογίζονται αριθμητικά, συγκρίνονται με τα αντίστοιχα εμπειρικά διαγράμματα που χρησιμοποιούνταν πριν υπάρξει η δυνατότητα αριθμητικής επίλυσης τέτοιων προβλημάτων. © Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλ. Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχ., 2002.

• Ιωάννης Μελαδιώτης (Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 540 06 Θεσσαλονίκη): «Έρευνα εντοπισμού του υπεδαφικού, μειοκαινικού κροκαλοπαγή υδροφορέα Ποντοκώμης-Μαυροδενδρίου στη Λεκάνη Σαριγκιόλ». Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, τόμος 12, τεύχος 1/2, Ιαν-Δεκ 2002, σελ. 105-122.

Αντικείμενο αυτής της εργασίας, είναι η παρουσίαση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε και η οποία οδήγησε στον εντοπισμό ενός εκμεταλλεύσιμου υδροφόρου συστήματος που αναπτύσσεται στα υπεδαφικά, συνεκτικά μειοκαινικά κροκαλοπαγή του δυτικού περιθωρίου της Λεκάνης Σαριγκιόλ μεταξύ Ποντοκώμης και Μαυροδενδρίου. Συγκεκριμένα, από τα δεδομένα υδροχημικών και ισοτοπικών αναλύσεων δειγμάτων υπόγειων νερών του εκμεταλλεύσιμου υδροφόρου συστήματος της Λεκάνης Σεργκιόλ, σε συνδυασμό με τη ρηξιγενή τεκτονική της δυτικής περιμετρικής ορεινής της ζώνης και τα αποτελέσματα γεωηλεκτρικών διακοπήσεων επιφάνειας με τη μέθοδο της ειδικής ηλεκτρικής αντίστασης, εντοπίστηκε στο δυτικό περιθώριο της λεκάνης και σε βάθος 70 έως 180 m περίπου από την επιφάνεια του εδάφους, ένα υδροφόρο, μειοκαινικό κροκαλοπαγές το οποίο αναπτύσσεται μεταξύ Ποντοκώμης και Μαυροδενδρίου και το οποίο επικοινωνεί υδραυλικά τόσο με το επικρεμάμενο καρστικό υδροφόρο σύστημα του Aσκιου, όσο και με τα ιζήματα της Λεκάνης Σαριγκιόλ. © Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά, Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλ. Μηχ. Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχ., 2002.

Αντίγραφα των παραπάνω άρθρων μπορείτε να προμηθευθείτε από το περιοδικό στη διεύθυνση:

Μεταλλειολογικά-Μεταλλουργικά Χρονικά,

Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών Μηχανικών

Ηπείρου 24,

104 64 Αθήνα

τηλ./φαξ: 210-8628514