Edito

"Staking hindert bedrijven nauwelijks," bloklettert De Standaard. De Morgen heeft het over de "kroniek van een aangekondigd schampschot." Meer van dat fraais vinden we in zowat heel de Vlaamse pers. De bedoeling: de stakers demoraliseren en het effekt van 28 oktober relativeren om zo snel mogelijk aan de onderhandelingstafel de eisen van de patroons te verzilveren.

Alle argumenten zijn goed om te stellen dat de staking geen sukses was. Er wordt verwezen naar "het kontrast in de stakingsbereidheid tussen Wallonië en Vlaanderen." Dit zou de éénheid van het ABVV in gevaar brengen, luidt het. "Vermits de staking zeker geen sukses kan worden genoemd, zal haar impakt (op de éénheid van het ABVV-nvdr) wellicht nog meevallen," aldus Dirk De Wilde van De Morgen. Je moet het maar kunnen: in naam van de éénheid van de vakbond hopen op een mislukking van de staking.

De pers is verontwaardigd: de één zou gestaakt hebben uit onrust over de pensioenen, de ander uit onvrede met het akkoord in de NMBS, nog iemand anders tegen de sluipende privatiseringen. Arbeiders uit Wallonië en een aantal Vlaamse bedrijven zouden vooral gestaakt hebben uit vrees voor hun baan. Tenslotte zouden enkelingen gestaakt hebben omwille van de zaak Dutroux. Alsof dit niet allemaal uitdrukkingen zijn van de reaktie op één en dezelfde politiek.

"Het ABVV verschaft hen (de werkgevers) keer op keer een alibi om geen engagementen te moeten aangaan," schrijft Guy Tegenbos (De Standaard). Het patronaat heeft geen alibis nodig. Al jaren pleit De Standaard voor dynamische ondernemers als remedie tegen de werkloosheid. Al jaren ontvangen de patroons allerlei geschenken om de werkloosheid te lijf te gaan. Al jaren weigeren ze zich op wat dan ook te engageren. De patroons zullen de onderhandelingen gewoon uitzitten. Als ze willen praten met de vakbondsleiders is het in de hoop dat ze de arbeiders in toom zullen houden bij de volgende aanslag op hun rechten en verworvenheden.

Niemand kan of wil ontkennen dat deze staking ongelijkmatig verliep. Het is juist dat in Wallonië meer gestaakt werd dan in Vlaanderen. Het is juist dat in Vlaanderen vooral de openbare diensten stilvielen, en dat de staking zeker in de bedrijven verre van algemeen was. Het is juist dat de leiding een resem stommiteiten heeft begaan: er werd niet eens overlegd met het ACV, de basis werd niet geraadpleegd en de mobilisatieperiode was te kort. Toch was de staking een sukses.

In zijn kroniek schrijft Walter Pauli van De Morgen een algemene staking lukt pas als ze algemeen is. Dat gebeurde dus niet. Pauli zit er met zijn formele logika volledig naast. Een algemene 24-urenstaking is juist bedoeld als test. Het moet aantonen in hoeverre de basis bereid is in aktie te gaan. Het is een voorbereiding om verder te gaan. In die zin kunnen we alleen maar spreken van een succes: ondanks de bureaukratische mobilisatie van het laatste uur werd de staking goed opgevolgd. Dit illustreert wat mogelijk was geweest indien deze staking op een degelijke manier was voorbereid, het illustreert tevens dat er een basis bestaat voor verdere akties.

Om aan te tonen dat deze staking geen succes was, wordt gezocht naar een aantal historische parallellen. De staking van 60-61 wordt erbij gesleurd. Men vergeet echter dat het ABVV toen al een week in staking was vooraleer het ACV zich uiteindelijk aansloot. Pauli haalt de nood aan éénheid aan als voorwaarde voor een gelukte staking. Hij vergeet echter dat éénheid gebaseerd moet zijn op aktie. Sinds de strijd tegen het Globaal Plan was er éénheid aan de top om aktie aan de basis tegen te gaan. Deze éénheid heeft miljarden gekost en ettelijke nederlagen opgeleverd.

Een ander voorbeeld zijn de vrijdagstakingen van `77 tegen de herstelwet van Tindemans. Ook deze algemene stakingen waren verre van algemeen. Het was een reeks provinciale stakingen die na 9 weken moest uitmonden in één algemene nationale staking. Zover is het nooit gekomen omdat verkiezingen werden uitgeschreven. Deze stakingen boden een perspektief. Dit was meteen de sterkte ervan.

Het is juist dit gebrek aan perspektief dat bij de jongste staking ontbrak. De ABVV-top wil onderhandelen. Daarvoor heb je geen algemene 24-urenstaking nodig. Het ABVV had een duidelijk eisenplatform met een aantal breekpunten moeten opstellen, gekoppeld aan een plan voor algemene mobilisatie.