De regeringsleiders van de 15 lidstaten van de Europese Unie hadden het wellicht anders gewild. Toch werden ze tijdens hun top in Amsterdam verplicht om zijdelings aandacht te besteden aan de problemen van de 20 miljoen werklozen die Europa rijk is. Zelfs die kleine toegeving kwam er pas nadat 30.000 arbeiders en jongeren uit heel Europa, net voor de aanvang van de top, door de straten van Amsterdam betoogd hadden.
De top was bedoeld als sluitstuk van de zogenaamde Intergouvernementele Conferentie. Die was vorig jaar begonnen in Turijn en zou het Verdrag van Maastricht bijstellen. Het geheel moest een grotere politieke integratie opleveren en de invoering van de Europese éénheidsmunt tegen '99 garanderen. Op die manier zou de Europese Unie gebetonneeerd worden met het oog op de toetreding, begin volgende eeuw, van 5 nieuwe lidstaten uit het Oosten. Die zouden in de feiten gekonfronteerd worden met een Unie waarin alle belangrijke beslissingen reeds bij voorbaat vastliggen. Een nieuw verdrag zou worden afgesloten om de werking van de Europese instellingen beter te laten funktioneren.
Zover is het dus niet gekomen. In plaats van een duurzame relatie die kon uitmonden in een huwelijk riep de top eerder het beeld op van een nakende echtscheiding. Een volledige breuk, die meteen het einde van de Euro zou betekend hebben, kon op de valreep vermeden worden met de diplomatie die op zo'n top gangbaar is. Iedere eminentie kreeg een schaamlapje waardoor een schandelijke terugtocht werd afgewend. Dehaene, die zich opwierp als bepleiter van beslissingen bij meerderheid i.p.v. unanimiteit kwam er nog het meest berooid uit.
Het diplomatieke geknoei en de vage beloftes over tewerkstelling konden het falen van de top niet verbergen. De internationale pers had geen goed woord over voor het resultaat. De droom over een éénheidsmunt, zo geprezen door de Europese regeringsleiders tijdens de ekonomische groei van eind jaren '80, is omgeslagen in een nachtmerrie. De Europese leiders zitten ermee verveeld, maar de idee volledig laten varen zou wellicht nog een grotere financiële chaos teweegbrengen.
Ekonomisch is de éénheidsmunt onrealiseerbaar, politiek kunnen de regeringsleiders zich echter niet zomaar veroorloven het hele projekt te begraven. Niemand, zelfs niet Kohl, de meest fervente aanhanger van een Europese munt naar het model van de Duitse Mark, heeft enige konkrete plannen over hoe die éénheidsmunt er komen zal, laat staan hoe ze zal funktioneren. Steeds meer adviseurs pleiten opnieuw voor uitstel.
Over andere punten, zoals het beëindigen van de grenskontroles, de samenstelling van de Europese Commissie, het stemmen bij meerderheid en het gebruik van vetorecht werd zogezegd vooruitgang geboekt, maar niets werd fundamenteel opgelost. Het is zeer onwaaarschijnlijk dat er enig schot in deze zaken komt vooraleer de éénheidsmunt wordt ingevoerd, als die er so wie so al komt.
De onderlinge verdeeldheid haalde het op het streven naar éénheid, vooral door het steeds sterker wordende verzet tegen de besparingspolitiek waarmee de muntunie geassocieerd wordt in heel wat lidstaten. De top van Amsterdam bevestigde wat Militant links reeds jaren verkondigt: Europese éénmaking op kapitalistische basis is uitgesloten zolang de arbeidersbeweging in staat is terug te vechten. In periodes van ekonomische groei neemt het streven naar éénmaking toe, maar in periodes van stagnatie of achteruitgang zullen de verschillende nationale burgerijen terugvallen op hun nationale staten.
Militant Links is tegen een eengemaakt Europa op kapitalistische basis. Zo een Europa kan niet sociaal zijn, het kan enkel bedoeld zijn om nog meer winst te maken op de kap van de arbeiders. Wij zijn enkel voor een Europa waarin de wetenschappelijke en technische rijkdom aangewend worden in het belang van heel de bevolking. Zo'n Europa is slechts mogelijk op socialistische basis.