| Galeria zdjęć | Synopis | O filmie | Życie i miłość Willa Szekspira | O produkcji | Scenografia i lokalizacja | Kostiumy i charakteryzacja | Galeria postaci: fakty czy fikcja? | Aktorzy | Twórcy |
| Tytuł oryg.: | Shakespeare in Love |
| Reżyseria: | John Madden |
| Scenariusz: | Marc Norman, Tom Stoppard |
| Obsada: | Joseph Fiennes, Gwyneth Paltrow, Judi Dench, Ben Affleck, Geoffrey Rush, Colin Firth, Rupert Everett, Tom Wilkinson |
| Muzyka | Stephen Warbeck |
| Produkcja: | David Parfitt, Donna Gigliotti, Harvey Weinstein, Edward Zwick, Marc Norman |
| Zdjęcia: | Richard Greatrex |
| Scenografia: | Martin Childs |
| Kostiumy: | Sandy Powell |
| Dystrybucja: | UIP-ITI |
| Rok prod.: | 1998 |
| Czas: | 115 min. |
Jest lato 1593
roku. Wschodząca, młoda gwiazda londyńskiej sceny teatralnej - Will SZEKSPIR
(Joseph Fiennes) dręczony jest przez paraliżujący go 'napad' niemocy twórczej.
Dookoła kwitnie sztuka i rozrywka wspaniałej epoki elżbietańskiej, a Will
pozostaje bez jakiejkolwiek inspiracji, najmniejszego choćby pomysłu. Jakkolwiek
by nie próbował, jak nie naciskaliby finansiści i właściciele teatrów, Will nie
może wykrzesać z siebie entuzjazmu dla swojej ostatniej sztuki zatytułowanej
"Romeo i Ethel, córka pirata". Wszystko
bierze swój początek w momencie, kiedy Lady Viola (Gwyneth Paltrow), zdecydowana
żeby spróbować swych sił w grze aktorskiej, w czasach kiedy kobietom odmawiano
tego prawa, przebiera się za mężczyznę i bierze udział w przesłuchaniu do sztuki
SZEKSPIR'a. Pozory jednak zostają zarzucone, kiedy zaczyna się rozpalać ogień
namiętności. Teraz już Will jest w stanie tworzyć ze wzmożoną siłą, przelewając
swoją namiętność na papier - Viola staje się prawdziwą Julią, a Romeo odzyskuje
rację bytu. W wirze
zawoalowanych postaci, poplątanych informacji i niespełnionych namiętności -
pomiędzy rubasznymi potyczkami, pojedynkami z zazdrosnymi mężami i
niebezpiecznymi pocałunkami - Will SZEKSPIR poszukuje rozwiązania nie tylko dla
swojej sztuki, ale i swojej własnej nieśmiertelnej namiętności. Reżyserem
ZAKOCHANEGO SZEKSPIR'a - zabawnego romansu o wartkiej akcji - jest John Madden
("Pani Brown"). Scenariusz napisali Marc Norman i Tom Stoppard. Producentami
filmu są David Parfitt, Donna Gigliotti, Harvey Weinstein, Edward Zwick oraz
Marc Norman. W roli kierowników produkcji wystąpili Bob Weinstein i Julie
Goldstein. W świetnych rolach komediowych występują w filmie dwaj zdobywcy
Oscarów: Geoffrey Rush ("Blask") i Ben Affleck ("Buntownik z wyboru"). ZAKOCHANY
SZEKSPIR otrzymał 13 nominacji do Oscara. Jak jednak
doszło do stworzenia tak wielkiego dzieła wyrażającego ponadczasowe uczucia,
namiętności w tak perfekcyjny sposób i za pomocą jakże pięknych słów. Czy jest
możliwe, aby dzieło zostało napisane przez młodego, zmagającego się z
trudnościami początkującego skrybę - Willa SZEKSPIR'a? Biorąc za
punkt wyjścia wszystkie te pytania, scenarzyści Marc Norman i Tom Stoppard
stworzyli pełną uroku i uczucia komedię romantyczną, opowiadającą o tym jak
samotny pisarz podążył za głosem serca, osiągając przy tym w swojej twórczości
wyżyny kunsztu poetyckiego. Obserwując
uważnie pisarskie wyobrażenia SZEKSPIR'a o miłości i jego własne zmagania
uczuciowe, film ZAKOCHANY SZEKSPIR pokazuje świat elżbietański, który nie
okazuje się tak odległy od świata nam współczesnego. Jest to świat, w którym
podejście komercyjne zaczyna zagrażać kreatywności, osoby piastujące wysokie
stanowiska angażują się w przedsięwzięcia kulturalne i rozrywkowe, a salonowe
igraszki mają niewątpliwy wpływ na to co pojawia się na scenie. W świecie tym
poczucie własnej wartości urasta do niesamowitych rozmiarów, a rywalizacja
między artystami i waśnie z tym związane są na porządku dziennym. Kobietom
odmawia się prawa występowania na scenie, a przy tym wszystkim miłość i tak
triumfuje nad negatywnymi zjawiskami. Film ZAKOCHANY
SZEKSPIR niesie ze sobą świeże spojrzenie współczesne i jest historią mężczyzny
i kobiety, którzy starają się nadać miłości nowy wymiar w tych burzliwych latach
90-tych - 1590-tych. Jak mówi sam
reżyser John Madden: "Jest to historia pełna humoru, romantyzmu, namiętności i
inteligencji. Scenariusz filmu podejmuje temat jednej z najbardziej znanych i
największego formatu osobowości i pokazuje go w sposób nieco komiczny, a zarazem
pełen najwyższego szacunku. Jest to opowieść zabawna, traktująca postaci z
przymrużeniem oka, a przy tym nowoczesna i głęboko romantyczna. Życie i miłości Willa SZEKSPIR'a Pomimo tego,
że SZEKSPIR jest autorem najbardziej znanych romansów, komedii i tragedii, jego
życie prywatne owiane jest mgłą tajemnicy. Niewiele wiadomo na temat tego
wspaniałego pisarza, a fakty z jego życia są szeroko dyskutowane przez uczonych.
Postać SZEKSPIR'a nie ustrzegła się licznych teorii konspiracyjnych i sugestii o
nie do końca prawdziwej tożsamości. Tego typu zarzuty wytrzymały jednak próbę
czasu i rzadko kto stara się kwestionować prawdziwość talentu poety. Nie ulega
wątpliwości fakt, że prace SZEKSPIR'a stanowią wspaniałą analizę ludzkiej natury
i natury uczuć ludzkich, w tym także miłości. 38 sztuk poety i pisarza, jak
również liczne jego sonety we wspaniały sposób potrafiły uchwycić tematy i
emocje, przedstawione takimi słowami, że nadal stanowią niedościgniony wzór. Według źródeł
historycznych pewne jest, że SZEKSPIR przyszedł na świat w 1554 roku w
miejscowości Stradford-upon-Avon jako syn zamożnego małomiejskiego rajcy. W roku
1582, mając zaledwie osiemnaście lat ożenił się z Anne Hathaway. Doczekali się
trojga dzieci, jedno z nich - syn zmarł w wieku jedenastu lat. Brak jest
dokumentacji na temat życia SZEKSPIR'a odnoszącej się do lat 1585 - 1592, z tego
też powodu tego właśnie okresu dotyczy najwięcej domysłów i kontrowersji. Jako
osoba publiczna SZEKSPIR pojawił się ponownie w 1592 roku, pracując jako aktor i
autor sztuk teatralnych. Chociaż nie był jeszcze postacią wielkiego formatu,
wiele osób zauważało drzemiący w nim potencjał, który wkrótce miał być
wykorzystany przez sceny londyńskie. SZEKSPIR przyciągał zatem uwagę
spragnionych wciąż nowych tekstów właścicieli teatrów w szybko rozwijającej się
dzielnicy Bankside, jak również zaniepokojonych jego wczesnymi sukcesami rywali.
SZEKSPIR spędzał lato w Londynie, na zimę wracał zaś do rodziny w Stratford,
ponieważ teatry były pozamykane z obawy przed szalejącymi zarazami. W ciągu roku
1593 SZEKSPIR opublikował kilka ze swoich najbardziej przesyconych erotyzmem
sonetów, ale prawdziwy przełom w jego karierze nastąpił w roku 1594, kiedy to
ukazała się jego wspaniała sztuka romantyczna "Romeo i Julia". Dołączył on w tym
czasie do zespołu lorda szambelana (The Chamberlain's Men), trupy teatralnej
która pozostawała pod możną opieką dworu królewskiego i która później wybudowała
słynny Globe Theatre. Co przyczyniło
się do tego nagłego zwrotu w życiu twórczym SZEKSPIR'a? Czy wszystko to stało
się za sprawą muzy, która pojawiła się w jego życiu i sprawiła, że przed
pisarzem otworzyły się najgłębsze tajniki ludzkiego serca? Na temat ten istnieje
kilka teorii wysuwanych przez naukowców i biografów SZEKSPIR'a. Wiele z nich
mówi o tajemniczej "ciemnowłosej damie", do której poeta miałby jakoby wzdychać
w kilku swoich sonetach. Jak pisze Arthur Acheson, jeden z uczonych specjalistów
zajmujących się twórczością SZEKSPIR'a: Z tego co
odnajduję w Sonetach wnoszę, że związek poety z pewną kobietą rozpoczął się w
tym samym czasie co jego znajomość z Southampton, zatem około 1593 roku, ...
