Tho* Hô` Xuân Hu*o*ng
- Chu`a Qua'n Su*'
- Con O'c Nhô`i
- Đa'nh Đu
- Đa' ông chô`ng ba` chô`ng
- Đa'nh co*` ngu*o*`i
- Đe`o Ba Dô.i
- Đô.ng Hu*o*ng Ti'ch
- Giê'ng Nu*o*'c
- Hang Ca('c Co*'
- Qua? Mi't
- Thiê'u nu*~ ngu? nga`y
- Trô'ng Thu?ng
- Vi.nh Ca'i Qua.t II
- Vi.nh Ca'i Giê'ng
- Vi.nh Ca'i Qua.t I
Tiểu Sử Hồ Xuân Hương
Hồ Xuân Hương, một nữ sĩ trên thi -dàn Việt Nam ở hậu bán thế kỷ thứ
mười
tám, vào khoảng cuối triều Lê bước sang triều Nguyễn. Thời này là cả một
giai thoại
vô cùng rối ren và xáo trộn của lịch sử nước ta, từ lúc ngai vàng vua Lê
sụp -dổ theo
sự nghiệp chúa Trịnh, dưới sức mạnh Tây Sơn, rồi binh -dao khủng khiếp
liên tục cho
-dến lúc Gia Long Hoàng -dế thống nhất hai miền Nam Bắc.
Nữ thi sĩ họ Hồ sống trong thời -dại ấy . Nhưng không ai rơ nữ sĩ sinh và tử
năm
nào . Theo truyền thuyết ta chỉ -dược biết:
HXH là con ông Hồ Phi Diễn, người xă Quỳnh -Dôi, huyện Quỳnh Lưu,
tỉnh Nghệ An
(Trung Việt). Ông làm quan triều Lê và ngụ tại Thăng Long.
Hồ Phi Diễn có một người vợ không con, ông cưới thêm một người thiếp
họ Hà,
quê ở Hải Dương; bà này chính là thân mẫu của HXH.
Năm HXH lên 13 tuổi, ông Hồ Phi Diễn mất, gia -d́nh từ phố Khán Xuân
dời về
phường Thọ Xương, gần hồ Hoàn Kiếm. HXH là con duy nhất của gia
-d́nh ông Diễn,
lúc nhỏ -dược -di học. Nữ sĩ học rất thông minh, nhưng chẳng bao lâu, gia
-d́nh nghèo
túng nên phải thôi học ở nhà giúp mẹ .
Sau nhờ cố gắng học thêm, HXH -dược nổi tiếng là một cô gái hay thơ và
hay chữ
nhất vùng.
Trong vùng có ông Cai Tổng tên Cóc muốn cưới HXH làm vợ . Ban -dầu,
nữ sĩ chê
ông xấu trai, nhưng sau cũng thuận, v́ một bên th́ cố công -deo -duổi, một
bên th́
phận gái lênh -dênh trong thời ly loạn.
HXH sống với Tổng Cóc trong cảnh tương -dối giàu sang, -dược ít lâu th́
ông này tạ
thế, sự nghiệp tàn theo . Có lẽ v́ bất -dắc dĩ phải kết duyên với Tổng Cóc
nên nữ
sĩ -dă khóc ông bằng giọng chua chát, phảng phất một cái ǵ gần như mỉa
mai:
© copyright: Emily N. Truong 2001