Back to Minie Site

": วันประทับใจที่พิพิธภัณฑ์บ้านไทยจิม ทอมป์สัน

คลิ๊กที่ตัวรูปแต่ละรูปได้เลย เพื่อดูภาพใหญค่ะ

:: ยามบ่ายวันเสาร์ ในเดือนพฤศจิกายน 2545 ที่กวางต้องไปทำงาน วันนั้นมีคิวถ่ายหนังโฆษณาค่ะ ในฐานะเจ้าของผลิตภัณฑ์ก็ต้องไปดูกันหน่อย มีเอากล้องดิจิตอลติดมือไปด้วย เผื่อเก็บภาพเบื้องหลังการถ่ายทำไว้บ้าง การถ่ายทำเป็นฉากขับขี่รถจักรยานยนต์ในซอยแคบๆ แถวแพร่งภูธร ก็คงพอจะรู้กันดีว่า แถวนั้นหาที่จอดรถยนต์ยากมาก ก็เลยไม่ได้เอารถไป... ใช้บริการแท็กซี่ดีที่สุดค่ะ เสร็จจากดูถ่ายทำสักบ่ายสามโมงได้ ก็มีคิวต่อ คือนัดหมายเรียนร้องเพลงไว้ ตอนหกโมงเย็น ที่ตึกเซ็นทรัลชิดลม เอ... เหลือเวลาตั้งเยอะ คงจะไปเดินเล่นวินโดวส์ช๊อปปิ้ง เพราะยังไม่มีอะไรที่จะซื้อในวันนี้ วันเสาร์...รถติดเช่นเคย ก็เลยเรียกแท็กซี่ให้ไปส่งที่ปทุมวัน กะว่าจะขึ้นรถไฟฟ้าสถานีสนามศุภชลาศัย เพื่อจะไปลงสถานีชิดลม พอลงแท็กซี่สายตาก็เหลือบไปเห็นป้าย "บ้านจิม ทอมป์สัน" ตรงหน้าปากซอยเกษมสันต์ 2 จำได้ว่าเคยมีคนบอกว่า ที่นี่บ้านไทยสวยมาก และมีที่ให้นั่งดื่มกาแฟน่ารักทีเดียว

:: ไม่ต้องคิดอะไรกันมากเลย ก็ไปคนเีดียวนี่คะ ตัดสินใจง่ายมาก เดินเลี้ยวเข้าซอยไปทันที มีเวลาเหลือชั่วโมงเศษ ก็เดินตรงเข้าไปสอบถามเจ้าหน้าที่ว่า "ปิดกี่โมง ยังเข้าชมทันไหมคะ" เจ้าหน้าที่บอกว่า "ยังทันค่ะ จะฟังบรรยายภาษาไทยหรืออังกฤษคะ" เราก็ตอบ..."ไทยค่ะ ค่าเข้าชมเท่าไหร่คะ" เจ้าหน้าที่แจ้งว่า "หนึ่งร้อยบาทค่ะ" เราถามต่อ "ถ่ายรูปได้ใช่ไหมคะ แล้วเข้าชมใช้เวลานานประมาณกี่นาที" ในขณะที่เรายื่นสตางค์หนึ่งร้อยไป เจ้าหน้าที่ยื่นแผนพับที่ระบุเวลาเริ่มเข้าชม 4.20 PM. ให้เรา พร้อมใบเสร็จรับเงิน แล้วก็ตอบ "ค่ะถ่ายรูปได้ แต่เฉพาะภายนอกนะคะ ถ้าชมเต็มๆ ก็ประมาณหนึ่งชั่วโมงค่ะ"

:: ระหว่างรอเวลา อีก 5 นาที ที่จะมีเจ้าหน้าที่มานำไปชม ก็เลยเดินไปทางร้านกาแฟ... ว้า ปิดแล้วค่ะ เพราะวันนี้เป็นวันพิเศษ จะมีจัดเลี้ยงดินเนอร์ ก็เลยปิดก่อนเวลา แต่ดูจากบรรยากาศแล้วน่านั่งดี เพราะส่วนที่ให้นั่ง อยู่ใกล้กับสระน้ำ และก็เป็นส่วนที่เปิดโล่ง ไม่ติดแอร์

