Konu: Kendi Anabilim Dalınız ile Dil, Dilbilim arasındaki ilişkiyi araştırma.

 

 

Bilgisayar mühendisliği ile dil, dilbilim arasındaki ilişki:

 

            Bilgisayar sadece bizim yaptıklarımıza bağlı olarak çalışan bir alettir. Dilimizde aslında, bizim istediğimiz anda başka insanlarla ilişki kurmamızı sağlar. Yani hem bilgisayar hem de dil bize bağlı olarak işlev kazanır. Bilgisayar aslında bir şiir dilidir. Sadece bir devrenin açık yada kapalı yada başka bir deyişle doğru yada yanlış olmasından kendi dilini oluşturmuştur. Bu dil şiir gibi sıralanır. Buda sanatsal bir dil olduğunun kanıtı olabilir belkide.  Ama, diğer taraftan insanın konuştukları birbirinden tamamen özgür ifadeler olabilmektedir.

Örnek verecek olursak, bilgisayardaki progrmalama dilleri belli komutlar ve fonksiyonlar içerir. Bunlar tek başlarına bir anlamı olmayan ancak bilinip, öğrenildikten sonra anlam kazanan kavramlardır. Şu an için azda olsa, bildiğim tek bilgisayar programlama dili C’dir. Bu programlama dilindede daha önce belirttiğim gibi belirli kurallar yardımıyla, düzenli bir şiir( kafiyeli, hece ölçülü vs. ) gibi yada düzenli bir düz yazı gibi cümleler kurulur. Bu cümlelerde günlük hayattaki cümleler arasında büyük bir uçurum vardır, ama bana göre nasıl dünyada bir çok dil varsa - Türkçe gibi, İngilizce gibi - bu programlama dilleride kendi başlarına bir dildir. Benzetme yapacak olursak, Yüzüklerin Efendisi adlı kitapta, eski tarihi olaylar geçmektedir yani bildiğimiz kahramanlıklar ve benzeri savaşlar, olağan üstü durumlar... Fakat bu olaylar her ne kadar tarihle ilgili olsada bu olayların tümü gerçeğe dayalı kurgudur. Aynı şekilde, programlama dilleride, varolan dillere dayalı kurgusal ve varsayımsal dillerdir. Diğer taraftan ise, dil isteğe bağlı bir kavramdır. Oluşumu yüzyıllara dayanan, belli kalıplaşmış sözcük ve cümleler topluluğudur. Mesela, kaya kelimesi yüzyıllardan beri vardır, her dilde de farklı yazılır ve okunur. Ama “kaya” her devlette veya dilde aynı şeyi niteler. Yani “kaya” kelimesi yüzyıllar önce anlam kazanmış ve öyle kalmıştır. Bu şu sonucu doğurur ki: dil canlı bir kavramdır. Dille programlama dilleri arasındaki asıl fark ve ortak nokta buradan doğar. Dil ve programlama dillerinin her ikiside insansız gelişim göstermez buda ortak noktaları teşkil eder. Aralarındaki fark ise programlama dillerinin bir sonu olmasıdır. Bir noktadan sonra gelişimin durması ve farklı bir dile ihtiyaç duyulmasıdır.

              

            Bilgisayar ile dilbilim sıkı sıkıya bağlanmıştır. Bilgisayarda yazılan programlar dilbilime yardımcı olmaktadır. Şu anda hemen hemen her dilin bir bilgisayar sözlüğü olmuştur. Ayrıca çeşitli programlar ile bir dilin kuralları kontrol edilebilmektedir. Ses yorumlayan programlar ile dilin ahengi ortaya konmuştur. Dünyamızda birçok ülkede yeni dilbilim programları yazılmaktadır. Burdaki en uç nokta tüm dil kurallarını bilen ve tüm dile ait unsurları kavrayabilen bir program yazılmasıdır. Zaten bu programda başlı başına bir insanın beynindeki konuşma merkezini teşkil eder. Genel olarak, her ne kadar programlar yazılsada bize yansıtılanlar arasından, şu an için, tam olarak dil ve dilbilim için kullanılmamaktadır. Örnek olarak, Microsoft’un Office programlarında şu ana kadar mükemmel çalışan bir yazı düzeltici yapılamamıştır. Ayrıca bir cümleyi tam olarak kusursuz çeviren programlarda yok gibidir. Sonuç olarak, yine, “Bilgisayar ile dil arasındaki bağlantı insan istediği sürece geliştirilebilir.” tezine ulaşıyoruz.

            Bilgisayar mühendisliği ise bana göre iyi Türkçe hakimiyeti gerektiren bir meslektir. İnsanlar kusursuz programlar yazabilirler ancak bu programlar dil ile anlatılmadıkça yada yeterince açıklığa kavuşmayınca değerini yitirmektedir. Buna ek olarak, her program bir “arayüze” yani kullanıcının gördüğü bir yapı barındırır. Bu yapının doğru olarak anlaşılması için düzgün bir dil kullanmak gerekir. Diğer bir örneğide programlama dili ile ilgili vermek gerekir.  Her programlama dilleri yorum kısımları barındırır. Bu sayede programcı, programı bir sonraki sefer açtığında yada patronuna sunduğunda bu yorum kısımlarının açıklayıcı ve düzgün bir dille yazılmış olması gerekir. Ayrıca, mezun olmuş bilgisayar mühendisleri ve okuldaki hocalarımız, bize yaptıkları tavsiyelerdede, programlarımız yada herhangi bir ödevimiz, ne kadar iyi fikirler içerirse içersin, bir dilde herhangi bir açıklama içermiyorsa, bu çalışmamız diğer insanlar için pek bir şey ifade etmediği anlatılmakta ve öğüt verilmektedir.

            Sonuç olarak, bilgisayar, bilgisayar mühendisliği, dil ve dilbilim bir bütündür. Bunu birçok yönden ispatlamak ve deneyimlerle kanıtlamak mümkündür. Bilgisayar mühendislerine düşen görevde bana göre Türkçe’mizi iyi kavrama ve kullanma kabiliyetine sahip olmaya çalışmaktır.