Jestem przekonany, że SZEKSPIR darzył tę osobę prawdziwym uczuciem, a rozpalony
ogniem uczucia i namiętności stworzył w tym czasie niebywałą rapsodię miłości -
"Romeo i Julia", ... jak również inne swoje sztuki, które sprawiają, że
czytelnicy i widzowie pozostawali, pozostają i będą pozostawać pod ich urokiem,
tak żywy i nośny jest temat i ich język. Jeśli istniał kiedykolwiek twórca,
który potrafił oddać głębię ludzkich serc i wznieść się razem z nimi na wyżyny,
z pewnością był to SZEKSPIR. Prawdziwą
naturę miłości SZEKSPIR'a możemy poznać jedynie dzięki wymowie i trwałości jego
dzieł. Jak podają źródła historyczne poeta zmarł w kwietniu 1616 roku, dokładnie
w rocznicę swoich urodzin. Pochowano go w rodzinnej miejscowości
Stratford-upon-Avon. Czasy Willa
SZEKSPIR'a: Wprowadzenie w epokę Elżbietańską SZEKSPIR żył w
czasach burzliwych i wypełnionych twórczą atmosferą - wszystko w tym czasie
ulegało zmianie i przeszacowaniu: nauka, religia, kultura. Były to również czasy
niespotykanego wcześniej rozkwitu teatru - najpierw teatr popularny stał się
formą rozrywki dla mas, chociaż uczeni ówcześni uważali ją za wulgarną, a
purytańscy kaznodzieje wiązali ją z siłą nieczystą. SZEKSPIR żył
za panowania królowej Elżbiety I, niezamężnej Królowej Dziewicy, która stała się
symbolem całej epoki Złotego Wieku Anglii. Elżbieta odważnie i zdecydowaną ręką
wprowadzała swój kraj w okres niespotykanej do tej pory prosperity i wzrostu
znaczenia na arenie międzynarodowej - Anglia stała się w tym czasie potęgą
morską i handlową świata Zachodniego. Za panowania Królowej Anglia pokonała w
1588 roku Hiszpańską Armadę, a pozycja Kościoła Anglikańskiego jako instytucji
państwowej znacznie się umocniła. W tym samym
czasie Kopernik ryzykował życiem wykładając teorię, że Ziemia nie jest centrum
Wszechświata, Galileusz tworzył podstawy swojej teorii Złotej Zasady, a Sir
Walter Raleigh dokonywał badań na kontynentach amerykańskich. Londyn również
przechodził w tym czasie ogromną transformację. Od 1500 do 1600 roku liczba
mieszkańców miasta wzrosła o 400%. Nastąpił niebywały wzrost ekonomiczny, ale
zarazem pogłębiały się kontrasty - z jednej strony miasto cierpiało z powodu
epidemii i biedy, z drugiej zaś doświadczało kulturalnej i intelektualnej
eksplozji, na niespotykaną do tej pory skalę. W centrum tej
eksplozji artystycznej znalazł się londyński teatr, który rozkwitał światowymi
talentami dramatycznymi i zmieniał nie tylko język, ale również całe pojęcie
rozrywki masowej. W latach osiemdziesiątych grupa ambitnych, młodych ludzi
traktujących teatr jako szansę zdobycia nazwiska i środków utrzymania
zdefiniowała na nowo pojęcie teatru, pisząc nader zabawne dramaty i komedie,
wykorzystując nierymowany wiersz - blank verse i często oceniając
bohatera od strony moralnej. Do grupy tej określanej mianem University Wits -
"Luminarzy z dyplomami" zaliczali się tak znakomici twórcy jak Marlowe, Greene,
Kyd i Peele. Ich produkcje teatralne podkreślały realizm sytuacji, wykorzystując
specjalne efekty oraz krwawe, autentyczne sceny śmierci. Tego typu
twórczość czasów elżbietańskich przyciągała takie rzesze spragnionych rozrywki
widzów, jakich jeszcze do tej pory nie widziano - byli to przy tym ludzie
wszelakiego autoramentu, którzy skłonni byli zapłacić jednego pensa za możliwość
siedzenia naprzeciwko sceny. Widownia ta była nie tylko liczna, ale i bardzo
ekspresyjna - często występom towarzyszyły gwizdy, śmiechy i głośne komentarze w
środku sceny. Dzięki tej niewątpliwie lukratywnej działalności artystycznej,
londyńska dzielnica teatralna kwitła, a teatry po stronie Bankside wyrastały jak
grzyby po deszczu, konkurując ze sobą o największe talenty pisarskie. Sztuki z
reguły grano przez trzy dni - jak twierdzono pierwszego dnia gromadzono fundusze
na pokrycie wydatków, drugiego płacono aktorom, trzeciego zaś, ostatniego dnia
pieniądze szły do kieszeni twórcy sztuki. Wydawało się,
że nic nie może spowolnić tak burzliwego rozwoju teatru - nie przewidywali tego
nawet ci, którzy potępiali tego typu rozrywkę jako dzieło szatana. A jednak
stało się tak za sprawą Czarnej Śmierci, zarazy która spustoszyła Londyn w ciągu
zaledwie kilku dni. Ponieważ tego typu śmiertelne choroby pojawiały się z reguły
w zimie, miejsca publiczne były w tym czasie zamykane. Oznaczało to również
zamknięcie teatrów, co pociągało za sobą ogromne straty pieniężne właścicieli,
aktorów i pisarzy. W tą mimo
wszystko ekscytującą atmosferę wkroczył młody przybysz ze Stratfordu - Will
SZEKSPIR. Utalentowany do granic geniuszu, pisarz ten i poeta łączył najbardziej
znaczące elementy dramatu elżbietańskiego i sztuk klasycznych w sposób
charakterystyczny jedynie dla jego własnej wyobraźni, błyskotliwości i
namiętności. Największym rywalem SZEKSPIR'a w tym czasie był z pewnością
Christopher Marlowe, którego sztuki za jego życia były zdecydowanie wyżej
cenione. Mówi się przy tym, że gdyby to SZEKSPIR zmarł w 1593 roku, a nie
Marlowe, to właśnie jemu - Marlowe'owi przypadłby tytuł najlepszego dramaturga
wszechczasów. Jednak to SZEKSPIR poprzez swój rozwój twórczy w późnych latach
1590-tych i wczesnych 1600-nych stał się niedoścignionym wzorem artysty czasów
elżbietańskich. Od lat 1590-tych do 1990-tych - O
PRODUKCJI Do nakręcenia
filmu ZAKOCHANY SZEKSPIR przyczyniło się proste pytanie. Syn scenarzysty i
producenta Marca Normana, który studiował w szkole Dramat Elżbietański rozmawiał
ze swoim ojcem o postaci SZEKSPIR'a. Norman zaczął się zastanawiać co
zainspirowało młodego barda do napisania sztuki "Romeo i Julia". Wydawało się
przy tym, że tego typu dzieło mogło być napisane przez kogoś, kto sam
doświadczył niebezpiecznych powabów miłości. "W sztuce
'Romeo i Julia' SZEKSPIR odnalazł właściwy sobie ton" zauważa Norman i dodaje
"To co wydaje się niezwykłe w tej sztuce, to łączenie różnych gatunków - sztuka
rozpoczyna się jako historia miłosna, z elementami komediowymi, nabierając z
czasem wymowy tragicznej - był to zabieg jak na ówczesne czasy nader radykalny.