:: ได้เวลาแล้ว มีเจ้าหน้าที่หญิงคนหนึ่งมานำเราไปชม... อ้อ...คิวนี้ มีเราคนเดียวเอง ก็เลยสุดพิเศษ เหมือนมีไกด์ส่วนตัวนะคะ คุณพี่คนสวยนำเราขึ้นไปชม โดยต้องฝากกระเป๋าในล็อคเกอร์ แล้วก็ถอดรองเท้า ขึ้นไปชั้นสอง แล้วก็อธิบายส่วนต่างๆ ของบ้าน ส่วนที่ชัดเจนคือ ตัวบ้านที่เอาบ้านไทยมาปรับเป็นตัวเรือนหลังใหญ่ ซึ่งดูเผินๆ ก็เป็นบ้านไทยนั่นล่ะ แต่ว่า ดูดีๆ โครงสร้าง จะดูโปร่ง การใช้งานจะสะดวกขึ้น มีห้องต่างๆ หลายห้อง คุณพี่คนสวยได้บอกเรา "ให้สังเกตว่า ฝาบ้านน่ะ คุณจิมได้กลับเอาด้านนอกเข้ามาเป็นผนังด้านใน ซึ่งเวลาเราอยู่ในบ้าน เราก็จะเห็นความสวยงามของลวดลายผนังด้วย" จริงๆ ด้วยแฮะ ชอบจัง จำได้ว่า ที่บ้านป๋าแม่ ที่เอาบ้านไทยมาปลูกลายข้างฝาจะอยู่ด้านนอก ข้างในก็เรียบๆ ธรรมดา คุณพี่คนสวยพูดต่ออีกว่า "นอกจากนี้ ตรงขอบหน้าต่างก็เหมือนกัน เอาลายสลักสวยๆ มาอยู่ด้านใน จากตรงนี้ เป็นทางที่เข้าห้องนอนคุณจิม" ค่ะๆ ทางเข้าห้องนอนเหรอคะ เก๋มากเลย ประตูนี้น่ะ เป็นซุ้มโค้ง เป็นบานสีเข้ม มีบานเปิดสองข้าง "คุณจิมไปซื้อประตูโรงรับจำนำมาทำค่ะ" โห..สุดยอดค่ะ มันเด่น แต่กลมกลืนกับตัวบ้านมากเลย แล้วก็เล่าอะไรให้ฟังอีกเยอะเลย...... อยากให้ไปชมกันเองค่ะ แล้วฟังบรรยายกับสถานที่จริงเลยนะ แถมยังมีภาพวาดไทยสวยๆ ให้ดูกันเยอะแยะค่ะ ตัวบ้าน วันนั้น มีแดดจัด แต่ว่ายังมีลม อากาศดี คงเพราะการวางผังที่ดี แล้วก็ต้นไม้เยอะมากๆ และยังใกล้กับคลองอีกด้วย

:: ถ้ามีเวลาเยอะๆ คงพินิจพิเคราะห์สักสามชั่วโมงมั๊ง เพราะของสะสมของคุณจิม มีที่น่าสนใจเยอะแยะ คราวหน้าต้องกันเวลาไว้สักครึ่งวัน เพื่อจะไปดูภาพวาดให้ละเอียด แล้วก็นั่งดื่มชากะขนมอร่อยๆ ของที่นี่ อย่างแน่นอนค่ะ

-------------------------------------------------------------------------------------

คัดลอกจากแผ่นพับข้อมูล ในระหว่างการเยี่ยมชม พิพิธภัณฑ์บ้านไทยจิม ทอมป์สัน

ขณะนี้คุณอยู่ในบ้านไทยของคุณจิม ทอมป์สัน สถาปนิกชาวอเมริกันผู้เกิดที่เมืองกรีนวิลล์ รัฐเดลาแวร์ ใน พ.ศ. 2449 ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 คุณจิมได้เป็นอาสาสมัครในกองทัพอเมริกาและย้ายมาประจำการในประเทศไทยใน พ.ศ. 2488 โดยเป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังวางแผนปลดปล่อยอิสระประเทศไทย อย่างไรก็ตามสงครามจบลงก่อนที่จะเริ่มดำเนินการ คุณจิมเดินทางมาถึงกรุงเทพฯ ภายหลังในฐานะเจ้าหน้าที่ทหารผู้มีความปราดเปรื่องของกองทัพ ต่อมาหลังลาออกจากราชการ คุณจิมจึงตัดสินใจกลับมาอยู่ประเทศไทยเป็นการถาวร

