De Militant nr.158: Vakbondendecember 1996
Inhoudstafel:
Het reformisme is dood maar weet dat nog nieteen correspondentEen nieuwe ideoloog is opgestaan. Hoewel, nieuw? Eerder een oude ideologie die vanonder het stof is gehaald. Luc Vanneste, Algemeen Secretaris Textiel Kleding Diamant, wil de malaise in het sociaal overleg verklaren door de verdeeldheid in het ABVV en de "obstruktie" van de Waalse strijdsyndikalisten. In een artikel in Samenleving en Politiek kiest hij voor overleg in plaats van voor strijd. Hij heeft zelfs een naam voor het beestje "Radicaal Reformisme." Onder druk van een Europees offensief van het patronaat, in het kader van Maastricht en de Europese Muntunie, is er ook in Frankrijk en Duitsland een felle diskussie bezig tussen aanhangers van strijd- en overlegsyndikalisme. De Duitse bonden noemen het een keuze tussen de wetten van Marx of van de (vrije) Markt. Treffend voor de analyse van Vanneste is dat hij de schuld voor de huidige ekonomische krisis bij de vakbonden en de arbeiders legt. Zij hebben het monster van de welvaartsstaat gekreëerd. Vanneste parafraseert de ondertitel van een boekje van Jan Bohets, Hoe een fortuinlijke generatie met de welvaartsstijging omging, het wordt "Hoe de vakbonden de schuldenberg hebben opgebouwd." Het is weerzinwekkend om de arbeiders te beschuldigingen dat ze, dankzij hun organisaties, erin geslaagd zijn ekonomische en sociale rechten af te dwingen. Dat ze erin geslaagd zijn een beetje zekerheid te verwerven in de chaos van de vrije markt. Of is zelfs dat minimum aan sociale bescherming en financiële zekerheid enkel en alleen voorbehouden voor het kapitaal? Vanneste lijkt hier meer op een vertegenwoordiger van het VBO, dan op een vakbondsverantwoordelijke. Het besef dat het kapitalisme door zijn eigen wetmatigheden in de gracht wordt gereden is totaal afwezig. Men prefereert te wachten op "betere tijden". De parlementaire reformisten (SP en PS) bewijzen dagelijks dat hun reformisme niets anders is dan het verdelen van de armoede. Het syndikale reformisme gaat dezelfde weg op. Wanhopig proberen ze de sociale achteruitgang te begeleiden met allerlei verzachtende maatregelen. De syndikale leiding, zowel de Vlaamse als de Waalse, is bang van haar eigen basis. Die basis weet verdomd goed wat ze wil. Ze wil een einde aan de ongebreidelde flexibiliteit, een einde aan de onmenselijke stijging van de produktiviteit, een einde aan de aanslagen op hun loon, en een reaktie tegen de toenemende patronale intimidatie en agressie. Het verkopen van de staking tegen het Globaal Plan, de verbeten strijd om het toekomstkontrakt door de basis te laten goedkeuren, de slecht voorbereide akties en betogingen van de laatste maanden, de halfslachtige algemene staking met een voorbereidingstijd van 3 dagen,... zijn niet van die aard om het vertrouwen van de basis in de leiding te bestendigen. Vanneste vreest een splitsing van het ABVV. "Niemand wenst op dit ogenblik een splitsing. Maar niemand kan uitsluiten dat dit een voorwaarde zou kunnen worden om op zijn minst een deel van de organisatie terug levensvatbaar te maken." België is op dit moment nog een land, met een nationale burgerij. Door de afbouw van de zware industrie zijn de levensomstandigheden in Wallonië op een snel tempo slechter geworden dan in Vlaanderen. De sociale zekerheid voorkomt nog dat een groot deel van de bevolking, langs beide zijden van de taalgrens, in de armoede verzinkt. Maar wat als er geen nationaal ABVV meer is als sleutel op de deur van de solidariteit? De ekonomische sektoren die in Vlaanderen sterk staan, zijn niet immuun voor veroudering of delokalisatie. Geloven we de 'Vandenbrandes' als zij zeggen dat we het alleen beter kunnen? Laten we de