Toen Raf Verbeke, ABVV-delegee bij Carnoy, terugkwam uit verlof wachtte hem een brief van de deurwaarder. Ontslag wegens één dag teveel verlof. Voor iedereen was duidelijk dat dit een drogreden was. De aanvraag tot verlof werd immers goedgekeurd en ondertekend door de directie! De arbeiders zagen achter dit ontslag het bewijs dat de directie komaf wou maken met één van de strijdbare delegees, dit om over te kunnen gaan tot drastische besparingen. Onmiddellijk ging de ochtendploeg in staking. Wat volgde, was een zeven weken durende verbeten strijd van de arbeiders van Carnoy voor de reïntegratie van Raf en tegen de inmiddels voorgestelde herstructurering.

Militant Links stond samen met de arbeiders van Carnoy op de eerste rij om met hen deze strijd te voeren. We zijn dan ook in verschillende uitgaven van Militant Links uitvoerig ingegaan op de ontwikkelingen in de staking.

Om ons hier te kunnen beperken tot het essentiële, willen we eenieder verwijzen naar de vorige De Militant, naar het Gents Militantje maar ook naar de pamfletten die we in de loop van de staking hebben verdeeld. Ben je niet in het bezit van dit materiaal, dan kan je bij ons een "Carnoy-pakket" bestellen voor 70 fr. (verzendingskosten inbegrepen) op volgend adres: Militant Links: PB 2, 9000 Gent 21.

Dit artikel heeft als voornaamste doelstelling een evaluatie te maken van een staking die niet enkel de arbeiders van Carnoy aanbelangt, maar de gehele arbeidersbeweging. De tendens is immers dat patroons steeds minder rekening houden met de wettelijke procedures om delegees af te danken en bedrijven te herstructureren. Een bewuste houding van de georganiseerde arbeidersbeweging zal nodig zijn om daarop te kunnen reageren.

Deze evaluatie zal hier en daar scherp uitvallen tegen de leiders van de vakbonden. Dit doen we niet om rekeningen te vereffenen of om een zondebok te zoeken, maar veeleer om te wijzen op zwakheden die we in de toekomst zullen moeten oplossen.

Relaas van een staking

De staking stopzetten, met of zonder goedkeuring van de arbeiders! Dat was de positie van de secretarissen van de verschillende vakbonden toen bleek dat het "verzoeningsvoorstel" door "slechts 58%" van de arbeiders werd afgeketst.

Om te kunnen oordelen, is het belangrijk te zien wat er aan deze stemming is voorafgegaan.

Het verzoeningsvoorstel kwam er na 4 weken staking. Het hield in dat Raf er niet meer inkwam en dat de CAO met 6 maanden werd verlengd maar dat de discussie over een verlaging van de loonkost en de transportvergoeding alsook over de mogelijkheid om tot ontslagen over te gaan open moest blijven.

Het was voor iedereen duidelijk dat dit voorstel verworpen moest worden. De vraag bleef hoe. De arbeiders werden immers geconfronteerd met een meer dwarsliggende dan opbouwende houding van hun organisaties.

Ten eerste:

werd de arbeiders een geheime stemming per brief opgelegd waarbij een democratische discussie en stemming op een algemene personeelsvergadering, het orgaan bij uitstek om tot meer inzicht te komen tussen stakers en werkwilligen, uit de weg gegaan werd. Dit om te vermijden dat de werkwilligen of de twijfelaars open zouden staan voor de meer dan rechtmatige eisen en zorgen van de stakers.

Ten tweede:

moest de stemming overgedaan worden omdat er de versturing van de stembrieven in het honderd gelopen was. Toeval? In plaats van één week bleven de arbeiders hierdoor immers gedurende twee weken in onzekerheid. Iedere vraag tot uitbreiding van de staking werd afhankelijk gemaakt van de stemming. Dit op een moment dat de staking uiteraard financieel begon te wegen, maar wanneer ook steeds meer arbeiders begonnen te twijfelen aan de haalbaarheid. Hoe strijdbaar en vastberaden ook, men blijft niet staken als men geen kans ziet op een overwinning.

Ten derde:

werd een akkoord afgesloten om de werkwilligen niet langer tegen te houden. Dit in ruil voor het stopzetten van de provocaties van de baas. Begrijpen wie begrijpen kan. Een baas hoeft toch niet te provoceren door het binnenbrengen van werkwilligen met helikopters als ze binnen kunnen via de voordeur. Ook de camera's die de patroon had opgesteld moesten verdwijnen. Maar deze hebben gedurende vier weken iedere beweging van het piket gefilmd. De baas had met andere woorden deze camera niet eens meer nodig.