การทอผ้าไหมด้วยมือ อุตสาหกรรมครัวเรือนที่ถูกเพิกเฉยมาเป็นเวลานาน ได้เป็นที่ดึงดูดความสนใจของคุณจิม ทอมป์สันเป็นอย่างมาก จึงอุทิศตัวเองที่จะฟื้นฟูศิลปะหัตถกรรมนี้ จากความปราดเปรื่องในเรื่องการใช้สี คุณจิมได้ทำให้ผ้าไหมไทยประสบความสำเร็จเป็นที่รู้จักทั่วโลก

คุณจิม ทอมป์สันเป็นที่รู้จักอีกครั้งจากการก่อสร้างบ้านไทย ซึ่งประกอบด้วยเรือนไม้สัก 6 หลัง ที่มีความงดงามทางด้านสถาปัตยกรรมไทย บ้านส่วนใหญ่มีอายุไม่ต่ำกว่า 200 ปี ซึ่งถูกรื้อถอนและนำมาปลูกไว้ ในที่ปัจจุบัน โดยบางหลังนำมาจากอยุธยา ซึ่งเป็นเมืองหลวงเก่า

ในความชอบสืบเสาะค้นหาสิ่งที่เป็นแก่นแท้ของคุณจิม ทอมป์สัน ทำให้คุณจิม ยึดติดกับสิ่งที่เป็นธรรมเนียมของผู้สร้างคนก่อนด้วยความนับถืออย่างมาก ตัวบ้านถูกยกขึ้นหนึ่งขั้นเหนือพื้นดิน เพื่อเป็นการป้องกันน้ำท่วมในช่วงหน้าฝน และคุณจิมยังได้ใช้กระเบื้องหลังคา ซึ่งเป็นที่นิยมกันมากในสมัยอยุธยาและเป็นที่หายากในทุกวันนี้ การทาสีแดงบนกำแพงด้านนอกเป็ฯการบำรุงรักษาซึ่งพบได้ทั่วไปตามตึกไทยเก่าแก่ ในด้านของแสงสว่าง โคมระย้าถูกนำมาใช้โดยปรับรูปแบบให้เหมาะสม ในการใช้งานปัจจุบันแม้ว่าจะเป็นของยุคก่อนในช่วงศตวรรษที่ 18 และ19

ในระหว่างการสร้างบ้านได้ทำตามขั้นตอนพิธีการธรรมเนียมทางศาสนาทั้งหมด วันหนึ่งซึ่งถือเป็นฤกษ์งามยามดีตามโหราศาสตร์ คุณจิมได้ย้ายเข้าอยู่ในบ้าน พ.ศ. 2502 ต่อมาบ้านและการสะสมศิลปะกลายเป็นจุดที่น่าสนใจทำให้เขาตัดสินใจเปิดให้สาธารณชนเข้าชมโดยนำเงินไปบริจาคให้การกุศลและโครงการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการรักษาวัฒนธรรมไทย

เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2510 คุณจิมได้หายสาปสูญไปในป่า บริเวณคาเมอรอน ไฮแลนด์ส ทางตอนเหนือของประเทศมาเลเซีย ขณะเดินทางท่องเที่ยวพักผ่อน ไม่เคยมีผู้ใดทราบถึงสิ่งที่เกิดขึ้นกับคุณจิม อย่างไรก็ตาม บ้านไทยจิม ทอมป์สันยังคงเป็นสิ่งรำลึกถึงความสามารถในการสร้างสรรค์และความรักที่มีต่อประเทศไทยอย่างลึกซึ้ง

6 ซอยเกษมสันต์ 2 ถนนพระราม 1 กรุงเทพฯ
เปิดทำการทุกวัน เวลา 9.00 น. - 16.30 น.