สัญลักษณ์ของระบบนิวแมติก
|
|
Common Symbology in
Pneumatics | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ท่อทางภายในวาล์วมีรูต่อ 2 รู ให้ลมผ่านตลอดตามทิศทางหัวลูกศร |
| ท่อทางภายในวาล์วมีรูต่อ 3 รู ให้ลมผ่านตลอดตามทิศทางหัวลูกศร ส่วนอีกรูหนึ่งถูกกั้นอยู่ แสดงด้วยเส้นขีดตัดสั้นๆ | |
| ตำแหน่งของวาล์วที่รูต่อถูกปิดกั้นไม่ให้ลมผ่านไปได้ | |
| ท่อภายในของวาล์วต่อร่วมกันตามทิศทางของหัวลูกศร | |
| ท่อทางภายในวาล์วต่อถึงกันแสดงด้วยจุดต่อจุดใหญ่ | |
| แสดงถึงจุดต่อลม จะเขียนเฉพาะตำแหน่งพักหรือตำแหน่งปกติของวาล์วเท่านั้น โดยการขีดเส้ตล้ำออกมานอกรอบ | |
| แสดงถึงวาล์วที่มีการติดตั้งที่เก็บเสียง สัญลักษณ์รูป V ติดกับกรอบสี่เหลี่ยมแสดงว่าการคลายลมอัดภายในของตัววาล์วเอง สัญลักษณ์รูป Vทางขวา แสดงว่าการที่คลายลมอัดสามารถต่อท่อหรือติดตัวเก็บเสียงได้ โดยมีรูเกลียวขันเข้าไปได้ | |
| แสดงถึงการกำหนดสัญลักษณ์รูอุปกรณ์ของวาล์วชนิดต่าง ๆ และสัญลักษณ์ O คือท่อเมนลมอัดที่ต่อเข้าวาล์วควบคุม รือ เข้าที่ P หรือรู 1 รูอุปกรณ์ A,B หรือ 2,4 จะต่อไปใช้งาน รูอุปกรณ์ R หรือ 3,5 คือรูระบายลมทิ้ง ส่วนรูอุปกรณ์ที่ให้สัญญาณ Z,Y หรือ 12,14 เข้าไปทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของวาล์ว |
| สัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมทิศทาง |
|
|
วาล์วควบคุม 2 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง ปกติปิด หรือ 2/2 D.C.V.Normally Closed |
| วาล์วควบคุม 2 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง ปกติปิด หรือ 2/2 D.C.V.Normally Opened | |
| วาล์วควบคุม 3 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง ปกติปิดหรือ 3/2 D.C.V.Normally Closed | |
| วาล์วควบคุม 3 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง ปกติปิดหรือ 3/2 D.C.V.Normally Opened | |
| วาล์วควบคุม 4 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง หรือวาล์ว 4/2 D.C.V. โดยตำแหน่งปกติจะมีลมเข้าหนึ่งท่อและลมระบายทิ้งออกอีกท่อหนึ่ง | |
| วาล์วควบคุม 4 ทิศทาง 3 ตำแหน่ง ตำแหน่งกลางเป็นแบบปิดหมด หรือวาล์ว 4/3 D.C.V.Closed Center สำหรับตำแหน่งกลางนี้มีอยู่หลายแบบแล้วแต่ลักษณะของการนำไปใช้งาน | |
| วาล์วควบคุม 5 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง ท่อลมอัดเข้าหนึ่งท่อ ลมระบายทิ้งออกท่อหนึ่ง ส่วนรูระบายอีกรูหนึ่งถูกปิดวาล์วทิ้งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า วาล์ว 5/2 D.C.V. |
| การบังคับการเลื่อนของวาล์วควบคุมโดยใช้กล้ามเนื้อ |
|
|
โดยทั่วไปใช้กล้ามเนื้อไนการเลื่อน |
| ใช้มือกด | |
| ใช้คันโยกมือ | |
| ใช้เท้าเหยียบ | |
| ใช้มือดึง ดัน มีร่องล็อค |
| การบังคับการเลื่อนของวาล์วควบคุมโดยใช้กลไก |
|
|
ใช้กลไกภายนอกกด |
| ใช้สปริงดันให้อยู่ในตำแหน่งปกติ | |