arbeiderssolidariteit varen in ruil voor een nationalistische solidariteit tussen Vlaams arbeiders en het Vlaams patronaat? Het keurslijf waarin we door de loonnorm gedrongen worden, is hetzelfde als dat waarin de Franse, Duitse en Nederlandse arbeidersbeweging vastzitten. Nu meer dan ooit is er behoefte aan een Europese en internationale vakbeweging. Een vakbeweging die erin moet slagen de verschillende nationale akties aan elkaar te koppelen en een perspektief te bieden. De welvaartstaat is een belangrijke verworvenheid van de arbeidersbeweging. Zolang de wetten van de vrije markt heersen, zal deze verworvenheid nooit echt veilig zijn. Nu het kapitalisme als wereldsysteem in krisis is, moet het de levensstandaard van de westerse arbeiders drastisch verlagen, wil het overleven. Kiezen voor overleg betekent hiermee instemmen. Kiezen voor strijd betekent dit systeem verwerpen en het socialisme als alternatief naar voor te schuiven. Het is deze keuze die zal bepalen of het ABVV de storm zal overleven. [Top] Sociaal overleg - Neen aan het diktaat van regering en patronaat!François BlikiOp het CMB-Kongres in Henegouwen (21 november) heeft nationaal ABVV-voorzitter Nollet het nog eens duidelijk gezegd: "een akkoord kan alleen bereikt worden op basis van een echt demokratisch debat. Het ABVV zal zich niet neerleggen bij een strategie van het fait-accompli." Dat was ook het standpunt dat aan de basis lag van de beslissing van het ABVV om op 28 oktober een 24-urenstaking te organiseren. Maar deze uitspraak wijst er ook op dat er langs de kant van het patronaat nog niets veranderd is. Waarom zouden ze trouwens? Hun standpunten zijn bij wet vastgelegd: de wet op de konkurrentieverhoudingen van '89 bepaalt dat de lonen niet sneller mogen stijgen dan de gemiddelde stijging in Nederland, Frankrijk en Duitsland. Zelfs indien de arbeiders er in een individueel bedrijf in slagen een loonsverhoging of een arbeidsduurverkorting met behoud van loon af te dwingen, kan de regering dit ongedaan maken ! Het patronaat had er dan ook geen enkel probleem mee om het sociaal overleg bij de eerste vergadering na de staking (5 november) weer op te blazen. Als het ABVV zich niet wil neerleggen bij het diktaat van het patronaat dan moet de regering haar volmachten gebruiken en de wet toepassen, zo eenvoudig is dat... zolang wij blijven geloven dat de regering "handelt in het belang van iedereen", dus ook van de werkers. Daarom wordt de illusie van "inspraak" levend gehouden met "onderhandelingen" over de vraag of de loonkost nu reëel (dus zonder de index en de barema-verhogingen) met 0.45% of 0.75% mag stijgen. Daarbij mogen we niet vergeten dat de lonen sinds '94 geblokkeerd werden. Bovendien worden de kado's die het patronaat krijgt wanneer ze niet afdanken (zo'n 150.000 fr. per niet afgedankte) ook als loonsverhoging meegeteld. Ondertussen bespelen de woordvoerders van het patronaat de publieke opinie d.m.v. lange interviews in de kranten. Daarin "tonen ze met cijfers aan" dat de regeringspolitiek van loonblokkering "positieve effekten heeft op de werkgelegenheid". Phillippe De Buck (gedelegeerd bestuurder van Fabrimetal) mag in de Financieel Economische Tijd en in La Libre Belgique komen vertellen dat