Zacząłem się zastanawiać co mogło być katalizatorem stworzenia tego typu
historii, co poruszyło wyobraźnię twórcy do takiego stopnia - idąc tym tropem
doszliśmy do przekonania, że sprawiły to przeżycia miłosne". Norman wpadł
na pomysł pokazania sytuacji, w której SZEKSPIR zakochuję się w jednym ze swoich
aktorów, będącym w rzeczywistości kobietą udającą jedynie chłopca, by móc
występować na scenie. Norman mówi: "Ponieważ SZEKSPIR był już żonaty, to
chociażby z powodu tej sytuacji związek miłosny był skazany na niepowodzenie -
to właśnie znalazło swoje odbicie w sztuce 'Romeo i Julia'". Nieco później
do grupy twórców dołączył uznany dramaturg Tom Stoppard, który nadał wysiłkom
tworzenia scenariusza nowy wymiar. We wcześniejszej sztuce Stopparda "Rosencratz
i Guidenstern nie żyją", akcja rozwija się pokazując dwie mniej znaczące postaci
z "Hamleta". Nie było zatem nowością dla Stopparda pomieszanie twórczości
SZEKSPIR'a ze swoimi własnymi pomysłami. Stoppard
przyznaje, że: "Zastanawiałem się czy po napisaniu sztuki 'Rosencratz i
Guidenstern nie żyją' powinienem powrócić do tego tematu. Jednakże od momentu
rozpoczęcia pracy nad tym przedsięwzięciem wciągnęły mnie te pomysły i możliwość
rzucenia innego światła na pewne wydarzenia". Biorąc za punkt wyjścia scenariusz
Marca Normana, Stoppard wzbogacił go o kilka swoich pomysłów i kilka postaci, w
tym postać Christophera Marlowe'a. Jak sam twierdzi: "Im dłużej pracowałem nad
tym przedsięwzięciem, tym bardziej angażowałem się i tym większą sprawiało mi to
radość". Ostatecznie
scenariusz został stworzony w bardzo lekkim i nowoczesnym stylu - wiele jest w
nim błyskotliwych odniesień do dzieł SZEKSPIR'a. Kiedy reżyser John Madden
przeczytał scenariusz, stwierdził że: "Jedną stopą stoi on na gruncie
16-wiecznym, a drugą tkwi w wieku 20-tym". Maddena zainteresował szczególnie
nieco rubaszny, często bardzo wyostrzony humor. Jak sam mówi: "Pierwsza rzeczą,
która narzuciła mi się po przeczytaniu scenariusza było poczucie zabawy, humoru,
pełnia niespodzianek, z których jedna goni drugą. Jest coś niezwykle
pociągającego w spojrzeniu na tak wielką osobowość w pewien zabawny i szelmowski
zarazem sposób, bez obalania jednak jego wielkiego wizerunku. Jedną z
największych zalet film jest doskonały dialog, niezwykle inteligentny, ale
przystępny i wiarygodny zarazem". Producent
David Parfitt tak podsumowuje entuzjazm, który scenariusz filmu wywoływał w
każdym, kto się z nim zetknął: "Kontakt ze scenariuszem tak dobrym jak ten, tak
pięknie napisanym to prawdziwa rzadkość. Nie wahałem się ani chwili. Zgodziłem
się na współpracę od razu". Twórcy filmu
spotkali się z podobną reakcją ze strony potencjalnej obsady aktorskiej. Kluczem
do sukcesu, a zarazem największym wyzwaniem było znalezienie dwojga aktorów
odtwórców głównych ról, którzy potrafiliby połączyć siłę namiętności ze
zdolnościami komediowymi. John Madden doskonale zdawał sobie sprawę z cech
niezbędnych do spełnienia tego typu zadania. Jak sam mówi:
"Bez odpowiedniej więzi i pewnego rodzaju fluidów pomiędzy tym dwojgiem ludzi,
nie byłoby możliwe stworzenie filmu. Zawsze czułem, że idealną sytuacją byłoby
obsadzenie aktora angielskiego w roli Willa, a w roli Violi aktorki Gwyneth
Paltrow - to wydawało mi się czymś naturalnym. Gwyneth to był najbardziej
naturalny wybór, jaki przychodził mi do głowy, po prostu od razu czytając
scenariusz wyobraziłem sobie ją w tej roli. Jest w tego typu osobie pewna
duchowość, która sprawia, że jest ona nader przekonująca jako muza. Jest to przy
tym dziewczyna z krwi i kości, seksowna i czarująca, co oznacza, że jest w
stanie odegrać rolę na dwóch poziomach. Nie trzeba dodawać, że jest ona
niezwykle piękna". Proces
obsadzania drugiej głównej roli był nieco bardziej pracochłonny i wymagał
dłuższych poszukiwań. Jak mówi reżyser John Madden: "Nie szczędziłem wysiłków
chcąc znaleźć odtwórcę roli Willa. Nie było to jednak łatwe zadanie, ponieważ
aktor, który miał zagrać tak znaczącą rolę powinien nie tylko reprezentować
cechy romantyczne, ale również potrafić przekonać publiczność, że to właśnie on
napisał wszystkie te doskonałe sztuki i stworzył przepiękną poezję. Jak się
okazało tak wygórowanym wymaganiom sprostał Joseph Fiennes, a to dzięki swojej
naturalnej inteligencji, skromności i cechom bez których rola ta byłaby skazana
na niepowodzenie. Jestem przekonany, ze są ludzie stworzeni do pewnych ról, a
tej roli nie mógłbym sobie wyobrazić bez Josepha". Aktorzy,
którym zaproponowano role w filmie są zgodni co do jednego: atutem jego jest
doskonały scenariusz, który pozostawia widza pod wrażeniem, a zarazem jest
zabawny i wywołuje śmiech. Joseph Fiennes
stwierdza: "Scenariusz tego filmu jest niezwykły, błyskotliwy i dynamiczny, a ja
jako aktor zawsze uważałem, że zaangażowanie się w tego typu przedsięwzięcie
może przynieść świetne rezultaty". W momencie
kiedy obsadzono już parę czołowych kochanków, zadaniem twórców filmu było
znalezienie odtwórców pozostałych ról. Imponująca obsada powiększyła się o
osoby: Judi Dench w roli Królowej Elżbiety I (aktorka zagrała wcześniej
doskonałą rolę Królowej Wiktorii w filmie Johna Maddena "Pani Brown"), Colina
Firtha, Toma Wilkinsona, Simona Callowa oraz dwóch aktorów nagrodzonych Oscarami
- Bena Afflecka i Geofrey'a Rusha. Wokół tej doborowej obsady reżyser zgromadził
swój zespół kreacyjny, w tym wiele osób zaangażowanych wcześniej w produkcję
filmu "Pani Brown" - byli to między innymi odpowiedzialny za scenografię Martin
Childs, twórca zdjęć Richard Greatrex, odpowiedzialna za fryzury i makijaż Lisa
Westcott, nominowana do Oscara za film "Pani Brown" oraz kompozytor Stephen
Warbeck. Film został zmontowany przez Davida Gamble'a, a kostiumy zaprojektowała
nominowana do Oscara Sandy Powell ("Miłość i śmierć w Wenecji", "Idol"). Mając już za
sobą skompletowanie twórców filmu i aktorów, należało teraz 'jedynie' zająć się
mniejszymi zadaniami, a mianowicie odtworzyć i zrekonstruować cały Londyn czasów
elżbietańskich na niewielkim kawałku ziemi zlokalizowanym w Shepperton Studios,
zaprojektować szeroką gamę kostiumów z epoki oraz zatrudnić setki
statystów. SPOJRZENIE MIŁOŚCI - SCENOGRAFIA I
LOKALIZACJA Anglia czasów
elżbietańskich charakteryzowała się gwarem, ruchliwością, nowoczesnością jeśli
chodzi o rozwój miast. Ulice miast stale były zatłoczone, nie brakowało zarówno
pełnych przepychu budowli, jak i rozklekotanych, walących się domów. Aby
uchwycić żywotność i wizualne uroki epoki, John Madden postarał się o zespół
wysoko wykwalifikowanych i kreatywnych scenografów. Zadaniem
scenografa produkcji Martina Childsa było odtworzenie elżbietańskiego Londynu -
co niewątpliwie stanowiło wyzwanie i dawało możliwość pełnego wykorzystania
wyobraźni twórcy. "Ten film dawał nam nie tylko możliwość rekonstrukcji The Rose
Theatre, ale także wszystkich budynków, które go otaczały", tłumaczy Childs i
dodaje: "Tak niewiele zostało z tej epoki, a jedyny zachowany przykład
architektury elżbietańskiej to dziwny budynek zabudowany innymi z epoki króla
Jerzego i wiktoriańskiej. Zdawałem sobie sprawę, że będziemy zmuszeni zbudować
Londyn tego okresu od podstaw, a z punktu widzenia scenografa jest to zawsze
wspaniałe wyzwanie". Martin Childs
przystępował do tworzenia świata, w którym mogłaby się rozegrać niewiarygodna
wręcz historia romantyczna, przedstawiając swoją wizję autorską, nie zaś
trzymając się w sztywny sposób szesnastowiecznych realiów. Jak sam wspomina: "W
głowie mojej cały czas powtarzałem sobie niczym mantrę, że nie jest to film
dokumentalny i że mamy prawo przy tym odwoływać się do własnej wyobraźni.
Właściwie chodziło o to by stworzyć wrażenie, że tak całe otoczenie musiało
wyglądać. Chcieliśmy pokazać wszystko w sposób jak najbardziej naturalny,
dlatego też tak dużo uwagi poświęciliśmy rzeczom pozornie przypadkowym,
pokazując sceny rozgrywające się poza głównymi miejscami zdarzeń. Stawiając
sobie tak ambitne i istotne dla końcowego efektu zadanie, Childs i Madden
spędzili wiele długich tygodni opracowując specjalne modele zanim w końcu
zdecydowali się na konkretny obraz Londynu wart zbudowania z kamienia. Wizja twórców
filmu odnośnie Londynu z 1593 roku urzeczywistniła się na obszarze studia
wytwórni Shepperton. Zatrudniono grupę 115 konstruktorów i w ciągu ośmiu tygodni
powstało 17 budynków, w tym 2 teatry, tawerna, dom publiczny, rynek targowy,
mieszkanie Williama SZEKSPIR'a oraz liczne kręte londyńskie uliczki i zaułki.
