Quan Âm Thi. Ki'nh
11- Nhà chồng có ư ngờ Thị-Kính có ngoại t́nh
Cô, công rằng :" Bảo cho hay,
"Trộm hương, cắp phấn cũng đầy chan-chan.
"Mấy người một ngựa một an,
"Nay Trương, mai Lư thế-gian hiếm ǵ ?
"Ấy may mà tỉnh ngay đi,
160- "Đỉnh-đ́nh-đinh nữa có khi c̣n đời.
"Sự này chớ lấy làm chơi",
Sai người tức khắc đến mời Măng-Ông.
Trách rằng :" Sự mới lạ lùng,
"Sinh con ai dễ sinh ḷng ấy đâu ?
"Sắt cầm bỗng dở-dang nhau,
"Say đâu với đứa trong dâu hẹn-ḥ.
"Sông kia c̣n có kẻ ḍ,
"Ḷng người ai dễ mà đo cho cùng.
"Sự này mười mắt đều trông,
170- "Thôi đừng tra hỏi, gạn-gùng nữa chi.
"Nghe anh nào có bụng ǵ,
"Đem ḷng dạy-dỗ sau th́ mặc anh."
Lặng nghe kể hết sự t́nh,
Ngậm-ngùi nghĩ đến con ḿnh mà thương.
Nỗi kia, đoạn nọ ngổn ngang,
Tủi thân khôn đậu hai hàng mưa sa.
Thưa rằng: " Trong nghĩa thông-gia,
"Ơn ḷng chiếu-cố thực là hậu thay.
"Hiếm hoi mới một chút này,
180- "Được nương cửa ấy, đă may bội phần,
"Nguyền xưa mong vẹn Tấn Tần,
"Hai non ngảnh lại cho gần cả hai,
"Nào ngờ trẻ mỏ nghe ai,
"Thả chông đường nghĩa, rắc gai lối t́nh.
" Phù-dung nỡ để ĺa cành,
"Giếng thơi nỡ để rơi ḿnh từ đây.
"Nước trong bát, đă rời tay,
"Có c̣n bốc lại cho đầy được chăng ?
"Mưa tan mây cuốn nửa chừng,
190- "Rộng dung dạy thế, xin vâng lĩnh về.
"Lờn-bơn chịu ép một bề,
"Quản làm sao được kẻ chê người cười".
Gọi con đến trước lạy người,
Lạy lương-nhân đă, sẽ rời chân ra.
12- Thị-Kính từ giă nhà chồng về nhà cha mẹ đẻ
Ḷng nàng xiết nỗi xót-xa,
Má đào ủ-dột mặt hoa âu-sầu.
Đến nơi làm lễ khấu đầu,
Lạy công cô đoạn, rồi sau lạy chồng.
Như tuôn giọt lệ ṛng ṛng,
200- Nín hơi thổn-thức giăi ḷng sau xưa.
Kể từ kim-cải duyên ưa,
Giây leo cây bách mong nhờ về sau.
Dù ai phụ-bạc cùng nhau,
Đă thần ba thước trên đầu chứng tri.
V́ đâu phút hợp, phút ly,
Kiếp này đă lỡ, chắc ǵ kiếp sau.
Tiếc công ô-thước bắc cầu,
Chàng Ngưu, ả Chức gĩa nhau từ rày.
13- Lúc vợ chồng từ-giă nhau
Ngập-ngừng tới lúc chia tay,
210- Đôi bên sùi-sụt, bốn mày châu chan.
Ai làm cho phượng ĺa loan,
Đang tay nỡ bẻ phím đàn làm đôi.
Ḷng chàng nghĩ lại bồi-hồi,
Trước kia c̣n giận, sau rồi lại thương,
Duyên này mà đă dở-dang,
C̣n nên gảy khúc cầu-hoàng nữa sao ?
Lưu-tô sương gió lọt vào,
Đem mâm mà chứa ngọc giao hẳn đầy,
Phấn kia c̣n dấu b́nh này,
220- Hương kia c̣n dính áo này chưa phai.
Xanh xanh khóm liễu Chương-đài,
Tiếc thay đă để tay ai vin cành.
Muôn thu viếng chốn Giai-thành,
Vẫn c̣n hai chữ bất b́nh mang đi.
