Wat nu?
Nauwelijks twee dagen na de dramatische verkiezingen heeft de koning Louis Michel, voorzitter van de combinatie PRL-FDF-MCC, benoemd tot informateur. Hij moet een regeringsvorming opstarten uit de puinhoop die de verkiezingsstorm heeft nagelaten. Zijn Vlaamse collega, Guy Verhofstadt, zal het evenmin gemakkelijk hebben. Elf jaar lang heeft hij gehoopt op regeringsdeelname. Nu het zover is, moet hij een Vlaamse regering op de been brengen waarvan iedereen, nog voor ze gevormd is, voorspelt dat ze kan uiteenspatten.
Het leidt geen twijfel waarom de koning voor Michel heeft gekozen. Een Waalse regering van PRL, PS en Ecolo is uitzonderlijk. Met de drie grote partij‰n erin is de kans dat ze haar termijn kan uitzitten echter reëel. De PS schuift immers steeds verder op naar rechts en Ecolo staat te springen voor regeringsdeelname. Bovendien is Wallonië vandaag vragende partij voor het behoud van België, terwijl Verhofstadt het unitaristische discours van de PVV heeft ingeruild voor een Vlaamser VLD-discours. De koning is wellicht niet vrij van enige wil tot zelfbehoud.
De onberekenbare factor zit deze keer niet in Wallonië, maar in Vlaanderen. Het is van 1919 geleden dat een rooms-rode coalitie uitgesloten is, zelfs indien de groenen willen depanneren. Gedurende 60 jaar heeft de CVP de samenstelling van regeringen bepaald, slechts vier jaar koos de partij voor de oppositie. De electorale opdoffer en de geleidelijke uitdoving van haar Franstalige tegenhanger bedreigt de positie van de CVP als dominante politieke kracht in België. Een verdere afkalving zou de burgerij beroven van haar belangrijkste politieke instrument.
Bij de CVP zit de schrik erin voor een Nerderlands scenario. Daar werd de CDA (Christendemocraten) in '94 naar de oppositiebanken verwezen. Sindsdien hebben de PvdA (socialisten) en in mindere mate de VVD (liberalen) de historische rol van de CDA overgenomen en is de CDA haar sleutelpositie als belangrijkste politieke instrument van de burgerij kwijtgespeeld.
Zo'n vaart zal het niet lopen met de CVP. De CVP is meer dan een partij, ze kan bogen op krachtige nevenorganisaties (ACW, de boerenbond, het NCMV, de christelijke werkgeversorganisatie, de CM...). Bovendien controleert ze 80% van het Vlaams onderwijs en een groot deel van de witte sector. De CVP zal zich weren als een duivel in een wijwatervat om haar positie te herstellen. De hamvraag luidt of ze dat zal doen vanuit de oppositie of vanuit de Vlaamse regering.
Het CVP-middenkader is gewonnen voor deelname aan de Vlaamse regering. Daarbinnen zou de partij zich profileren als Vlaams, conservatief en verdediger van het katholiek onderwijs in een poging haar kiespubliek terug te winnen. Dit zou echter onvermijdelijk leiden tot conflicten met de federale regering en de eenheid van België op de helling zetten. Het lijkt ons onwaarschijnlijk dat die vleugel het zal halen. Wellicht wordt gekozen voor een herbronning in de oppositie op alle niveaus. Dit zou het stemmenverlies tegen de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2000 kunnen herstellen. Afhankelijk van die uitslag zou de CVP kunnen aansturen op een herschikking van de regering op Vlaams en op federaal niveau, eventueel via verkiezingen.
Met Vande Lanotte en Stevaert heeft de SP het licht op groen gezet voor een paars-groene coalitie. Sociale accenten? De SP en Agalev willen kost wat kost in de regering, in dat geval vraag je niet veel. Benieuwd hoelang het zal duren vooraleer die coalitie er bont en blauw uitziet.