Centralnym
punktem całej historii było naturalnie zbudowanie dwóch teatrów ubiegających się
o nową, jeszcze nie napisaną sztukę SZEKSPIR'a. Pierwszym z nich był The Rose
Theatre, którego właścicielem był Philip Henslowe, drugim zaś The Curtain
Theatre, w którym występowała trupa lorda szambelana. Naczelnym zadaniem dla
Martina Childsa było zatem stworzenie wyraźnego kontrastu między nimi.
Architektura teatru była w czasach elżbietańskich kwestią bardzo istotną,
chociaż nie dało by się znaleźć dwóch identycznie zbudowanych teatrów. Niewiele
było informacji historycznych na temat tego jak wyglądał oryginalny Rose
Theatre, dlatego też Childs jeszcze raz musiał się odwołać do swojej wizji
autorskiej. Wykazał przy tym doskonały instynkt, ponieważ wykreowane przez niego
miejsca i budowle okazywały się dokładne pod względem zgodności historycznej.
Childs tak
tłumaczy swoją wizję Rose Theatre: "Istotną rolę odgrywa tu fakt, że w teatrze
nie ma dachu, co sprawia, że ziemia niejako łączy się z niebem. Nie
przesadzaliśmy w przypadku tego teatru z ozdobami, użyczyliśmy jedynie nieco
więcej ornamentów i splendoru samej scenie". Nieco prostsza sytuacja miała
miejsce w przypadku drugiego budynku teatralnego - The Curtain Theatre, ponieważ
dokumentacja na jego temat jest dużo bogatsza. W tym zatem przypadku Childs
odwołał się do źródeł historycznych - konstruując bogato zdobiony, wystawny
teatr, którego częstym gościem była sama królowa. Oprócz
stworzonej na potrzeby filmu scenerii, przy kręceniu scen wykorzystano również
miejsca autentyczne: zamek Broughton w hrabstwie Oxfordshire, Hatfield House -
wiejską posiadłość angielską, która posłużyła za Queen's Greenwich Palace, The
Great Hall w Middle Temple, który posłużył za Banqueting Hall w Whitehall Palace
oraz kilka nadbrzeżnych rejonów dzielnicy Bankside. Dla stworzenia
odpowiedniej atmosfery kilku scen filmu rozgrywających się w plenerze (w jednej
z nich Viola wyjawia Willowi swoje uczucia do niego) należało znaleźć
odpowiednie, nastrojowe miejsca. Wykorzystano w tym przypadku przepiękne łąki i
plażę Holkham Estate na północnym wybrzeżu Norfolk. STYL EPOKI ELŻBIETAŃSKIEJ - KOSTIUMY I
CHARAKTERYZACJA W czasach
elżbietańskich panowała duża świadomość jeśli chodzi o sposób ubierania się.
Były to czasy pełnych przepychu tkanin i wspaniałych, 'bujnych' strojów. Sposób
ubierania się świadczył przy tym o pozycji osoby, jej zamożności, stąd też
tendencja do przesady - im bogatszy, bardziej ozdobny był strój, tym lepiej. Sam
SZEKSPIR był wyjątkowo świadomy roli stroju i jak żaden pisarz przed nim
przywiązywał do wyglądu dużą wagę. Moda
ówczesnych czasów kładła nacisk na galanterię i piękno. Ideałem dla kobiet był
kształt klepsydry - szerokie ramiona, podkreślony biust, ściśle podkreślona
talia i rozszerzająca się ku dołowi obfita spódnica. Ideałem sylwetki męskiej
był kwadrat, przy tym charakterystycznym elementem były przesadne wręcz
watowania. Reżyser John
Madden doskonale zdawał sobie sprawę jak istotnym elementem w oddaniu ducha
renesansu są stroje, fryzury i makijaż. Dlatego też zdecydował się na współpracę
z dwoma nominowanymi wcześniej do Oscara artystkami: projektantką kostiumów
Sandy Powell i specjalistką z zakresu stylizacji - makijażu i fryzur Lisą
Westcott. Powell, która
wcześniej miała do czynienia ze strojami z epoki elżbietańskiej, pracując przy
filmie Sally Potter "Orlando" odniosła się do tego przedsięwzięcia z ogromnym
entuzjazmem, gdyż pozwoliło jej to powrócić do jednej z najbardziej lubianych
epok. Jak sama mówi: "Naprawdę tęskniłam za możliwością pracy w filmie z tego
okresu. To tak malownicza, bogata i wspaniała era. Stroje były w niej nieco
przerysowane, ogromne, przypominające szalone rzeźby". Podobnie jak twórca
scenografii Martin Childs, Powell sięgnęła do źródeł historycznych, ale ogromną
radość sprawiało jej również realizowanie własnych koncepcji, w przypadku braku
dostatecznej dokumentacji. "Moim celem nie było zaprojektowanie ściśle
dokładnych pod względem historycznym kostiumów, ale wykorzystanie wizji
artystycznej, która nasuwała się w związku z tym filmem. Jego scenariusz jest
tak lekki i świeży, że natychmiast odczuwa się pewnego rodzaju swobodę twórczą,
naturalnie w ramach, które są przekonujące dla widza" mówi Powell. Z pewnością
postacią, która prezentuje najciekawsze i najbardziej nieoczekiwane stroje jest
Królowa Elżbieta. Jak tłumaczy Powell: "Królowa miała prawdopodobnie ponad
tysiąc sukien - wszystkie niezwykle bogato zdobione, nieco krzykliwe i
przesadzone w swoim wyrazie. Można by powiedzieć, że całą swą władzę i bogactwo
wyrażała przez stroje, tak więc były one wręcz obsypane klejnotami. W filmie
Królowa ma ponad sześćdziesiąt lat, co może tłumaczyć jej lekkie szaleństwo, a
co za tym idzie skłonność do przesady". Podobnie jak w
przypadku strojów, makijaż królowej również nie należy do przeciętnych. Lisa
Westcott tak mówi: "Królowa jest już osobą wiekową w filmie, a dodatkowo miała
pewne problemy ze skórą, dlatego też pokrywała to mocnym makijażem. Można
przypuszczać, że włosy jej również z czasem się przerzedziły, dlatego też nosiła
peruki. Jak podają źródła miała około osiemdziesięciu peruk, wszystkie różnych
kolorów, a linia jaj włosów nieco się cofnęła, co nadawało Królowej surowego
wyrazu". Lisa i grupa jej współpracowników spędzali codziennie około czterech
godzin, przygotowując i poprawiając makijaż Judi Dench. Wysiłek jednak się
opłacił - pierwszego dnia kiedy aktorka pojawiła się na planie filmowym zapadła
grobowa cisza. Tego typu charakteryzacja sprawiła, że wydała się w jakże
przekonujący sposób osobą wzbudzającą respekt - podobnie jak miało to miejsce w
rzeczywistości. Królowa
dyktowała modę swoich czasów, dlatego też osoby związane z dworem królewskim
kopiowały jej styl. Jak mówi Lisa Westcott: "Cokolwiek Królowa uczyniła
natychmiast stawało się normą dla jej otoczenia, dam dworu. Nawet będąc już
osobą nieco podstarzałą, była nadal postacią wyznaczającą trendy. To tłumaczy
dlaczego tak wiele kobiet w filmie nosi peruki podobnego kształtu". Dla Gwyneth
Paltrow rola Lady Violi niosła ze sobą kilka niedogodności: nie tylko musiała
wyglądać zadziwiająco kobieco i pociągająco, ale również wiele czasu musiała
spędzić przebrana za chłopca. Na szczęście, miała tutaj do czynienia ze
specjalistką od 'transformacji płci', ponieważ przed podobnymi zadaniami stanęła
Sandy Powell przy produkcjach "Orlando", "Gra pozorów", czy też ostatnio "Idol".
Efekt przedstawienia klasycznie pięknej Paltrow w odzieniu chłopięcym musiał być
na tyle przekonujący, żeby nie było wątpliwości, że mogli ją tak postrzegać
współgrający. Powell zadowolona była z efektu końcowego i stwierdziła, że w
rajtuzach i odpowiednim stylizowanym stroju Gwyneth wyglądała zaskakująco
chłopięco. Chociaż Viola
de Lesseps pochodziła z zamożnej rodziny, jej stroje, oddając temperament tej
postaci, nie były w żaden sposób przesadzone. W porównaniu ze strojami z epoki
Viola nosi się stosunkowo skromnie i prosto, a to doskonale pasuje do Gwyneth i
jej roli: aktorka pięknie wygląda w miękkich, delikatnych kolorach, nie
przeciążonych zbytnią ilością biżuterii. Wygląda dostojnie, ale nie wyzywająco.
