De voor 1 juli aangekondigde sluiting van Renault Vilvoorde is ingeslagen als een bom. Van de ene dag op de andere zouden 3.100 arbeiders hun job verliezen. Zij zouden aan de stempellokalen vervoegd worden door nog eens 1.500 anderen die werken bij onderaannemers. In totaal zouden 6.000 gezinnen getroffen worden door werkloosheid. Zou, zou, zou... want de arbeiders vechten terug.
De strijd werd onmiddelijk georganiseerd. Stakersposten houden de vestiging bezet. De arbeiders beschikken over niet geringe drukkingsmiddelen: een moderne fabriek met een boekwaarde van meer dan 6 miljard, een heuse oorlogsbuit onder de vorm van een park afgewerkte wagens, een produktiemonopolie voor de Renault Mégane Coupé en vooral veel solidariteit van kollega's uit binnen-en buitenland.
Een greep uit de bijna dagelijkse akties. Al op 3 maart werd, samen met arbeiders van o.a. Forges de Clabecq, betoogd in Brussel. Vier dagen later legden alle Renault-vestigingen en de hele Begische automobielsektor één uur het werk neer. Diezelfde dag kreeg de Franse ambassade bezoek van een paar duizend arbeiders.
Op 11 maart trokken 110 volgeladen bussen naar Parijs. Bijgestaan door Franse en Spaanse kollega's en door solidariteitsdelegaties uit alle Belgische assemblagebedrijven, betoogden duizenden Ranault-arbeiders aan de hoofdzetel in Parijs. Voorlopig hoogtepunt van de akties werd de Mars voor werk op 16 maart.
De arbeiders weigeren een sociaal plan te onderhandelen. "Renault moet blijven" is hun belangrijkste eis. Militant Links onderschrijft deze eis.
Van de Renault-direktie:
Van de overheid:
Renault-topman Schweitzer en diens kollega De Virville, allebei ex-kabinetsleden onder voormalige Franse PS-ministers, moeten gedacht hebben dat de sluiting van Renault-Vilvoorde een makkie zou worden. Voor Schweitzer, die als "socialistisch" bedrijfsleider graag in kringen van het ultra-reaktionaire Opus Dei vertoeft, waren die van Vilvoorde immers de Japanners van Europa. Als zich ergens bij Renault problemen stelden, werd uitgekeken naar Vilvoorde om tot een oplossing te komen.
Bij Vilvoorde werd 9 uur per dag geproduceerd in werkweken van 3, 4 of 5 dagen. Pauzes werden mooi gechronometreerd: 20 minuten om te eten, 10 om te plassen. Alles stond in het teken van de flexibiliteit en het opdrijven van de produktiviteit.
Het heeft Vilvoorde niet kunnen redden. Integendeel: de sluiting van een vestiging in Frankrijk zou een politieke en sociale bom betekent hebben.
Het zou te simpel zijn om de keuze voor Vilvoorde alleen daaraan te wijten. Op zich kan het de direktie en de aandeelhouders geen moer schelen welke nationaliteit de arbeiders die worden afgedankt hebben. Het is in de eerste plaats de winst die telt. Dit wordt beklemtoond door de aankondiging van nog eens 3.000 ontslagen in de Franse vestigingen.
Toch is winst niet de enige faktor die speelt. Multinationals hebben wel degelijk een nationaliteit, een hartland waar ze in laatste instantie op kunnen terug vallen, daar staan ze liefst op een goed boekje met de overheid.
Het Vlaams Blok zou zich bijgevolg beter bezinnen over haar huichelachtige kampanje tegen de sluiting van Vilvoorde. Is het niet het Blok dat pleit voor de Japanse arbeidsetiek? Is het niet het Blok dat zegt "eigen volk eerst"? Is het niet het Blok dat zegt "werken baat, staken schaadt".
De sluiting van Vilvoorde illustreert op een pijnlijke manier waartoe de retoriek van het Blok leidt. "Eigen volk eerst" zou in de eerste plaats veel eigen volk aan de dop betekenen.
Die van het Blok zijn niet de enige die bulken van hypokrisie. Dehaene moet wellicht gevloekt hebben toen uitlekte dat hij al een week eerder op de hoogte was gebracht van de sluiting. SP-tewerkstellingsspecialist Hans Bonte viel kompleet door de mand met zijn stelling "er is niets aan te doen", hij werd links voorbij gestoken door de ultra-reaktionair Eric van Rompuy. Die verklaarde tenminste nog dat de sluiting onaanvaardbaar was. Vlaams Premier Van den Brandde riep, met steun van het voltallige Vlaamse parlement, de Franse overheid tot de orde. Zolang het maar niets kost!
Als de politici echt zo begaan zijn met het lot van de 6.000 gezinnen, waarop wachten ze dan? Dat ze de bezittingen van Renault-België in beslag nemen en zelf de produktie laten heropstarten.
Maar neen, VU-voorzitter Anciaux schudde vlug een alternatief uit de mouw: een konsumentenboycot, dat kost niets. Of het ook nog helpt is een ander paar mouwen. Renault verkoopt jaarlijks 1,5 miljoen wagens waarvan 43.720 in België. In Frankrijk zullen ze daar bijgevolg niet wakker van ligggen.
De echte bondgenoten van de Renault-arbeiders in Vilvoorde zijn de arbeiders van de Franse, Spaanse en Sloveense Renault vestigingen en die van de bedrijven die meteen hun solidariteit getoond hebben.