Rumah Adat Karo
Ke halaman depanTentang KamiLayanan KamiHubungi KamiEmail GratisRuang NgobrolMilis TanahkaroDownload ProgramLinks

 

TENAH

 

Bandung, Oktober 2001
Mejuah-juah

Tuhu meriah kel ukurku ngeteh situs TAKASIMA.web.com enda, sebab arah e banci nambah pemeteh kerna ugakin situhuna budaya Karo. Kitape radu ras nggo meteh maka alu la sigejap makana tande warina kebudayannta alu manjar-anjar nggo ndatken kesalihen. Kesalih-salihen enda lit dua erbagena, lit muat ku si jorena, lit ka ku si la jorena. 

Kerna kesalihen ku si la jorena enda sada sikupergermetken kidekah enda eme kerna cakap Karo. Melala kel kalak Karo gundari enda ngerana ibas cakapna gedang-gedang wari lanai make cakap Karo aminpe ia ngerana sapih-sapih kalak Karo. Adi lagu sibagenda rupana lalap siusur-usur maka ibas piga-piga tahun sireh enda kalak Karo e tading gelarna nari nge ngenca sebab cakap Karo pe lanai bo siangka. 

Lit kuidah perbahanen simehuli janah payo ibas piga-piga suku i bangsanta singgo kuperdiateken paksa ia ngerana gedang-gedang warina. Adi kalak Sunda aminpe ia tading i kota Bandung ibukota provinsi Jawa Barat, ibas ia ngerana sapih-sapih kalak Sunda, cakap Sunda nge ipakena, adi kalak Jawa i Surabaya ntah i Jogja ipakena cakap Jawa, adi kalak Bali ipakenaka cakap Bali. Tuhu la seri ras kalak Karo sigundari enda, terlebih singuda-nguda anak peranana. Bagi tempa-tempa mela kita adi tading i kota tapi kita ngerana alu cakap Karo. Labo ateku ndarami ise silepak tapi i kota Kabanjahe ras Berastagi melala singuda-nguda anak perana bagepe anak-anak sikitik denga lanai make cakap Karo. Endam sada erbahanca kita tading adi andingken ras turang seninanta kalak Tapanuli. 
Adi kalak enda amin kujapape perlawesna cakap Teba ipakena lalap. Janah sienda labo erbahanca ia tading tapi bagi si idah ia erdekahna ersikapna, sikapen asang kita kalak Karo. 
Emaka jenda nari kupudi mari radu ras kita ngkelengi ras njagai adat Karo. Melala dalan sibanci ilakoken, eme alu erbahan gendang guro-guro aron si payo janah metunggung, erbahan seminar budaya (khususna man kalak Karo sitading idarat Taneh Karo). Tapi sada dalan simesukah ndalankenca eme alu makeken cakap Karo ibas gedang-gedang warinta, tambah sie bancika alu ngoge kitab-kitab sinuriken kerna adat Karo. Alu bage iape banci tambahka pemetehna kerna budaya Karo.

Peran orang tua ibas melestariken cakap Karo enda sehkal belinna. Sebab melala orang tua sigundari enda, tupung ibas jabu kinpe cakap Indonesia nge ipakena ngerana man anakna. Nina ukurna erkata bana emkap gelah anak e beloh ergaul ras la ketadingen jaman. Cakap Indonesia sini pelajari i sekolah nggo cukup adi kin ateta gelah beluh cakap Indonesia. Lenga lit aku jumpa sekalak jelma si nggo tamat SMU tapi la beluh cakap Indonesia. Tapi melala kalak Karo si nggo tamat sarjana la beluh cakap Karo. 