Ten właśnie wizerunek - prostej elegancji, zrobił na Williamie piorunujące
wrażenie, kiedy ujrzał ją po raz pierwszy w tańcu. Sam SZEKSPIR -
Joseph Fiennes wyglądem odbiega od rzeczywistych, historycznych wizerunków
postaci, poety z małą bródką i gładko zaczesanymi włosami. Grana przez Fiennesa
postać to bądź co bądź początkujący, młody twórca, który ze względu na warunki
materialne sam obcina sobie włosy i zmaga się z losem próbując wybić się jako
twórca. W filmie
pokazana jest cała galeria postaci, stanowiąca szeroki przekrój warstw
społecznych - poczynając od najwyższych sfer - Królowej Elżbiety i jej dworzan,
aż po zwyczajne postaci z ulicy. Tego typu melanż społeczny oddawał w barwny
sposób mieszankę wszystkich warstw szesnastowiecznego Londynu, napełniając go
gwarem i życiem. GALERIA POSTACI: FAKTY CZY
FIKCJA? Wiele postaci
pojawiających się w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR można odnaleźć w historii,
pozostałe to jedynie wymysł autorów. Przedstawiamy
zatem poniżej listę osób, która pomoże zidentyfikować kto jest kim w Anglii
czasów szekspirowskich, kto jest postacią historyczną, kto zaś fikcyjną. Do
listy dołączono współczesny komentarz aktorów i reżysera. WILLIAM
SZEKSPIR (Joseph Fiennes) 1564 - 1616 Postać
autentyczna William
SZEKSPIR jest niewątpliwie najbardziej sławnym pisarzem wszechczasów. Jest on
autorem trzydziestu ośmiu sztuk teatralnych - 18 komedii, 10 sztuk historycznych
z dziejów Anglii i 10 tragedii, a także wspaniałych sonetów miłosnych. Chociaż
na temat jego twórczości napisano niezliczoną ilość prac i materiałów, a dzieła
jego należą do żelaznego repertuaru teatrów na całym świecie, nadal niewiele
wiadomo na temat jego życia prywatnego. Jeśli nie liczyć nie do końca dokładnych
źródeł kościelnych, brak jest ogólnie materiałów historycznych dokumentujących
sferę codziennego życia twórcy. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo, że był
on całkiem przeciętnym człowiekiem, któremu zdarzyło się zarabiać na życie w
teatrze, gdzie stworzył najgenialniejsze w historii dramaturgii sztuki. Dla
wielu osób postać SZEKSPIR'a to bardziej symbol niż żywa osoba, ale duch jego
twórczości sugeruje, ze dane mu było doświadczyć wiele ludzkich emocji, nadziei,
cierpienia i perypetii miłosnych. John Madden o
SZEKSPIRZE "Jeśli chodzi
o życie SZEKSPIR'a to właściwie niewiele o nim wiadomo. Pewne jest, że zapłacił
około 50 funtów, aby dołączyć do zespołu aktorskiego lorda szambelana (The
Chamberlain's Men), jak również że zapisał swojej żonie w testamencie swoje
drugie najlepsze łóżko - tak mniej więcej należało by streścić dostępne
informacje na jego temat. Moja teoria jest taka, że był on po prostu pracującym
na zlecenie aktorem i pisarzem, obdarzonym niebywałym talentem, ale zarazem
borykającym się z wieloma trudnościami, np. finansowymi, związanymi z
rywalizacją świata teatralnego, w którym przyszło mu żyć. Ludzie często
zakładają, że SZEKSPIR zawsze był nader nobliwą i godną uwielbienia osobą, co
prawdopodobnie dalekie jest od prawdy". Joseph Fiennes
o SZEKSPIRZE "Dla aktora
możliwość zagrania SZEKSPIR'a, tak wielkiej postaci historycznej jest zadaniem
nieco onieśmielającym, ponieważ jest on dla wielu osób niemalże świętością. Jest
jednak tak niewiele informacji na jego temat i tak wiele domysłów, że ma się
nieodpartą ochotę podjąć się tego zadania. Tragedią jest w moim mniemaniu, kiedy
postać jest przedstawiona jako 'ikona', pozbawia to ją człowieczeństwa.
Scenariusz z jakim mamy tutaj do czynienia pokazuje właśnie bardziej ludzką
stronę poety - wszystkie jego uczucia, problemy i wątpliwości związane z rolą
jaką przypisało mu życie - zakochanie, brak miłości, problemy finansowe, niemoc
twórcza - wszystko to czego prawdopodobnie nie jesteśmy skłonni wiązać z
postacią genialnego twórcy. Film ten oddaje hołd geniuszowi SZEKSPIR'a, ale
pokazuje go również jako człowieka, mężczyznę. Do pewnego stopnia ja sam
musiałem odstąpić od pełnego pobożnego uwielbienia podejścia do tej postaci.
Musiałem przyjąć postawę, że jak tylko zakładam kostium Willa SZEKSPIR'a
natychmiast się nim staję - po prostu". VIOLA DE
LESSEPS (Gwyneth Paltrow) Postać
fikcyjna Viola de
Lesseps nigdy nie istniała, mógł natomiast istnieć jej pierwowzór, który miał
związek z życiem SZEKSPIR'a. W swoich miłosnych sonetach poeta zwraca się bowiem
do "ciemnowłosej damy". W filmie jest ona córką zamożnych rodziców, pochodzących
z wybijającej się w tym czasie klasy średniej i otrzymała w związku z tym
stosowne wykształcenie. Pojawia się na dworze królewskim i ma swoją własną
opiekunkę. Chociaż rodzinie de Lesseps nie brakuje pieniędzy, to jednak nie mają
arystokratycznych korzeni. Jak często bywało w tamtych czasach, rodzina pragnęła
wydać córkę za zubożałego arystokratę. Układ polegał zatem na tym, że on
otrzymałby pieniądze, oni zaś status społeczny - typowe małżeństwo z rozsądku. W
pewnym sensie Viola jest przeciętną dziewczyną ze swojej warstwy, jest jednak
prawdziwie romantyczną postacią, zakochaną w teatrze i poezji, zdecydowaną
osiągnąć swoje największe marzenie - zagrać na scenie, co było wówczas
zabronione kobietom. Gwyneth
Paltrow o Violi "Viola jest
niezwykle wrażliwa, namiętna, bardzo otwarta i okazuje się, że dopiero w drugiej
połowie filmu staje się ona w pełni świadoma siebie i tego jak naprawdę może
wyglądać poważne życie. Na początku wszystko wydaje jej się jak zaczarowane, jej
życie wydaje się być bajką. Jest on również całkowicie zauroczona teatrem i
ponieważ gra aktorska jest zajęciem zabronionym dla kobiet, przebiera się za
chłopca. Dla mnie było to zupełnie nowe doświadczenie. Nauczyłam się mówić
niższym głosem, chodzić w nieco męski sposób. Okazuje się, że bardzo pomocną
sprawą był odpowiednie dopasowanie kostiumu". John Madden o
Violi "Zasadniczo
Viola jest muzą, a rola ta idealnie pasuje do Gwyneth - jest w niej coś
wzniosłego i nieprzeciętnego zarazem. Viola jest 'zjawiskiem' rzadkim i
poetyckim, jest zauroczona teatrem i wyobrażeniem o miłości. Ta rola wymagała od
aktorki połączenia cech romantycznych i pewnego erotyzmu, co Gwyneth udało się
doskonale". ELŻBIETA I
(Judi Dench) 1533 - 1603 Postać
autentyczna Córka króla
Henryka VIII i Anny Boleyn, która została stracona kiedy Elżbieta miała zaledwie
dwa lata. Rządziła na tronie Anglii od 1553 do 1603 roku. Już jako księżniczka
wydawała się być dzieckiem wysoce inteligentnym, mówiła kilkoma językami. Życie
jej było w niebezpieczeństwie, kiedy na tronie zasiadła jej przyrodnia siostra
Mary - w tym czasie Elżbieta przebywała w słynnym więzieniu Tower of London.