| ใช้กลไกภายนอกกด เช่น ก้านสูบกด สามารถกดให้ทำงานได้ทั้งสองทิศทาง | |
| ใช้กลไกภายนอกกด เช่น ก้านสูบกด แต่สามารถทำงานได้ทิศทางเดียว | |
| ใช้สัญญาณลมดันให้วาล์วเลื่อนไปและเลื่อนกลับ | |
| ใช้สัญญาณลมระบายทิ้งให้วาล์วเลื่อนไปและเลื่อนกลับ | |
| ใช้สัญญาณลมดันให้วาล์วเลื่อนโดยใช้ความแตกต่างของพื้นที่หน้าตัดของวาล์ว |
| การบังคับการเลื่อนของวาล์วควบคุมโดยใช้ลมควบคุมทางอ้อม |
|
|
ใช้ลมไปดันวาล์วให้เลื่อนผ่านลิ้นช่วย (pilot valve) ที่อยู่ภายในตัววาล์วไปดันให้เมนวาล์วเคลื่อนที่ |
| ใช้ลมเข้าดันแบบรีโมต | |
| ใช้ลมระบายทิ้งไปเลื่อนวาล์วโดยผ่านลิ้นช่วยที่อยู่ภายในตัววาล์ว | |
| แบบระบายลมออกสู่บรรยากาศ |
| การบังคับการเลื่อของวาล์วควบคุมโดยใช้ไฟฟ้า |
|
|
ใช้แม่เหล็กไฟฟ้าจำนวน 1 ขด ทำให้วาล์วเลื่อน |
| ใช้แม่เหล็กไฟฟ้ามีจำนวนมากกว่า 1 ขด ทำงานทิศทางเดียวกันเพื่อให้วาล์วเลื่อน | |
ใช้แม่เหล็กไฟฟ้ามีจำนวนขดมากกว่า 1 ขด ทำงานในทิศทางตรงข้าม กันเพื่อให้วาล์วเลื่อน |
| การบังคับการเลื่อนของวาล์วควบคุมโดยใช้วิธีแบบผสม |
|
|
ใช้แม่เหล็กไฟฟ้าไปเปิดลม ให้ไปดันวาล์วเคลื่อนที่ |
| ใช้ลูกกลิ้งไปเปิดลมให้ไปดันวาล์วเคลื่อนที่ | |
| ใช้แม่เหล็กไฟฟ้า หรือลมดัน อย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อไปเลื่อนวาล์ว | |
| ใช้แม่เหล็กไฟฟ้า หรือมือกดในการเลื่อนวาล์ว | |
| ใช้แม่เหล็กไฟฟ้าไปเปิดลม หรือมือกดในการเลื่อนวาล์ว | |
| ใช้แม่เหล็กไฟฟ้าไปเปิดลม หรือใช้มือกดไปเปิดลมในการเลื่อนวาล์ว |
|
|
แสดงตำแหน่งวาล์วและความหมาย |
สัญลักษณ์วาล์ว
|
ความหมาย
|
| วาล์วควบคุม 1 ตำแหน่ง | |
| วาล์วควบคุม 2 ตำแหน่งเป็นตำแหน่งปกติ 1 ตำแหน่งและตำแหน่งทำงาน 1 ตำแหน่ง | |
| วาล์วควบคุม 2 ตำแหน่งเป็นตำแหน่งทำงานทั้ง 2 ตำแหน่ง | |
| วาล์วควบคุม 3 ตำแหน่ง มีตำแหน่งกลางเป็นตำแหน่งพักและมีตำแหน่งทำงาน 2 ตำแหน่ง |
แสดงสัญลักษณ์รูของวาล์ว
|
| สัญลักษณ์รูอุปกรณ์ | ความหมาย |
| แบบตัวอักษร | แบบตัวเลข | |
| P | 1 | รูต่อน้ำมันเข้าวาล์ว |
| A,B,C | 2,4,6 | รูต่อน้ำมันออกจากวาล์วไปใช้งาน |
| R,S,T | 3,5 | รูต่อน้ำมันไหลกลับถังพัก |
| D,R,L | รูระบายน้ำมันจากการรั่วซึมภายในอุปกรณ์ เช่น รูระบายน้ำมันจากวาล์วควบคุมความดัน | |
| X,Y,Z | 12,14 | รูเต่อน้ำมันวาล์วเพื่อผลในการบังคับให้วาล์วเกิดการทำงาน |
| เส้นและหัวลูกศรที่เขียนเป็นสัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมทิศทาง |
| สัญลักษณ์ | ความหมาย |
| ท่อทางภายในวาล์วมีรูต่อ 2 รู 3 รูและ 4 รู ตามลำดับ น้ำมันไหลผ่านได้ตลอดตามทิศทางหัวลูกศร | |
| ตำแหน่งของวาล์วที่รูต่อถูกปิดกั้นน้ำมันไม่ให้ไหลผ่านไปได้ แสดงด้วยเล้นขีดตัดสั้นๆ | |
| ท่อทางภายในวาล์ววางทแยงกัน แต่ไม่ได้ต่อรวมกัน | |
| ท่อทางภายในวาล์วต่อถึงกันแสดงด้วยจุดต่อจุดใหญ่ |
