Boellaard

Ook dubbel L, dubbel A, RD.

Betekenis (bron: Meertens Instituut)
Op basis van de verschillende betekenissen in het Middelnederlands van de woorden 'boelaert' en 'bollaert' kan men zich de volgende naamsverklaringen voorstellen:
1. Beroepsnaam voor een gerechtsbode, gerechtsdienaar, beul.
2. Bijnaam voor een windbuil of een opschepper; tevens mogelijk een bijnaam voor een bedrieger of een overspelige minnaar (boeleerder).
3. Daarnaast in verband met fra. 'boule', nl. 'bol, bal': een beroepsnaam voor de vervaardiger van bollen of ballen (kogels), een bollenmaker, of wellicht een balspeler.
4. Tenslotte is er de voornaam Bollaard, een Germaanse naam met de componenten bold 'dapper' en hard 'sterk', of ontstaan uit een verkorte vorm van Boudewijn (vgl. Boele, Bol).
Voorkomen (bron: Meertens Instituut). De naam kwam al in de 13de eeuw voor in Vlaanderen. Eerste voorkomen in Nederland Ca. 1520 Geurt Boulart; ca. 1550 Cornelis Geurtsen Boulart (Boulert), geb. Waardenburg; ca. 1562 Cornelissen Boulart (Boulert, Boellers), broer van Joris Cornelissen Buelart, ca. 1575; 1595 Boellers geb. te Asperen; 1620 Evert Rycken Boellers (Boellaard); 1658 Boulard te Waardenburg. Verder Boellaard te Asperen, Arkel, Gorcum, Herwijnen tot heden (Boelaart, Arkel 1830) [Arch. PJMI, corr. W. Boellaard, 8-3-1989].

Een beknopte naamsuitleg van Jan Boelaert ([email protected]) zijn uitgebreidere BETEKENIS. Deze uitleg is tot stand gekomen na uitgebreid onderzoek en is gebaseerd op de uitleg door de taalkundige M. Gysseling. Het gaat terug naar de oudste vermelding van voor de 11de eeuw waar bovenstaande  verklaringen op zijn gebaseerd.
"Hoogst waarschijnlijk ontstond die naam in de Zuid-Vlaamse streek tussen Schelde en Dender. In Vlaanderen kwam hij als familienaam reeds frekwent voor, vanaf het midden van de 13e eeuw. Die familienaam verwees dan naar een toponiem of plaatsnaam uit de woordenschat van de Salische Franken: BON-LAAR, waarmede een open plek in een bos werd aangeduid. Die plaatsnaam vindt men bij ons nu nog her en der terug. Tot in de 13e eeuw komt deze naam echter alleen voor in latijnse teksten: bunlarium, bollarium en andere gelijksoortige spellingswijzen. In die vorm treft met de naam reeds aan in een Gentse tekst uit 951. Rond het jaar 1000 werd die plaatsnaam dan de familienaam van het geslacht: der heren van Boelaere ( Boelaere bij Geraardsbergen) en van daaruit zou de familienaam zich dan verspreid hebben over gans Vlaanderen. Vanaf het moment dat men de naam in het middelnederlands begon te schrijven, omstreeks 1300, ontstonden talloze varianten, omdat de naam neergeschreven werd zoals hij klonk in het lokale dialekt en omdat er, op de koop toe, geen eenvormige regels bestonden om de van oorsprong germaanse klanken weer te geven met een latijns alfabet. Een korte o werd soms een lange o, die dan gespeld werd als oe of ou of oi. Hetzelfde voor de lange a, die ae werd in het Zuiden en aa in het Noorden. In feite weten we niet hoe de naam indertijd uitgesproken werd en kunnen we er alleen maar naar raden hoe die dialektische klanken dan omgezet werden in een schriftbeeld! Vandaar dat er een goede kans bestaat dat de varianten Bollaert, Boelaert en alle hiervan afgeleide vormen, éénzelfde oorsprong gehad hebben. Mogelijk horen eveneens tot de familie de varianten Boele, Poelaert en Moelaert. Vanaf de 17e eeuw heeft de spelling in het Zuiden en het Noorden een gescheiden ontwikkeling gekend, zodat in Nederland nu de varianten type Boellaard het vaakst voorkomen. Over de verspreiding van de naam in Nederland: vermoedelijk is de naam via Brabant en Zeeuws-Vlaanderen vanaf de 16e eeuw naar het Noorden uitgezwermd, onder druk van de godsdiensttroebelen. Oude voorkomens in Nederland: Jan Jacopssone Bollaert, Aardenburg, 1543 Jan Cornelissen Boellers, 1562, stamvader van de patriciersfamilie Boellaard in Asperen."

In Nederland zijn er twee takken van Boellaard die samenkomen in  Waardenburg en omgeving. De verbinding tussen deze twee takken is waarschijnlijk Jan Cornelisse Boellers die 28 januari 1622 in Waardenburg huwde met Neeltgen Laurense. Uit dit paar kwam de hieronder genoemde Laurens Boellaard. Jan Cornelisse Boellers was eerder gehuwd met een onbekende vrouw. Hieruit stamde de half broer van Laurens, Rijck Jansz Boellers. Rijck is de stamvader van de patricische tak waar vele beginnen met Evert Rijcken Boellaard aan het hoofd. Het familiewapen uit deze laatste Boellaard tak is hier (44kB) te zien.

Van Arkel naar Haarlemmermeer

Adrianus Boellaard geb 1845 (Arkel)			Gijsbertje den Dekker geb 1846 (Veen)
x Haarlemmermeer
Johannes  1873	Petronella 1876	Maarten 1878	geen foto Michielje 1881	Hendrik 1884	Govert 1887

klik op plaatje om te vergroten!!!

De oudste bekende stamvader van van de ene tak is Laurens Boellaard. Hij was in 1660 uit Waardenburg vertrokken naar Gorinchem. Daar verbleef de familie ongeveer 100 jaar waarna ze ongeveer 100 jaar in Arkel woonden. Een van zijn nakomelingen is Johannes Boellaard, de polderpionier in de familie. Vlak na de drooglegging van het Haarlemmermeer vertrok Johannes met zijn kinderen van zijn juist overleden vrouw vanuit Arkel richting deze nieuwe polder. Via Nieuwerkerk en Moordrecht, waar hij zijn nieuwe vrouw leerde kennen, kwam de familie aan in Sloten van waaruit de lege polder kon worden ontgonnen. Voor de nakomelingen van zijn oudste zoon Hendrik was er nog niet genoeg ruimte en verschillende vertrokken naar de Verenigde Staten (zie foto hieronder).¹ Vele van de in Haarlemmermeer en omgeving levende Boellaards stammen van de tweede zoon Adrianus en Gijsbertje den Dekker (zie foto's).² Ook foto's van de meesten van hun kinderen staan hier afgebeeld, waaronder, Johannes Cornelis bijgenaamd "de Dove".


Jan (1870) en zoon Barend (1911) Boellaard in South Dakota

1. Foto's van South Dakota Boellaard's komen van Linda Ourada. Zij zoekt contact met afstammelingen van Jan Boellaard die in Nederland zijn gebleven: lindalaptop "@" cox.net
2. Iemand met veel informatie over de familie Boellaard afstammend van Adrianus en die ook voor de plaatjes heeft gezorgd is Adri(ana) Boellaard: a.boellaard "@" chello.nl