Jako królowa wykazała się niebywałym talentem politycznym i wyczuciem
ekonomicznym. Wyprowadziła swój kraj z wielu opresji, między innymi ze starcia z
Hiszpańską Armadą. Pomimo tego, że o rękę jej starało się wielu kandydatów,
Elżbieta nigdy nie zdecydowała się na małżeństwo, pozostając do końca swego
życia Królową Dziewicą. W związku z jej życiem powstało wiele historii i
dokumentacji, zarówno w sztuce, jak i literaturze. Była barwną postacią, kochała
muzykę, taniec, śpiew, maskarady i przyjęcia. Uwielbiała wręcz pełne przepychu
stroje i rozrywkę, która dzięki jej protekcji doskonale się w tym czasie
rozwijała. Wielkość jej osoby kontrastowała z zapalczywością, zazdrością i
skąpstwem, co starała się pokryć swoim naturalnym darem elokwencji. Zmarła w
wieku siedemdziesięciu lat. Judi Dench o
Królowej Elżbiecie I "Jest to już
druga postać królowej w jaką wcieliłam się w ostatnim czasie. Mniej jednak
poświęciłam jej wnikliwego studiowania niż mojej poprzedniej roli - królowej
Wiktorii, a to z prostej przyczyny, że nie ma zbyt wielu osób, które dysponowały
by świeżym spojrzeniem na jej temat. Widzimy zatem królową, która jest
zafascynowana teatrem, jest silną osobowością, a do tego uwielbia pełne
przepychu stroje. Ponieważ czasy pokazane w filmie, to właściwie schyłek życia
królowej, nie jest ona zatem w najlepszej formie fizycznej, ma na przykład
okropne zęby - chciałabym, żeby wszyscy oglądający film zdawali sobie sprawę, że
nie są one moje własne". EDWARD (NED)
ALLEYN (Ben Affleck) 1566 - 1626 Postać
autentyczna Aktor urodzony
w Londynie. W latach 1592 - 1594 występował z dwoma najbardziej uznanymi
zespołami aktorskimi - trupą lorda admirała i lorda szambelana, które wystawiały
swoje przedstawienia na deskach teatru Rose. Alleym był czołowym aktorem zespołu
lorda admirała (The Admiral's Men) i gwiazdą wielu tragedii Marlowe'a, w tym
"Tamburlaine", "Żyd maltański" i "Dr. Faustus". Alleyn zdobył sobie uznanie
dzięki wyjątkowemu stylowi tragicznemu i swojej niepowtarzalnej deklamacji. Po
zakończeniu kariery aktorskiej Alleyn kupił posiadłość Dulwich w Londynie, gdzie
w 1613 roku założył college God's Gift, który istnieje do dziś dnia jako
prywatna szkoła dla chłopców. Do końca swoich dni pozostał filantropem i
mecenasem sztuki. Ben Affleck o
Nedzie Alleynie "Ned Alleyn to
ktoś w rodzaju Toma Cruise'a teatru elżbietańskiego. Jest on wielką gwiazdą,
która posiada własny zespół aktorski i podobnie jak obecnie w Hollywood, trzeba
zdobyć dla danego projektu kogoś takiego jak Ned, aby odnieść sukces. W czasie,
kiedy rozgrywają się wydarzenia przedstawione w filmie nie William SZEKSPIR, ale
Christopher Marlowe uważany był za najlepszego dramaturga, podobnie nie SZEKSPIR
liczył się na scenie aktorskiej, ale właśnie Ned Alleyn. To on był gwiazdą
wielkiego formatu. Nic dziwnego, że w filmie jest nieco głośny, dumny, patrzy na
innych z góry i jest pod wrażeniem samego siebie. Odtwarzanie tego typu
charakteru było dla mnie świetną zabawą". John Madden o
Nedzie Alleynie "Wydaje się,
że określenie tryskający energią i entuzjazmem zostało stworzone z myślą o Benie
Afflecku. Jest on typem aktora komediowego, a przy tym wybija się znacznie ponad
przeciętność. Z tego też powodu idealnie pasuje do odtwarzanej przez siebie
roli". PHILIP
HENSLOWE (Geoffrey Rush) ? - 1616 Postać
autentyczna Henslowe
początkowo pracował w charakterze służącego w Sussex. Nieco później przeniósł
się do Londynu, gdzie poślubił wdowę po swoim poprzednim pracodawcy. Materialne
korzyści jakie wyniósł z tego typu układu małżeńskiego pozwoliły mu zająć się
działaniami w dziedzinie obrotu nieruchomości, w tym również teatrami. Zakupił
on w 1594 plac w obszarze Bankside, na którym do 1588 roku zakończono prace
związane z budową The Rose Theatre. Od 1594 roku Henslowe zarządzał teatrem ze
strony zespołu lorda admirała (The Admiral's Men). Henslow wypłacał aktorom
pieniądze z góry, aby mieć pewność, że są mu ściśle podlegli. W tym czasie
trupie aktorskiej przewodził Ned Alleyn, który później poślubił przyrodnią córkę
Henslowe'a, stając się w ten sposób jego bliskim współpracownikiem. Razem
wybudowali też The Fortune Theatre, a Henslowe został mistrzem "The Royal Game
of Bears, Bulls and Mastiff Dogs". Dochody z tego przedsięwzięcia pozwoliły mu
na wybudowanie The Hope, budynku, w którym odbywały się walki niedźwiedzi,
byków, a także przedstawienia teatralne. Henslowe prowadził bardzo szczegółowe
pamiętniki, które stanowią często jedyne źródło informacji na temat ówczesnego
życia. Wynika z nich, że wobec grup teatralnych występował jako bankier, kupując
dla nich sztuki, kostiumy i udzielając pożyczek. Geoffrey Rush
o Henslowie "Henslowe
znany jest najbardziej ze swoich wyjątkowych pamiętników, które w sposób
niezwykle szczegółowy opisują życie szesnastowiecznego Londynu. Z tego też
powodu Henslowe cieszy się takim uznaniem historyków i naukowców, którzy
doceniają jego wkład informacyjny z tej epoki. W filmie jednak Henslowe pokazany
jest nieco odmiennie niż w rzeczywistości - jako postać wielce komiczna -
producent teatralny, który nie jest świadomy ogromnego talentu początkującego w
dziedzinie dramatu Williama SZEKSPIR'a. Henslowe to w pewnym sensie typ
kombinatora, który stara się wykazać sprytem i zręcznością działania, ale nie
bardzo mu to wychodzi. Jest nieco nieszczęsnym charakterem o okropnym wręcz
poczuciu smaku jeśli chodzi o stroje. Podobnie jak większość osób żyjących w
tamtych czasach miał spore problemy z uzębieniem, a do tego strąkowate włosy i
opadające wąsy. Ja już zakładając niecodzienny strój Henslowe'a, jego zarost i
zepsute zęby osiągam połowę sukcesu - jeśli chodzi o pozostałą część to po
prostu wykorzystuję swój naturalny instynkt komiczny". HRABIA WESSEX
(Colin Firth) Postać
fikcyjna Wessex,
mężczyzna przypisany młodej Violi jest jeszcze jednym współczesnym wymysłem; w
rzeczywistości nikt taki nie istniał, jak również nie istniało jeszcze w czasach
elżbietańskich samo hrabstwo Wessex. Jednakże, ten typ postaci doskonale
odpowiada wielu arystokratom z tamtego okresu, którzy posiadali tytuły,
zachowywali się z wielką arogancją, lecz nie mieli majątku. Jego małżeństwo z
rozsądku z Violą de Lesseps przyniosłoby mu pokaźny posag, jednocześnie
uwalniając od kłopotów finansowych. Imię tej postaci może wydawać się mylące i
nasuwać skojarzenia z autentyczną postacią Hrabiego Essex - innego aroganckiego
mężczyzny, który określał samego siebie jako geniusza militarnego i politycznego
- zakończył zaś, stracony z rozkazu Królowej. Colin Firth o
Hrabim Wessex "Pomimo tego,
że zdawałem sobie sprawę, że gram czarny charakter, nie mogłem w ten sposób
podchodzić do jego postaci. Jeśli będziemy go oceniać w kategoriach czasów, w
których żył, to praktycznie był on całkiem przeciętnym śmiertelnikiem i nie
wyrządził aż tyle złego jak można by przypuszczać. Poznawanie osób z tamtego
okresu przypomina trochę oglądanie 'Dallas' obecnie, naturalnie w zmienionej
scenerii. Każda z przedstawionych postaci stara się w pewien sposób osiągnąć
swoje własne cele, wykorzystując przy tym innych, niejako wspinając się po ich
grzbietach. Tak właśnie postępuje również Wessex, decydując się na małżeństwo z
Violą, co nie było wówczas niczym szczególnym. Na jego drodze staje i krzyżuje
mu szyki początkujący skryba, nic więc dziwnego, że Hrabia z przyjemnością
poderżnąłby mu gardło". FENNYMAN (Tom
Wilkinson) Postać
fikcyjna Fennyman jest
fikcyjną postacią człowieka, który zajmuje się pożyczaniem na procent pieniędzy
i czyni to bez ogródek. Nie jest on osobą zbytnio moralną i zastrasza swoich
klientów, gdy dochodzi do spłacania długów. Na początku filmu Henslowe jest
dłużnikiem Fennymana, nie ma jednak środków na spłacenie należności. Z zapisków
Henslowe'a dowiadujemy się, że rok przed momentem, kiedy rozpoczyna się akcja
filmu, zaangażował się on w dość kosztowny program konstruktorski, zmierzający
między innymi do powiększenia The Rose Theatre, a wszystko to za niebagatelną
sumę 105 funtów. Pomimo tego, że interes związany z teatrem doskonale rozwijał
się w 1592 roku, kolejny rok przyniósł kompletną klapę. Epidemia zarazy
powróciła z niespotykaną dotąd siłą i w styczniu 1593 roku trzeba było ponownie
zamknąć teatr. Tom Wilkinson
o Fennymanie "Możliwość
zagrania tego typu postaci jest dla mnie niebywałą przyjemnością. Początkowo
widzimy Fennymana jako twardego człowieka, którego z czasem jednak zupełnie
zaczyna pochłaniać miłość do teatru. Ten typ gangstera, który początkowo kieruje
się jedynie korzyściami materialnymi zaczyna myśleć innymi kategoriami i z
czasem zachwyca go wszystko związane ze sceną. Obserwujemy zatem pewnego typu
transformację, magia teatru działa na Fennymana jak afrodyzjak. Scenariusz
pokazuje tę postać z różnych stron i to chyba właśnie ta zaskakująca
różnorodność jest tak fascynująca". CHRISTOPHER
MARLOWE (Rupert Everett) 1564 - 1593 Postać
autentyczna Poeta i
dramaturg, któremu w dużym stopniu należy przypisać zasługi jeśli chodzi o
rozwój dramatu elżbietańskiego. Do największych dzieł utalentowanego pisarza
zalicza się sztuki "Tamburlaine", "Dr. Faustus", "Żyd maltański" oraz "Edward
II". Marlowe pisał sztuki nasycone dramatyzmem i emocjami, jego role często
zatem pasowały do temperamentu i talentu Neda Alleyna. Marlowe zginął młodo w
1593 roku, mając zaledwie 29 lat, w nie wyjaśnionych do końca okolicznościach.