| เส้นและหัวลูกศรที่เขียนเป็นสัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมความดัน |
| ตำแหน่งปกติปิดของวาล์วที่มีตำแหน่งเดียว | |
| ตำแหน่งปกติเปิดของวาล์วที่มีตำแหน่งเดียว |
| เส้นและหัวลูกศรที่เขียนเป็นสัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมอัตราการไหล |
| แบบปรับช่องแคบไม่ได้ ช่องแคบเป็นแบบนมหนู | |
| แบบปรับช่องแคบไม่ได้ ช่องแคบเป็นแบบคอคอด | |
| แบบปรับอัตราการไหลได้ แสดงด้วยเส้นลูกศรขีดเฉียงทับคอคอด |
| สัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมความดัน |
| วาล์วปลดความดัน เป็นวาล์วแบบปกติปิด เมื่อความดันในระบบเพิ่มขึ้นจนถึงค่าที่ตั้งไว้ก็จะมีความดันไพลอต (เส้นประ) ซึ่งได้จากความดันภายในท่อทางเข้าผลักดันให้วาล์วเปิดส่งน้ำมันจากรู P ไปยังรู T ให้ไหลกลับเข้าถังพัก ความดันในระบบก็จะถูกจำกัดให้คงที่เท่าที่ตั้ง ไม่เพิ่มขี้นมากจนเป็นอันตราย | |
| วาล์วลดความดัน เป็นวาล์วแบบปกติเปิด ใช้ควบคุมให้ความดันลดลงได้ตามต้องการอย่างแน่นอนด้วยความดันไพลอต (เส้นประ) เมื่อความดันด้านทางออกเพิ่มขึ้น หรือรักษาระดับความดันในวงจรย่อยให้มีค่าน้อยกว่าวงจรหลัก ไม่ว่าความดันในวงจรหลักจะเปลี่ยนแปลงไปอย่าง ไรซึ่งจะกำจัดได้โดยค่าความดันที่ตั้งไว้ที่สปริง | |
| วาล์วจัดลำดับการไหลตามลำดับความดันแบบควบคุดโดยตรงระบายน้ำมันภายนอก เป็นวาล์วแบบปกติปิดใช้จัดลำดับการไหลของน้ำมันไปยังส่วนต่างๆของวงจร เมื่อการทำงานในวงจรหลักสิ้นสุดลง ความดันจะสูงขึ้นถึงค่าที่ตั้งสปริงไว้ ก็จะมีความดันไพลอต (เส้นประ) ไปเปิดวาล์วให้น้ำมันไหลไปวงจรย่อยได้ | |
| วาล์วลดภาระหรืออันโหลดดิ้งวาล์วมีการระบายภายในควบคุมจากแหล่งภายนอก เป็นวาล์วแบบปกติปิด เมื่อจุดใดจุดหนึ่งในระบบมีความดันสูง ก็จะส่งสัญญาณความดัน (ความดันไพลอต) มาเปิดวาล์วให้ระบายน้ำมันออกเพื่อคุมและจำกัดความดันไว้เพียงเท่าที่กำหนด | |
| หมายถึงวาล์วกันตกมีวาล์วกันกลับประกอบอยู่ภายใน เป็นวาล์วแบบปกติปิดใข้ควบคุมความดันให้คงที่ ไม่ได้ลดความดันให้คงที่แบบวาล์วลดความดัน ใช้ในวงจรที่ต้องการยึดโหลดให้ค้างไว้ |
| สัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมอัตราการไหล |
| วาล์วควบคุมอัตราการไหลปรับค่าได้ ควบคุมได้ 2 ทิศทาง | |
| วาล์วควบคุมอัตราการไหลปรับค่าได้ มีวาล์วกันกลับประกอบอยู่ภายในไม่มีการชดเชย | |
| วาล์วควบคุมอัตราการไหลปรับค่าได้มีวาล์วกันกลับประกอบอยู่ภายใน มีการชดเชยอุณหภูมิและความดัน |
| สัญลักษณ์ของวาล์วควบคุมทิศทาง |
| วาล์วควบคุม 2 ทิศทาง 2 ตำแหน่งปกติปิด | |
| วาล์วควบคุม 2 ทิศทาง 2 ตำแหน่งปกติเปิด | |
| วาล์วควบคุม 3 ทิศทาง 2 ตำแหน่งปกติปิด | |
| วาล์วควบคุม 3 ทิศทาง 2 ตำแหน่งปกติเปิด | |
| วาล์วควบคุม 4 ทิศทาง 2 ตำแหน่ง | |
| วาล์วควบคุม 4 ทิศทาง 3 ตำแหน่ง ตำแหน่งกลางเป็นแบบปิดหมด สำหรับตำแหน่งกลางของวาล์วนี้มีหลายแบบให้เลือกใช้ |