De boodschap is duidelijk : een loonblokkering kan het aantal afdankingen hoogstens vertragen, voor bijkomende aanwervingen is een drastische daling van de loonkost noodzakelijk. Ook Wilfried Beirnaert (directeur generaal van het VBO) draagt zijn steentje bij. In De Standaard pleit hij voor "doorgedreven formules van driepartijenoverleg. met de regering aan het stuur maar met alle sociale partners in de bus." Beirnaert is duidelijk tevreden over de rol van de regering als hij zegt "Premier Dahaene heeft, terecht, de volgende boodschap aan de bonden gegeven: als jullie de automatische loon-indexering willen behouden, dat Belgische eigenaardigheidje, dan is dan een beperking op jullie onderhandelingsvrijheid over loonstijgingen in de bedrijfssektoren (...) Het ACV heeft dat begrepen maar het ABVV niet" Maar Beirnaert wil aan het ABVV "de tijd geven om die bocht te nemen, om te kunnen weggroeien uit het njet-radikalisme." Daarbij wil het patronaat blijkbaar wel een handje toesteken: in dezelfde "onafhankelijke kranten" zoals Le Soir (23/11/'96) wordt aan Nollet verweten dat hij onverantwoord is, dat hij diegene is die zijn diktaat oplegt, dat hij nog redeneert in termen van de negentiende eeuw terwijl we nu al in de "post-welvaartmaatschappij" (sic!) leven. Het ABVV wordt in alle toonaarden verketterd omdat het de nogal logische bemerking maakt dat een gemiddelde stijging in de buurlanden niet mag gelden als maximum in Belgie. Men probeert te positie van Nollet te ondermijnen door meningsverschillen over taktiek binnen het ABVV op te kloppen tot totale verdeeldheid en impasse,... Het ABVV staat echter absoluut niet geïsoleerd: in Frankrijk blijven de vakbonden zich verzetten tegen de diktatuur van de Maastrichtnormen, in Duitsland groeit de beweging van metaalarbeiders aan, in Nederland is nu ook het Spoor in aktie gegaan en groeit de woede over het sociale kerkhof dat door deze paarse koalitie veroorzaakt werd. En als je de kranten van die landen leest dan zie je dat niet alleen de zaak Dutroux, maar ook de staking van 28 oktober zeer aandachtig gevolgd werd. Het patronaat spant samen op Europees vlak, het is meer dan tijd dat ook de vakbonden gaan samenwerken en samen een njet uitspreken tegen het diktaat van Maastricht. [Top] Sabena - Syndikale demokratie noodzakelijkdoor Els DeschoemackerDe Militant heeft de onderhandelingen bij Sabena over een nieuwe CAO in het kader van het plan Horizon 1998 op de voet gevolgd. Op de door de direktie vastgestelde valreep, 31 oktober, werd een akkoord bereikt. Tijd om een balans op te maken. De onderhandelingen gebeurden in het kader van de fameuze driehoek van Reutlinger, een kombinatie van de faktoren personeelsvermindering, loonsinlevering en flexibiliteit. Het doel was op sociaal vlak 2 miljard te vinden terwijl het management voor 2,7 miljard zou zorgen. Doel: een winst van 1,8 miljard in '98. De vakbonden gingen van het standpunt uit dat er aan de lonen niet geraakt kon worden. Om dit doel te bereiken sloten zij een CAO af die allerlei vormen van vrijwillig vertrek aanmoedigt en speelden zij volop de kaart van de flexibiliteit. Met die politiek zijn zij er echter niet in geslaagd andere ingrepen
op het personeel en op het loon te vermijden. Het intersyndikaal standpunt
van november '95 (zie De Militant 151) werd op geen enkel punt waargemaakt!
En de werknemers van Sabena zien nog steeds niet het einde van de tunnel...
De maatregelen zijn in grote lijnen de volgende: Aan het loon zelf wordt niet geraakt, maar de baremische verhogingen - de automatische loonsverhogingen volgens het aantal jaren dienst - worden voor een periode van 2 jaar (3 jaar voor de piloten) bevroren. Er is dus gedurende deze periode geen loonsverhoging meer mogelijk. Deze is grotendeel opgevangen door het aanmoedigen van verschillende formules die "naakte afdankingen" vermijden, zoals brugpensioen op 52 jaar, vrijwillig vertrek met financiële regeling, verlof zonder wedde, loopbaanonderbreking, overschakeling van voltijds naar deeltijds werk,... Bij het ter perse gaan van dit nummer is de regeling voor brugpensioen nog altijd niet goedgekeurd door het Ministerie van Arbeid en Tewerkstelling. Toch konden 135 naakte ontslagen niet vermeden worden.
|