Przypuszcza się, że przyczyną jego śmierci była bójka w tawernie, będąca
konsekwencją jego powiązań z tajnymi służbami. Prawdziwym osiągnięciem Marlowe'a
było nadanie wyższej rangi nierymowanemu wierszowi - blank verse, który
narzucił się jako zasadnicze metrum dla sceny. Mistrzostwo jednak w tej
dziedzinie miało należeć do SZEKSPIR. RICHARD
BURBAGE (Martin Clunes) 1571 - 1619 Postać
autentyczna Burbage był
synem właściciela teatru i aktora Jamesa Burbage, jego własność stanowił The
Curtain Theatre. Od 1595 roku Richard Burbage związał się z zespołem aktorskim
lorda szambelana (The Chamberlain's Men), z nim też występował przez resztę
swojego życia. Jego brat Cuthbert postawił "osobny" budynek na regularne
przedstawienia i przebudował go jako teatr The Globe. Bracia zachowywali połowę
wpływów z przedstawień wystawianych w The Globe, a Richard odziedziczył później
również The Blackfriars Theatre. Burbage był świetnym aktorem i zagrał wiele z
ról szekspirowskich - Malvolio, Ryszarda III, Hamleta, Othello i Króla Leara.
Przypuszcza się, że SZEKSPIR napisał wiele ze swoich złożonych wewnętrznie
postaci z myślą o Richardzie Burbage. Był on bliskim przyjacielem i
współpracownikiem poety, jest również wymieniony w testamencie SZEKSPIR'a. Martin Clunes
o Richardzie Burbage "Burbage
urodził się będąc już w pewnym sensie przypisanym do teatru, który później
odziedziczył po swoim ojcu. Niezwykle poważnie podchodził do gry aktorskiej,
uwielbiał to robić i chciał wznieść się na wyżyny kunsztu aktorskiego. Jest on
osobą, która w pełni oddaje się swojej pracy, jest nieco próżna i nieznośna, ale
zarazem silna i uczciwa". SAM GOSSE
(Daniel Brocklebank) Postać
fikcyjna Pomimo
przedstawienia Gosse'a jako postaci właściwie nie udokumentowanej przez źródła
historyczne, obecność "chłopców do gry scenicznej" była bardzo rozpowszechniona
w teatrze elżbietańskim. Ponieważ kobietom z zasady nie wolno było występować na
scenie, w każdym z zespołów aktorskich było kilku młodzieńców, którzy dzięki
swoim jeszcze wysokim głosom mogli wcielać się w postaci kobiece. Tak naprawdę
byli oni młodymi, profesjonalnymi aktorami, którzy musieli wykazać się
umiejętnością śpiewu, tańca, wyczuciem muzycznym, odpowiednią dykcją, żeńską
gestykulacją i intonacją, tak aby móc zagrać w sposób przekonujący. Często
niestety miała miejsce sytuacja, że kiedy stawali się w widoczny sposób
mężczyznami, tracili pracę. SIR EDMUND
TILNEY (Simon Callow) ? - 1610 Postać
autentyczna Tilney
rozpoczął swoją karierę na dworze królewskim w 1579 roku jako Mistrz Zabaw (the
Queen's Master of Revels), sprawował tę funkcję aż do śmierci w 1610 roku.
Zadaniem Mistrza było organizowanie rozrywki dla całego dworu, jak również
licencjonowanie sztuk wystawianych publicznie - zasadniczo sprowadzało się to do
dokonywania cenzury. Wszelkie teksty i scenariusze musiały być zaakceptowane
przez niego, wstępna opłata za czytanie wynosiła 5 szylingów, pod koniec wieku
wzrosła do 7, co było sumą dość wygórowaną jak na ówczesne warunki. Tilney z
czasem znacznie rozszerzył swoje uprawnienia i praktycznie kontrolował wszystkie
zespoły teatralne i same teatry, pozostając pod ogólną jurysdykcją Lorda
Szambelana. W 1583 roku Tilney'owi powierzono zadanie zwerbowania aktorów do
zespołu Queen's Men, do roku 1589 zaś doradzał on władzom miejskim zabronienie
jakichkolwiek występów na terenie miasta. Simon Callow o
Tilney'u "Funkcja
Mistrza Zabaw stanowiła połączenie działalności cenzurującej i sekretariatu
rozrywki. Obecnie, na sam dźwięk słowa cenzura reagujemy dosyć gwałtownie i
negatywnie, jednak ówczesna cenzura nie miała wiele wspólnego z naszymi
współczesnymi wyobrażeniami. Celem jej nie było absolutnie pozbawienie sztuki
elementów zbyt zabawnych, czy też moralnie odważnych, ale śledzenie czy nie są
na przykład obrażane przyjaźnie i układy zagraniczne. Trzeba było przy tym wziąć
pod uwagę, że w czasach tych układy i alianse polityczne zmieniały się jak w
kalejdoskopie, należało zatem poświęcić tekstom wiele uwagi, aby nikogo nie
urazić. Wynika z tego, że w gruncie rzeczy Tilney nie był tak złą postacią. W
filmie jednak, reżyser zdecydował się na nadanie mu cech zdecydowanie
negatywnych. Zachodzi on za skórę wszystkim osobom związanym emocjonalnie z
teatrem, a w mocy jego jest zamknięcie wszystkich teatrów bez najmniejszego
uprzedzenia". JOHN WEBSTER
(Joe Roberts) ? -1634/8 Postać
autentyczna Webster był
około dziesięć lat młodszy od SZEKSPIR'a i w przedstawianym w filmie czasie
właściwie nie miał za sobą żadnych osiągnięć w dziedzinie dramaturgii. Dopiero
później zdobył sobie uznanie kilkoma sztukami teatralnymi, oddając się na
poważnie pisarstwu w 1624 roku. Sławę przyniosły mu sztuki "The White Devil"
(Biała diablica), oraz "the Duchess of Malfi" (Księżna d'Amalfi). W swoich
sztukach Webster dawał maksymalny wyraz każdej postaci bez względu na jej
moralną sylwetkę, wiele w nich było gwałtu i patosu. WILLIAM KEMPE
(Patrick Barlow) Postać
autentyczna Jak poddają
źródła historyczne Kempe był aktorem komicznym, lub klownem. Znany był ze swoich
numerów popisowych - skeczy połączonych z tańcami i śpiewem, które często bywały
dosyć obsceniczne. Klown pełnił w tym czasie w teatrze specjalną rolę. Jego gagi
i przeróżne gafy miały stanowiły przeciwwagę dla heroicznego i romantycznego
bagażu emocjonalnego pozostałych bohaterów. WABASH (Mark
Williams) Postać
fikcyjna Wykreowana
przez twórców filmu postać krawca, nie pozbawionego jednak ambicji aktorskich.
Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest tendencja do niekontrolowanego
jąkania się, co nie wróży dobrze jeśli myśli się o karierze scenicznej. Ale, jak
się okazuje, w najbardziej istotnych momentach potrafi on zupełnie się
przeistoczyć - kiedy wychodzi na scenę, staje naprzeciwko setek widzów potrafi
nagle wypowiadać wersy szekspirowskie w nienaganny sposób. Tak właśnie działa
magia teatru. GWYNETH
PALTROW - VIOLA Pierwszą
większą rolę Gwyneth Paltrow zagrała w filmowej adaptacji powieści Jane Austen
"Emma", w reżyserii Douga McGratha. W 1998 roku zagrała główną rolę w
romantycznej komedii "Przypadkowa dziewczyna", w której pojawiła się obok Johna
Hannaha. Ostatnio widzowie mogli oglądać aktorkę również w remake'u klasycznego
obrazu "Wielkie nadzieje", w którym zagrali także Ethan Hawke, Robert DeNiro i
Anne Bancroft. Jej
filmografia to również "Hard Eight" Paula Andersona, "Morderstwo doskonałe" z
Michaelem Douglasem, "Siedem" z Bradem Pittem i Morganem Freemanem, "Moonlight
and Valentino", gdzie wystąpiła obok Whoopi Goldberg, Kathleen Turner i
Elizabeth Perkins, "Jefferson in Paris" z Nickiem Nolte, "Malice" oraz "Mrs.