Gundari enda aminpe kita makeken cakap karo ibas pengerananta gedang-gedang wari, piga-piga kata ibas cakap karo e alu la igejap nggo ketadingen isambari alu kata ibas cakap Indonesia. Enda banci jadi erkiteken kitape megatika nge megiken kata ibas cakap Indonesia nari arah ndengkehken radio ntahpe tv bagepe tupung ngoge buku ntahpe surat kabar. Kata ibas cakap Indonesia e alu manjar-anjar nggo leket ibas ingetenta. Emaka tupung kita erbelas megati nggo nahangen siakap melasken kata ibas cakap Indonesia enda ndai. Umpamana bagi sitersurat iteruh enda:
- Ula kam bas pintun ena Kurak, ku rumah te Biringndu.
Senembas sinehen maka cakap sibage nggo payo ibas cakap Karo janah kerina kalak ngangkasa. Tapi alu la sigejap maka nggo sipake kata ibas cakap Indonesia. Arusna ia:
- Ula kam bas labah ena Kurak, ku jabu te Biringndu.
Adi lagu sibage rupana sipeturut lalap piah dungna kata labah ras jabu e nggo bene dungna. Janah bas piga-piga dekah enda adi isungkuni pagi kempu-kempunta kai ertina labah ningen banci sadape lanai metehsa.
Memang la lit siidah peraturen ntahpe undang-undang tersurat singataken maka ise kalak Karo ngerana la make cakap Karo ntahpe ngerana alu nonggal-nonggal mbelah, sembelah cakap Karo sembelahka alu cakap Indonesia arus ndatken ukumen. Kerina kita banci ngerana ras melasken kata bagi ukurta ras uga siakap menahang melaskenca. Saja ngenca arah pemelasken kita kata e banci iidah kalak ras ietehna biak-biak silit bas ita. Bancika lepak pemelas dalanta juru. 
Engkai maka cakap Karo arus siangka ras siantusi alu payo? Perbahan eme tanda-tandana kita kalak Karo. Emaka tanda-tanda e arus igem-gem alu nteguh, gelah ula kita kataken kalak Karo si laerpording. Adi lawes kita amin ku kendit ntah ku kepar lawit siapaipe gelah ieteh kalak min maka kita kalak Karo siersima-sima, lit adat-istiadatta si metunggung janah mehuli. Sienda perlu ieteh labo man kalak Karo saja, tapi man kerina suku ibas negerinta enda. Kalak Karo ipakena cakap ras adat Karo, kalak Padang ipakena cakap ras adat Minang, kalak Dayak ipakena cakap ras adat Dayak, bagekape man suku-suku sidebanna kerina. Aminpe cakap ras adatta la seri, ula enda erbahan kita la ersada, perbahan kita sada bangsanta janah lit sada cakap siradu ras kita metehsa eme cakap Indonesia, emaka radu raslah kita siamat-amaten. Adi kita sapih-sapih kalak Karo cakap Karolah sipake, adi kita ras kandu-kandunta si la kalak Karo cakap Indonesia sipake. Adi kita tading ibas negerinta Indonesia enda, maka megah min siakap erkiteken kita kalak Karo, adi kita ibas negeri kalak, maka megah min siakap erkiteken kita kalak Indonesia. 
Perbahan anak-anak singuda denga melala nggo kata ibas cakap Karo lanai iangkana, ras banci saja lanaikin pernah beginape sedekah enda emaka man moderator TAKASIMA.web.com enda gelah ipebuendu ogen-ogen si isuratken ibas cakap Karo sinuriken kerna adat-istiadat Karo. 
Janah bagi sisuratken iteruh enda, lit piga-piga kata ibas cakap Karo sipernah ibegi ntahpe ioge kami, tapi la iantus kami kai ertina. Mindo kami gelah ibanndu sada halaman sinuriken kerna kata-kata ibas cakap Karo si lanai pernah sibegi ras isuratkenndu kai ertina bagekape gelah ertangkasna ertina ibanndu contohna ibas sada kalimat;
1. Saimara
2. Erkaliaga
3. Kengalen
4. Ngelandih
5. Durma
6. Mekelesa
7. Meturban
8. Tulbasi
9. Kinata
Sibarem lebe kata ibas kami nari.
Bujur ras mejuah-juah kita kerina.

SURBAKTI MUNTE Nari
 

Copyright ©2002 Sibayak.Org
Tanah Karo Simalem Home Page

Hosted by www.Geocities.ws

1