Bazen en regering gaan steeds verder met hun afbraakpolitiek. Niets in nog heilig. Jongerenrechten moeten eraan geloven. Wij zijn de klos!
Door Els Deschoemacker
In naam van "de zorg om de toekomst van onze jeugd" worden de tewerkstellingsplannen voorgesteld als de oplossing van de werkloosheid. In de praktijk worden er echter niet meer arbeidsuren gepresteerd. De ene groep arbeiders wordt verdrongen door de andere, de duurdere door de goedkope, de vaste door de tijdelijke en de deeltijdse.
Tussen '96 en '97 steeg de werkgelegenheid met 5000 personen. Ook de PWA-kontrakten zijn hierbij geteld (Financieel Economische Tijd, 16/08/'97). PWA-ers moeten werken voor hun werkloosheidsuitkering plus een aalmoes van 150fr. per uur. M.a.w. tewerkstelling à la carte (1 uur, of 2 of 3, naargelang de behoefte van de baas, partikulieren maar ook gemeenten bvb.), goedkoop (250fr. per uur, verder geen belastingen, geen sociale zekerheid), gesubsidieerd door de overheid via de werkloosheidsuitkering. Kan het nog dekadenter? Vermomd als een kans voor jongeren en langdurig werklozen om wat "bij te verdienen", wordt hier tegemoetkomen aan de eis voor goedkope arbeidskrachten.
Dit geldt voor alle plannen die ervoor zorgen dat de baas geen of minder patronale bijdragen moet betalen. Je ziet het niet op je loonbriefje, maar je voelt het des te meer als je beroep moet doen op de sociale zekerheid. Een gans pak medicijnen wordt niet meer terugbetaald door de ziekenbond, heel wat prestaties bij bijvoorbeeld de tandarts moet je volledig uit eigen zak betalen, enz. Uiteindelijk komt het erop neer dat de bazen meer geld in eigen zak kunnen steken, terwijl degene die moet werken of werkloos is steeds meer moet afstaan.
Een aantal mensen hebben werk via deze plannen, ja, maar dat betekent niet dat meer mensen ook over een degelijk inkomen beschikken. Integendeel, steeds meer worden we gekonfronteerd met veel te lage inkomens, inkomens die bovendien nog zo onzeker zijn als wat. De interimburo's beleven een gouden tijd. Terwijl deze bedrijven elkaar bekonkurreren en de markt uitprijzen - en voor miljoenen franken winst maken (Creyf's alleen al maakte in '95 20 miljoen frank winst!) - worden in de praktijk vooral jongeren gedwongen hierop beroep te doen om toch maar over een inkomen te beschikken.
Er wordt gepocht dat 40% van de interimmers een vaste job vinden via interimwerk. De werkelijkheid is dat vele interimmers inderdaad bijvoorbeeld 3 jaar bij dezelfde baas kunnen werken, maar onder interimkontrakt! D.w.z. zonder de voordelen van een vaste baan.
Waar voordien de bazen meestal beroep deden op interimmers om afwezig personeel of tijdelijke stijgingen van de hoeveelheid werk op te vangen, past het inzetten van een interimbureau meer en meer in een aanwervingspolitiek of een beleid van flexibiliteit. Het aantal mensen dat jaarlijks minstens één keer een interimjob vervulde, nam toe van 107.700 in '87 tot 150.000 in '92 en 200.000 in '95. In een studie van Upedi (beroepsvereniging van uitzendkantoren) geven 23% van de werkgevers openlijk toe dat ze interimmers gebruiken om het personeelsbestand uit te breiden zonder nieuwe aanwervingen te moeten doen.
De jonge interimmers, die vaste kontrakten verdringen, worden in de zomer op hun beurt verdrongen door de jobstudenten. Gedurende twee maanden worden zij werkloos terwijl de nog goedkopere jobstudenten in de industrie ingeschakeld worden. Voor de patroon betekent dat extra winst want voor jobstudenten moet geen patronale bijdrage betaald worden.
Schrijnende toestanden zijn het gevolg van deze politiek. Verschillende studies wijzen uit dat armoede steeds meer een jongerenfenomeen aan het worden is. Meer dan de helft van de daklozen is nu jonger dan 30 jaar. Vooral de leeftijdskategorie tussen de 18 en de 21 jarigen neemt snel toe volgens de Knack van 3/1/'96.
Wat kunnen jongeren doen om iets aan hun situatie te veranderen? De enige kracht van arbeiders ligt in de solidariteit en de mogelijkheid om samen te vechten. Het patronaat werkt dit op allerlei manieren tegen.
Voor de afgestudeerden die in de privé-sektor worden tewerkgesteld, zijn loononderhandelingen een vast en steeds belangrijker wordend element in de sollicitatieprocedure. Dat betekent dat je de keuze hebt tussen de job te aanvaarden, al ligt het loon de helft lager dan het wettelijk vastgesteld minimum of de job niet krijgen. Je reinste misbruik van de zeer terechte angst voor werkloosheid. De vakbonden worden hierdoor totaal uitgeschakeld in de loonsonderhandelingen.
De beweging tegen de Smic Jeunes in Frankrijk (een plan die de lonen van jongeren wilde doen dalen met 30%) deed de regering haar plan intrekken. Jongeren in Engeland begonnen zich te organiseren tegen de te lage loonpolitiek van hun regering. Een aantal belangrijke overwinningen werden geboekt. Laten we dit voorbeeld volgen en ons organiseren!