14- Thị Kính sau khi về nhà cha mẹ đẻ
Nàng đi từ dở bước vu-quy,
Nhân-duyên thôi có nghĩ ǵ như ai.
Đă oan về chiếc tăng-hài,
Mặt nào mà lại đi hai lần đ̣.
Trách người sao nỡ dày-ṿ,
230- Để cho Tiểu Ngọc giận no cũng già.
Nhạn hàng phỏng có đôi ba,
Thà rằng minh mục, hơn là ô danh.
Tủi v́ phận liễu một cành,
Liễu đi th́ để mối t́nh cậy ai?
Pḥng riêng ṿ-vơ hôm mai,
Trông ngày đằng-đẵng lại dài hơn năm.
Buồng trong giọt ngọc đầm đầm,
Mùi ăn không nhớ, giấc nằm không ngon
Nực cười sự nhỏ cỏn-con,
240- Bằng lông mà nảy nên cồn Thái-sơn.
Vẻ chi chút phận hồng-nhan,
Cành hoa nở muộn th́ tàn mà thôi.
Xót thay tóc bạc da mồi,
V́ ai nên nỗi đứng ngồi chẳng khuây.
Dày-ṿ chút phận thơ ngây,
Sự vui chưa thấy, thấy ngay sự phiền.
Lấy ǵ báo đáp thung, huyên,
Dễ đem má phấn mà đền trời xanh,
Có khi dốc chí tu-hành,
250- Lánh miền trần tục, nương ḿnh Thiền-môn
Độ tŕ nhờ đức Thế-Tôn.
Dở dang thủa trước, vuông tṛn mai sau.
Nghiêm, từ hưởng phúc về lâu,
Họa đền nghĩa nặng ơn sâu cho bằng.
Thượng-thừa là Phật là Tăng,
Xích-thằng đă ủi, kim-thằng hẳn giai,
Chỉn e thưa gửi rơ bài,
Thương con hẳn chẳng nỡ hoài cho đi.
Thôi th́ xuất cáo làm chi,
260- Thân này c̣n quản thị-phi được nào !
Bàn thầm mọi lẽ thấp cao.
Ba mươi sáu chước chước nào là trên ?
15- Thị-Kính cải trang trốn đi ở chùa
Xuất gia quyết một gan liều,
Phụ tinh, đới nguyệt bước lên dặm đường.
Quần chân áo chít dịu-dàng,
Giả h́nh nam-tử ai tường căn-nguyên.
Song đường thấy sự ngạc-nhiên,
Ruột tằm bối rối, thêm phiền năo ra.
Biết đâu dặm thẳm đường xa,
270- Biết đâu giếng cạn, hay là bể sâu.
Chốc là phần ấy tuổi đầu,
Đến nay cả lớn, vừa hầu cậy trông.
Giải kia lầm giắt chữ đồng.
Tủi duyên ấy, để nỡ ḷng sâm-thương.
Hay là bực tuyết buồn sương.
Như ai khoét vách, trèo tường, chớ chơi.
Vậy th́ sao chẳng một lời,
Biết mà gả phắt cho đời là xong.
Đá vàng nghe cũng bền ḷng.
280- Lẽ nào trống thủng bồng long đến điều,
V́ đâu gió quở mưa trêu,
Để nguồn trôi-nổi, cho bèo mênh-mông.
Mắt ḷa, chân chậm, răng long,
Để như Lữ Ngọc hết công t́m ṭi,
Biết bao nước mắt mồ hôi,
Cây đồng được mấy mươi chồi cho cam?
Bây giờ đôi ngả bắc nam,
Biết c̣n quanh-quẩn cơi phàm hay không?
Ngh́n năm nghiêng lở non Đồng,
290- Biết c̣n ứng tiếng Lạc-chung đó là ?
Thương thay lụ-khụ tuổi già,
Dế năm canh nguyệt, quốc ba tháng hè.
16- Thị-Kính xin vào tu tại chủa Văn-Tự
Nàng từ xa chốn hương-khuê,
Nỗi mhà man mác mọi bề mà lo.
Cũng toan gỡ mối tơ ṿ.
Thành sầu cao ngất phá cho tan tành.
Tưởng ơn trời bể mông- mênh,
Dễ mà đền được ân-t́nh ấy đâu ?
Tà tà bóng ngả cành dâu?
300- Sớm khuya dưới gối ai hầu hạ thay ?
