Hoeveel mag de "eenheid" kosten?
Nu we minder dan een jaar van de gemeenteraadsverkiezingen verwijderd zijn, steken opnieuw allerlei éénheidsinitiatieven de kop op. Uit Antwerpen bereiken ons pleidooien voor een Groen Links blok of een Roodgroen Links blok. Anderen willen via een "rood-groen memorandum" progressieve kandidaten op SP- en Agalev- lijsten een soort contract met de kiezer laten ondertekenen. Nog anderen - of zijn het dezelfden die elkaars petities tekenen? - willen Agalev ter orde roepen over de uitwijzing van de zigeuners. De drang naar éénheid is groot. Die wens negeren, zou waanzinnig zijn. Vraag is echter of de huidige initiatieven links vooruit helpen of eerder een rem zetten op de ontwikkeling van een reëel links alternatief.
Al die initiatieven worden voorgesteld als "de laatste kans". Op een debat in het Antwerpse Pershuis voor het Fonds Leon Lesoil vindt oud-SP-parlementair en medewerker aan het misnoemde Nieuw Links, Lode Hancké, dat "de inzet van de verkiezing van 2000 van die aard is dat we toch allemaal samen eens moeten nadenken ..."
Op een vergadering van Rood/Groen aan de VUB sloven de organisatoren zich uit om Agalev-jongeren en SP-jongeren toch maar niet voor het hoofd te stoten. "Er is nog geen programma en er zijn nog geen stellingnames, dat volgt later, intussen mag niemand uitgesloten worden van het debat", luidde het. De centrale idee hierachter is: eenheid kost wat kost, zelfs als dit betekent dat we in bed moeten duiken met diegene die het beleid uitvoert waartegen wij opkomen.
Diezelfde gedachte vinden we terug in het verzoek voor een SPAGA-operatie (SP+Agalev+onafhankelijken) in Antwerpen. Hugo Van Dienderen (Agalev) zegt daarover dat de SP in Brussel toch wel iets anders is dan in Antwerpen - Agalev wil de jongste Antwerpse verkiezingsuitslag uiteraard consolideren. Inhoudelijk is het met Van Dienderen echter niet beter gesteld als met de SP: hij vindt de taal van de nieuwe SP-voorzitter "verfrissend". Geen woord over de ondemocratische aanduiding van Janssens, noch over het feit dat deze (voormalige??) patroon zich uitspreekt ten voordele van meer flexibiliteit en winstparticipatie. Dat belooft.
Zowel het groen links blok als het memorandum zijn in hetzelfde bedje ziek: ze gaan ervan uit dat binnen SP en Agalev nog voldoende krachten aanwezig zijn om een alternatieve politiek door te drukken of dat op zijn minst de structuren van die partijen voldoende ruimte bieden voor progressieven om via deze weg een aanzet te geven voor een andere politiek die rechts en extreem-rechts de pas moet afsnijden. Militant Links is echter van oordeel dat de SP en meer en meer ook Agalev geen deel zijn van de oplossing, maar van het probleem.
Arbeiders en jongeren wenden zich niet langer tot de SP om politieke verandering af te dwingen. Agalev is er een tijdje in geslaagd die rol over te nemen voor wat betreft geradicaliseerde, hooggeschoolde jongeren. In de regering is Agalev echter aan een snel tempo de SP achterna aan het hollen. Hier en daar zullen enkele uit de boot gevallen parlementairen zich beroepen op de aloude tradities en zelfs de oude reformistische eisen van de SP in een poging hun positie te herstellen. Soortgelijke stuiptrekkingen in Agalev zijn mogelijk. Het volstaat echter de uitslagen van congressen en de aanwezigheden op de vergaderingen te bekijken om te beseffen dat het een catastrofale vergissing zou zijn deze conflicten om posten te verwarren met strijd tussen linker- en rechtervleugels. Het is hemeltergend vast te moeten stellen met welk gemak zowel het Groen Links Blok als het memorandum als bijvoorbeeld KP-Vlaanderen zich programmatorisch aanpassen aan dit heruitgevonden reformisme.
Militant Links gelooft niet in een rechtlijnige opbouw, stijl "wie niet met ons is, is tegen ons". Wij hebben in de jongste verkiezingen deelgenomen aan eenheidslijsten met D'Orazio, de Parti Communiste, Leef en hadden een eigen lijst te Gent. We zijn echter van oordeel dat de arbeiders, hun gezinnen en progressieven opnieuw een van de burgerij onafhankelijke politieke organisatie nodig hebben. Vandaar ons pleidooi voor een nieuwe onafhankelijke arbeiderspartij. We steunen ieder initiatief dat dit bevordert. Initiatief die de arbeiders de boodschap brengt dat ze het nog maar eens met SP en Agalev moeten proberen, spelen zowel op korte als op lange termijn in de kaart van rechts en extreem-rechts.