Iedere arbeider met ervaring in stakingen weet dat een piket niet kan standhouden als het piket geen enkele functie heeft. Het is enorm ontmoedigend dat werkwilligen en bazen het bedrijf in en uit kunnen; dat materiaal in en uit het bedrijf kan vervoerd worden, zonder dat het piket kan of mag tussenkomen.

Ten vierde:

Bleven concrete ordewoorden om de staking uit te breiden uit. De arbeiders wisten, hoe sterk hun schouders ook waren, dat deze schouders zeker en vast te zwak waren om deze strijd op hun eentje te kunnen winnen. Hoewel reeds van in het begin duidelijke signalen kwamen van delegaties uit andere bedrijven, weigerden de regionale en nationale organen van de vakbonden om op te roepen tot regionale en nationale actie.

Het argument was dat er meer sensibilisering nodig was. Feit is dat die sensibilisering reeds was gebeurd, zeker voor wat de regio Gent zelf betreft. Zelden zagen we zo'n solidariteit en enthousiasme rond een staking. Maar dit enthousiasme werd geenszins gevoed, eerder afgeremd.

Op de betoging van 26 augustus werd de kans bij uitstek verkeken om een regionale of nationale oproep te doen voor 24 urenstakingen in de metaal. Op de betoging waren er immers delegaties van over heel het land, was de nationale pers en televisie aanwezig en was er vooral de strijdbare sfeer nodig om zo'n oproep te lanceren. Hoewel Mia De Vits en Michel Nollet op de betoging aanwezig waren, bleef hun steun daartoe beperkt.

Meer nog. Toen Marc Staelens uitgenodigd werd op het nationaal uitvoerend comité van de CMB om te spreken over de nood aan steun uit de sector, werd hij het woord ontnomen door H. Jorissen, nationaal voorzitter van de CMB. Jorissen deed het relaas in de plaats van Marc om uit te leggen waarom de CMB NIET van plan was de staking uit te breiden.

Maar het was de houding die de vakbondsleiders innamen in de laatste cruciale dagen van de staking die hun werkelijke positie duidelijk maakte.

Enerzijds verwierpen ze de argumenten van het 70-tal arbeiders op de personeelsvergadering dat de stemming niet ging over al dan niet verder staken, maar over al dan niet akkoord gaan met het verzoeningsvoorstel. De arbeiders wilden immers verder staken.

Anderzijds, en daar komt de aap uit de mouw, benadrukten ze het akkoord dat ze diezelfde ochtend met Fabrimetal en de verzoener gesloten hadden. Terwijl de arbeiders ervan uitgingen dat een mondeling akkoord hen geen enkele garantie zouden bieden, kwamen de secretarissen verklaren dat in deze strijd Fabrimetal een stuk hun bondgenoot was. Fabrimetal zou immers niet tevreden zijn met de houding die de patroon van Carnoy innam.

Het akkoord luidde als volgt: als de baas toeliet dat de delegees maandag het bedrijf mochten betreden samen met de arbeiders, kon de staking gestopt worden. Wat ze niet wisten was dat de patroon van plan was om drie ABVV delegees vanaf maandag te laten stempelen. Toen dit op het einde van de vergadering duidelijk werd, ontstond er algehele verwarring. Verwarring die zou duren tot en met maandag over het al dan niet verder staken of aan het werk te gaan.

Toen de arbeiders vroegen om duidelijkheid en een stemming wilden op de vergadering werd deze uit de weg gegaan. Wat daarvan de bedoeling was, werd later duidelijk. De secretarissen hadden de eisen van de stakers laten vallen en de enige eis die overeind bleef, was ervoor zorgen dat de delegees die bewuste maandag binnenmochten.

Toen maandag de baas niet opdook op de onderhandeling namende arbeiders het heft terug in handen. Ze namen contact op met de vakbonden van de haven en het spoor en kregen van hen de garantie dat niets via deze weg nog aangevoerd kon worden. Duidelijk onder druk gezet, besloot de baas het nog vlug op een akkoordje te gooien met de secretarissen. De delegees mochten binnen, een afspraak voor een ondernemingsraad werd gemaakt en de staking werd afgelast.

Het koud en warm blazen van de leiding moet ons één les doen trekken. Een staking wordt georganiseerd door de stakers zelf. Gedurende heel het conflict werden beslissingen genomen buiten de stakers om. Ze werden van posities op de hoogte gesteld pas NA de onderhandeling. Hetzelfde betreft een heleboel beslissingen die genomen werden in de loop van de staking.

Resultaat van deze affaire is, hoe we het ook draaien of keren: Raf blijft buiten, de deur voor verdere besparingen staat wijd open en de stakers kregen het deksel op hun neus. Zeer jammer omdat deze staking alle potentieel had om een overwinning te boeken.