Vắng người khuất mặt lúc này,
Ḷng người thiểu năo biết ngày nào nguôi ?
Nghĩ điều mưa nắng xa-xôi,
Cảm thương đ̣i đoạn, bồi-hồi chừng nao !
Chân trời đất khách đă lâu,
Chiêm bao lẩn thẩn ở đâu quê nhà.
Hỏi thăm dặm liễu dần-dà,
Ngờ đâu Văn-Tự chẳng là ở đây,
Bốn bề phong cảnh lạ thay,
310- Bồng-lai khi cũng thế này mà thôi.
Cửa-Thiền sẽ lẻn chân coi,
Trông lên sư-phụ vừa ngồi tụng kinh.
Mưa hoa rảy khắp bên ḿnh,
Nhấp-nhô đá cũng xếp quanh gật đầu .
Mới hay đạo Phật rất mầu,
Nghĩ đây cũng dễ đổi sầu làm vui,
Chờ khi kinh giáo vừa rồi,
Lạy sư-phụ, bạch khúc-nôi tỏ tường.
Tŕnh-bày tên họ gia-hương,
320- Nhà xưa theo dấu văn-chương cũng là.
Chán vùng danh lợi phồn-hoa,
Chắp tay xin đến Thiền già quy y.
Sư rằng : " Này đạo từ-bi ,
"Rộng đường phổ-độ , hẹp ǵ trần-duyên .
"Nhưng sao đương độ thiếu-niên ,
"Nh́n xem phong-thể cũng nên con người.
"Cớ chi nhà lối xa khơi,
"Đem ḿnh đài-các , vào nơi lâm-tuyền .
"Hay là tủi phận hờn duyên,
330- "Hay là đeo lụy mang phiền chi chăng ?
"Chỉn e vượn Sở lạc chừng,
"Bận ḷng đến cả cây rừng, chưa minh ?"
Thưa rằng : "Trẻ mỏ thư-sinh,
"Làm chi cho được luỵ ḿnh, chớ e !
Nền nhân nhờ bóng sân ḥe,
"Cũng may tới cửa ngựa xe với người.
"Đoái trông thế-sự nực cười,
Như đem tṛ rối mà chơi khác ǵ.
"Phù-vân một đóa bay đi,
340- "Khi th́ áo trắng, khi th́ muông đen
"Chật đường chen-chúc như nen,
"Cân đai nhan-nhản người quen với ḿnh.
"Chẳng thèm ra áng công -khanh,
"Mà đem thân-thế làm h́nh dịch chi.
"Cho nên mến cảnh trụ-tŕ
"Dám xin nhờ bóng tăng-huy xét ḷng."
Sư khen rằng : kẻ nho phong,
Đă say đến chữ sắc không đấy mà !
Ḱa bào, ḱa ảnh phút qua,
350- Ḱa sương, ḱa chớp, ḱa là chiêm-bao
Lọ là tranh trí thấp cao,
Kẻ xem khoái chí, người gào thất thanh
"Lấy ai làm nhục làm vinh,
"Trăm năm là nấm cỏ xanh ŕ ŕ.
"Sao bằng vui thú liên-tŕ,
"Dứt không tứ tướng, sá ǵ nhị biên,
Đạo này huyền thực là huyền,
Hư-vô mà vẫn trang nghiêm thế này,
17- Thị-Kính được đổi tên là Kính-Tâm làm tiểu ở chùa
"Tiểu đă mến đạo đến đây,
360- "Kính-Tâm tên đặt từ nay gọi thường.
Vâng lời nương cảnh thượng phương,
Khêu đèn bát-nhă, gióng chuông tam-huyền.
Chân-kinh ghi chữ tâm truyền,
Trực ṭa Long-nhiễu, vui miền Hổ-khê.
Đ̣i cơn tưởng nỗi hương-khuê,
Người đi ngh́n dặm, bóng về năm canh.
Sự ḿnh, ḿnh giận với ḿnh,
Nặng t́nh cũng phải nén t́nh làm khuyây.
Thanh gươm trí tuệ mài đây,
370- Bao nhiêu khổ năo cắt ngay cho rồi.
Hương xông pháp-giới ngùi-ngùi,
Thông rung trống kệ, trúc hồi mơ kinh.
Có người cảnh lại càng thanh,
Bồn không cũng nảy ra cành liên-hoa.
