Kraak in Luik
Sinds een jaar kraakt een groep jongeren een leegstaand huis in de rue Jonruelle in Luik. Rond deze aktie is een kampanje voor het recht op wonen ontwikkeld. We praten erover met Jean-Marie Bomhals, een militant van Solidarités Nouvelles en Groupe d'Action Droit au Logement.
Door Jean Peltier, Militant Links Luik
Hoe is deze aktie begonnen?
"Eind augustus 96 kraakte een groep jongeren zonder regelmatige inkomsten een huis in een Luikse volkswijk dat al meer dan 10 jaar leegstond. De politie stond bijna onmiddellijk aan de deur om hen buiten te zetten. Ze lieten zich echter niet ontmoedigen en een paar dagen later hebben ze het huis opnieuw gekraakt. In oktober kwam er opnieuw bezoek van de politie. De eigenares die 10 jaar geen teken van leven heeft gegeven heeft een advokaat in de hand genomen om ons opnieuw buiten te zetten.
"We startten met een petitiekampanje en kontakteerden ander kraakgroepen in Brussel en Antwerpen. We kregen de steun van een hele reeks organisaties en - belangrijk - van de wijkbewoners. Aangezien de zaak gerucht begon te krijgen zag de PS zich verplicht tussen te komen via de Waalse minister voor huisvesting Taminiaux. Dat leidde tot een samenwerking tussen het Waals Gewest, het OCMW van Luik en Solidarités Nouvelles met als doel de renovatie van het pand."
Hoe en door wie wordt deze renovatie gefinancierd?
"Het Waalse Gewest stelt voor 8% van de renovatie te financieren om er een woning voor reïntegratie van daklozen van te maken. We zijn hiermee niet akkoord: waarom zou een privé-woning gerenoveerd moeten worden met geld van de gemeenschap. Straks staan alle huisbazen bij ons met renovatievoorstellen!
"We formuleerden een tegenvoorstel: de huurders tekenen een kontrakt van negen jaar. Tijdens de eerste drie jaar wordt geen huur betaald. Dit geld wordt gebruikt om het materiaal voor de renovatie, uitgevoerd door de huurders, te betalen.
"De eigenares zegt nu dat ze het huis wil verkopen. Dat verontrust ons echter niet. Sinds een jaar zijn de jongeren bezig met het huis in orde te brengen en momenteel beschikken ze al over water, elektriciteit en binnenkort komt daar nog gasverwarming bij. We denken niet dat de politie opnieuw zal tussenkomen aangezien het dossier zeer gevoelig ligt.
Welke lessen trekken jullie uit deze strijd?
"Een les is uiteraard dat enkel solidariteit en strijd opleveren. In augustus hebben de krakers zich buiten laten zetten, maar enkele maanden later werd hun aktie gedefinieerd door een verantwoordelijke van het Waalse Gewest als "een laboratorium van ervaringen dat beschermd moet worden".
"Nu erkent het Waalse Gewest het principe van de verplichte verhuring van woningen die langer dan zes maanden leegstaan. Dat is een grote stap voorwaarts. Aangezien niets van praktische modaliteiten bepaald is, willen we dat onze formule in een wet gegoten wordt: kontrakten met autorenovatie door de huurders op kosten van de eigenaar. We willen ook dat de wet de mogelijkheid voorziet om naar de rechtbank te stappen met klachten tegen eigenaars die weigeren hun leegstaande woningen te verhuren.
"Het recht op wonen is een essentieel recht. En dat niet alleen omdat je je op straat bevindt als je je woning verliest, wat op zich al afgrijselijk is, maar ook omdat je samen met je woning ook je adres, dikwijls je werk en zelfs je recht op het bestaansminimum en je burgerrechten verliest. Het recht op wonen is erkend in de internationale konventies en in de Belgische Grondwet maar in de feiten heerst nog steeds de anarchie waarvan enkel de eigenaars profiteren.
"In onze aktie stellen we het recht op wonen tegenover het misbruik van het eigendomsrecht. We willen dat de eigenaars belast worden op basis van de huurinkomsten en niet langer op hun kadastraal inkomen dat vaak veel lager ligt. We willen dat de prijs van privé-huurwoningen via duidelijke regels wordt vastgelegd, zoals dat het geval is voor sociale woningen. Ons einddoel is dat het volledige woningpark overgenomen wordt door openbare instellingen. Om dat te bereiken zal echter een massale mobilisatie noodzakelijk zijn en dat niet enkel op vlak van woningen."