Congo-Kinshasha
De diktator is gevallen
32 jaar nadat hij door het Westen werd uitverkoren om hun belangen in de regio te behartigen, is diktator Mobutu over de kling gejaagd. Kabila en zijn Alliantie van Demokratische Krachten voor de Bevrijding van Congo (AFDL) zijn erin geslaagd de immense haat van de bevolking ten aanzien van het Mobutisme te kanaliseren, diens leger te demoraliseren, en na zeven maanden zonder al te veel tegenstand de macht te grijpen.
Daarmee is definitief een einde gekomen aan een reeks sprookjes die de Westerse pers, politici en Zaïre-specialisten over Kabila en het AFDL de wereld instuurden. Zeven maand geleden werd de opstand in Kivu nog afgedaan als een etnische rebellie van de Banyamulenge (Tutsi's). Daarna luidde het dat Kabila en het AFDL slechts marionetten waren van Rwanda's sterke man Paul Kagame en de Oegandese president Museveni. Tegelijk liet de Westerse pers geen kans voorbijgaan om Kabila en de rebellen in een slecht daglicht te zetten. De weinige tegenstanders van Kabila kwamen uitvoerig aan bod terwijl aanhangers van het AFDL afgeschilderd werden als potentiële massamoordenaars.
Het doet pijn aan de oren als men Europees commissaris voor Humanitaire Zaken Emma Bonino en Staatssekretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Reginald Morreels hoort klagen over "talrijke schendingen van de mensenrechten". Daarmee verwijzen ze naar het lot van de zowat 340.000 overblijvende Rwandese hutu-vluchtelingen op Zaïrees grondgebied. Morreels wordt hierin bijgestaan door Artsen Zonder Grenzen waarvan hij zelf nog niet zo lang geleden voorzitter was. Hij vergeet echter te vertellen dat het probleem van de hutu-vluchtelingen net een Westerse kreatie was en dat leden van zijn partij, de CVP, tot vandaag voor de Rwanda-komissie de genocide tegen de Rwandese Tutsi's en progressieve Hutu's blijven bagatelliseren.
Het is niet uitgesloten dat de vluchtende Hutu's, die nog steeds gegijzeld worden door rechts-extremisten van de Interhamwe en soldaten van het leger van het voormalige Rwandees regime, her en der het slachtoffer geworden zijn van wraakakties. We kunnen alleen maar vaststellen dat nog geen enkele beschuldiging aan het adres van de AFDL hard werd gemaakt, terwijl toch algemeen de moorddadige rol van de Interhamwe, het voormalig Rwandees leger en Mobutu's troepen erkend wordt.
Morreels en co voeren een achterhoedegevecht. Vandaag bepalen Kabila en het AFDL het politiek gebeuren in het nieuwe Congo-Kinshasha. Ze beschikken over een enorme populariteit onder de bevolking van het voormalige Zaïre. De overwinning van de AFDL luidt het einde in van een decennia-oude taktiek van het imperialisme. Het totaal korrupte en meedogenloze regime van Mobutu werd lange tijd door het Westen beschouwd als de beste dam tegen "het communistisch gevaar". Vandaag blijkt dat het in stand houden van dergelijke waanzinnige regimes, zelfs vanuit het standpunt van de meer ernstige vertegenwoordigers van het Westers imperialisme, niet langer houdbaar is. Ze hadden ongetwijfeld gehoopt op een andere afloop maar kunnen niet langer rond Kabila en zijn rebellen.
Kabila heeft blijk gegeven van een uitzonderlijk strategisch inzicht. Zijn belangrijkste kracht was echter het enthousiasme waarmee hij onthaald werd door de Congolese massa's die decennia lang gebukt gingen onder de diktatuur van het Mobutisme. De val van Mobutu zal een dynamiserend effekt hebben op de strijd van alle onderdrukte volkeren. Kabila en het AFDL hebben aangetoond dat het mogelijk is onder de druk van een diktatuur, die tientallen jaren met de hulp van het Westen in stand gehouden werd, vandaan te komen.