Đă lồng ba tấm cà-sa,
Nhưng người tiên vẫn trông ra khác phàm.
Dập-d́u trước chốn thiền-am,
Kẻ hoài xuân những muốn làm ni-cô.
Ngỡ chàng Phan Nhạc đấy ru,
380- Ra đâu cũng ném quả cho tiếc ǵ.
18- Thị-Mầu phải ḷng Kính-Tâm
Trời sinh tư-sắc làm chi,
Hoa thơm bướm cũng có khi bợn ḷng.
Trong làng có một phú-ông,
Gia-tư đọ với Thạch Sùng kém đâu.
Tiểu-thư ở chốn hồng-lâu,
Tuổi vừa đôi tám Thị-Mầu là tên.
Lá hồng đặt xuống nâng lên,
Mối duyên đo-đắn chưa nên mối ǵ.
Nào rằng giữ nết khuê-vi,
390- Ngày rằm mồng một cũng đi cúng đàng
Nhác trông thấy tiểu dịu-dàng,
Sóng thu xui khiến cho nàng khát-khao.
Người đâu có dáng thanh tao,
Bóng trăng dưới nước, vẻ sao trêntrời.
Dáp thưa chưa kịp hết lời,
Mới giàn mặt, thoắt đă rời chân đi.
Khấn sao đức Phật độ tŕ,
Xui ra, họa có chước ǵ được thân.
Như không phải kiếp Châu trần.
Th́ xin một trận phong vân cũng nhờ.
lạ thay tiểu vẫn hững-hờ,
Mấy phen thời cũng thờ ơ với ḿnh.
Hoa kia nói, hẳn nghiêng thành,
Chào hoa hoa lại vô t́nh mới căm.
Tri-âm chẳng gặp tri-âm,
Để ai mong đứng mong nằm, sầu riêng,
trách ông Nguyệt-lăo nào thiêng,
Có khi bên Thích cũng kiêng kẻo là !
Đăm đăm tưởng nguyệt, mơ hoa,
410- Biết sao khuyây-khỏa cho qua cơn sầu.
19- Thị-Mầu tư thông với đứa ở
Trong nhà sẵn có đứa thương-đầu,
Quyền nghi một chút dễ hầu ai hay
Nào ngờ gió thổi mây bay
Hạt kia gieo xuống đợi ngày mà sinh
Ba trăng coi đă khác h́nh
Bữa cơm th́ biếng, mùi chanh th́ thèm
20- Phú Ông tra hỏi Thị-Mầu
Song thân ngờ, mới hỏi xem,
"Sao con lại mọc ra điềm chẳng hay ?
"Thế mà ai hỏi bấy nay,
420- "Đôi bêu tay áo chẳng day bên nào
"Lở ra rồi biết làm sao,
Chớ con trả mận gieo đào với ai ?
"Dễ mà ăn cáy bưng tai,
"Dăng-dăng nghe chuyện bên ngoài hổ ngươi
Nàng rằng :" Đâu khéo những lời,
"Ngọc lành ai có dại đời thế đâu ?
"Cành hoa vẫn giữ c̣n màu,
Con oanh dẫu hót cho sầu, trối thây.
"Ví dù tính nước ḷng mây
430- Nhà ma nào chịu đến rày chửa đi.
"Năm xung tháng hạn phải khi,
Hóa ra thế ấy hỏi chi tức ḿnh ?"
Dứt lời nghe mơ nguyệt-b́nh,
Rằng đ̣i con gái ngoại t́nh ra tra.
Phú ông thấy sự xấu xa,
Trở vào tắc lưỡi, trở ra vật ḿnh.
Rằng :"con sinh sự, sự sinh,
"Há rằng vạ ở trời xanh gieo vào,
"Một là động địa làm sao,
440- Nước phương mộc dục chảy vào chẳng sai,
"Hai là lầm thuốc dông-dài,
"Cái dâm dương-hoắc th́ ai cũng vừa,
"Ba là phải đứa trao bùa,
"Miếng trầu hoan-hỷ nó cho bao giờ.
"Vô t́nh nào có ai ngờ,
"Thế mà ăn nói ỡm-ờ như không.
"Khôn mà thưa gửi cho xong,
"Chẳng th́ bè chuối trôi sông chẳng hoà".
NEXT