Beurs van Hong Kong
Crash keldert ekonomische vooruitzichten
Het is nog maar goed een maand geleden dat de top van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds in Hong Kong tot het besluit kwam dat de wereldekonomie de komende jaren zou groeien met 3 tot 3,5%. Op basis van dit rapport tilden zowat alle ekonomische instellingen hun vooruitzichten op. Al deze gunstige voorspellingen worden nu doorkruist door de evolutie van de Hongkongse beurs. De Han Seng verloor op 23 oktober 10,7% van haar waarde. Op maandbasis bedroeg het verlies 33%. Dit heet een crash.
Om hun munt te verdedigen trokken ze de rente fors op. Daardoor wordt de geldmarkt een stuk interessanter voor kapitaalbezitters en stijgt de vraag naar HK-dollars. Dit leidt bovendien tot een massale verschuiving van aandelen naar obligaties. Het gevaar van zo een hoge rente-politiek is niet gering. Hoe duurder het geld, hoe minder interessant het wordt voor investeerder en partikulieren om leningen aan te gaan. Samen met de crash van de aandelen kan dit leiden tot faillissementen en recessie.
Aangezien vooral Japanse banken flink wat leningen bij Hongkongse bedrijven hebben uitstaan is het gevaar reëel dat de krisis zich uitbreidt naar heel het financieel systeem. Vandaar dat alle beurzen, zowel de Aziatische, de Europese als de Amerikaanse in navolging van Hong Kong terrein moesten prijsgeven. Een algemene beurscrash kan leiden tot een golf van faillissementen en een wereldwijde recessie.
De betekenis hiervan is niet gering. De gebeurtenissen in Thailand in augustus van dit jaar zijn hiervan een illustratie op kleine schaal. Een ekonomist verklaarde toen: "het lijkt wel een neutronenbom. De gebouwen en strukturen staan nog overeind, maar de mensen zijn weg." Op één week tijd moesten 42 financiële instellingen de boeken sluiten. Op wereldvlak zou zoiets de werkloosheid pijlsnel doen toenemen, alle sociale maatregelen ondermijnen en leiden tot extreme armoede.
De crash in Hong Kong en het gevaar voor een wereldrecessie tonen aan dat de "fundamenten" van de wereldekonomie helemaal niet zo gezond zijn als men ons wil doen geloven. Strategen van de burgerij wijzen steeds op de lage inflatiecijfers, de dalende loonkost en de historisch hoge winstcijfers. Deze drie kenmerken illustreren echter alleen maar in hoeverre de burgerij erin geslaagd is haar krisis af te wentelen op de arbeiders en hun gezinnen.
Intussen heerst er wereldwijd strukturele werkloosheid, krimpen de markten ten gevolge van de reële loondaling en stagneert de produktiviteit (sinds '91 groeide die met slechts 1%/jaar). Het is in deze fundamentele zwakte van de wereldekonomie dat de verklaring gezocht moet worden voor de wisselvalligheid van de beurzen. Vroeg of laat zal de mythe van een gezond wereldkapitalisme als een kaartenhuisje in elkaar storten.