Parker and the Vicious Circle". Urodzona w Los
Angeles Gwyneth Paltrow jest córką producenta filmowego Bruce'a Paltrowa i
aktorki Blythe Danner. Kiedy Gwyneth miała 11 lat, rodzina przeprowadziła się do
Nowego Yorku, gdzie kilka lat później przyszła aktorka rozpoczęła studia na
wydziale Historii Sztuki. Wkrótce stwierdziła, że nie odpowiada jej tego typu
życie studenckie i zwróciła się w stronę aktorstwa. Pierwsze przesłuchanie, na
które się zgłosiła zaowocowało propozycją zagrania drugoplanowej roli w filmie
"Shout" z Johnem Travoltą. Z kolei przypadkowe spotkanie ze Stevenem
Spielbergiem przyniosło jej rolę Wendy w filmie "Hook". Wkrótce potem Paltrow
przyjęła rolę w miniserialu "Cruel Doubt". Jednym z
pierwszych filmów, który przypieczętował ostatecznie doskonałą pozycję aktorską
Gwyneth była produkcja Paramount "Flesh and Bone, w której zagrała ona rolę
Ginnie, występując obok Jamesa Caana. JOSEPH FIENNES
- WILL SZEKSPIR Joseph Fiennes
do tej pory zagrał w trzech filmach jako Laurence w romantycznej komedii "Martha
Meet Frank, Daniel and Laurence", obok Rufusa Sewella, Toma Hollandera i Monici
Potts, jako Christopher w "Ukrytych pragnieniach" Bertolucciego i ostatnio jako
Dudley w "Elżbiecie I" z Cate Blanchett i Geoffrey'em Rushem. Dużo bardziej
imponująca jest lista jego osiągnięć teatralnych. Przez kilka sezonów występował
z zespołem Royal SZEKSPIR Company i zagrał dwie czołowe role szekspirowskie:
Troilusa w sztuce "Troilus i Cressida" oraz Silviusa w "Jak wam się podoba".
Współpracując z tym samym zespołem zagrał także inne znaczące role: Jezusa w
sztuce Dennisa Pottera "The Son of Man", Lacemaire w produkcji Simona Callowa
"Les Enfants du Paradis" oraz główną rolę Rafe'a w sztuce Petera Whelana "The
Herbal Bed", opowiadającej o życiu SZEKSPIR'a. Wystąpił również obok Hellen
Mirren w sztuce "A Month in the Country" oraz "A View From the Bridge", oba
przedstawienia były wystawione w teatrach West Endu. Joseph Fiennes
urodził się w Anglii, wychowywał zaś w Irlandii. Po ukończeniu szkoły pracował z
grupą Young Vic Youth Theatre, po czym uczył się sztuki aktorskiej w Guildhall
School of Music and Drama w Londynie. COLIN FIRTH -
HRABIA WESSEXU Colin Firth ma
na swoim koncie imponującą ilość ról filmowych, teatralnych i telewizyjnych.
Jego filmografia obejmuje między innymi takie znaczące filmy jak "Angielski
pacjent" Anthony'ego Minghella, z Ralphem Fiennesem i Kristin Scott-Thomas,
ekranizację popularnej książki Nicka Hornby'ego "Fever Pitch" - "Tysiąc akrów",
"My Life So Far" oraz "The Secret Laughter of Women". Wcześniejsze
role filmowe aktora to: "Circle of Friends", "Another Country", "Valmont" oraz
"A Month in the Country". Widowni telewizyjnej Firth jednoznacznie kojarzy się z
rolą Mr. Darcy z adaptacji BBC powieści Jane Austen "Duma i uprzedzenie". Za tę
rolę aktor nominowany był do nagrody BAFTA dla najlepszego aktora. Inną znaczącą
rolą telewizyjną była dla Firtha postać, którą zagrał w kontrowersyjnym filmie
"Tumbledown" (kolejna nominacja do nagrody BAFTA). W teatrze
wystąpił między innymi w przedstawieniach "The Caretaker" (Dozorca) Harolda
Pintera (London West End), "Chatsky" i "Another Country". GEOFFREY RUSH
- HENSLOWE Za swoją rolę
w filmie "Blask" Geoffrey Rush uhonorowany został Nagrodą Amerykańskiej Akademii
Filmowej za Najlepszą Rolę Męską. Otrzymał również nagrodę Złotego Globu,
nagrodę Nowojorskich Krytyków Filmowych i Krytyków Filmowych Los Angeles, a
także Broadcast Film Critics Award, USA Screen Actors Guild Award, nagrodę
BAFTA, Australian Film Institute Award, Film Critics Circle of Australia Award.
Po "Blasku"
Rush zagrał jeszcze rolę Inspektora Javerta w "Les Miserables" (Nędznicy) z
Liamem Neesonem i Umą Thurman oraz Walsinghama w niedawno nakręconej produkcji
"Elżbieta I", gdzie pojawił się obok Cate Blanchett i Josepha Fiennesa. Z pochodzenia
Australijczyk, Geoffrey Rush zdobył sobie na swoim rodzinnym kontynencie sławę i
uznanie dzięki wspaniałym rolom teatralnym. Przez ponad dwadzieścia lat zagrał w
siedemdziesięciu kilku przedstawieniach. Przez wiele
lat był czołowym aktorem zespołu Lighthouse, zagrał w tym czasie główne role w
sztukach "Sen nocy letniej", "Wieczór Trzech Króli", "Wesele Figara". Jako
reżyser zaangażował się w produkcje dla Queensland Theatre Company, Adelaide
Festival, Belvoir Street Theatre oraz Magpie Theatre for Young People. W 1989
roku fantastyczna rola w "The Diary of a Madman" przyniosła Rushowi trzy
najważniejsze nagrody w Australii. Przez kolejne trzy lata aktor zebrał również
nominacje do nagrody Sydney Critics Awards za role w różnorodnych produkcjach -
"Rewizor" Gogola, czy też "Oleanna" Davida Mameta. W 1994 roku
Geoffrey Rush za rolę Horatio w "Hamlecie" produkcji Belvoir nominowany był jako
najlepszy aktor drugoplanowy. Za rolę tę otrzymał jedną z najbardziej
prestiżowych nagród australijskich - Sidney Myer Performing Arts Award. Filmografia
Rusha to również takie filmy jak "Starstruck" Gilliana Armstronga, "Wieczór
Trzech Króli" Neila Armfielda, "On Our Selection" i "Children of the Revolution"
George'a Whaley'a oraz "A Little Bit of Soul" Petera Duncana. JUDI DENCH -
KRÓLOWA ELŻBIETA I Judi Dench
jest jedną z najbardziej cenionych za swoje wyjątkowe umiejętności i
wszechstronność aktorek brytyjskich. Uznanie zdobyła sobie wspaniałymi rolami w
sztukach klasycznych - zagrała większość znaczących ról tego repertuaru. Jest
doskonale znana widowni telewizyjnej, dzięki licznym występom w produkcjach
filmowych i telewizyjnych. Ostatnio
wyrazy uznania i nagrody posypały się na aktorkę w związku z rolą Królowej
Wiktorii (obok Billy Connolly'a) w filmie Johna Maddena "Pani Brown". Ta jakże
przejmująca i przykuwająca uwagę rola przyniosła Judi Dench nominację do Oscara
dla najlepszej aktorki oraz wiele innych wyróżnień, w tym: nagrodę BAFTA,
nagrodę Złotego Globu, Scottish BAFTA, a także nominacje do nagród:
International Press Academy Golden Satellite Award, Screen Actors Guild, London
Films Critic's Circle, Evening Standard Film Awards oraz Chicago Film Critic's
Award. Kariera Judi
Dench rozpoczęła się w teatrze w 1950 roku i trwa nieprzerwanie aż do dziś dnia.
W tym czasie aktorka pojawiła się w ponad siedemdziesięciu produkcjach
scenicznych, wcielając się między innymi w role bohaterek szekspirowskich -
Julię, Beatrice, Lady Macbeth, Isabellę, Titanię, Violę, Portię i Cleopatrę.
Wystąpiła również w wielu innych przedstawieniach klasycznych i współczesnych:
role tytułowe w "The Duchess of Malfi", "Święta Joanna", "Matka Courage", Anna w
"Trzech siostrach", Sally Bowles w "Kabarecie", Juno w "Juno and the Peycock",
Lady Bracknell w "The Importance of Being Earnest. Ostatnio aktorka pojawiła się
w musicalu "A Little Night Music" oraz w tytułowej roli w produkcji West Endu
"Amy's View", która wkrótce zostanie pokazana na Broadwayu. Bogata
filmografia telewizyjna aktorki obejmuje między innymi niezwykle popularne
seriale komediowe produkcji BBC: "As Time Goes By" i "A Fine Romance". Inne
filmy z jej udziałem to kolejne odcinki Bonda "Tomorrow Never Dies" i "Golden
Eye", "Hamlet" Kennetha Branagha, "Jack and Sarah", "Henryk V", "84 Charing
Crosss Road" oraz "Pokój z widokiem". W ciągu lat
swojej pracy aktorskiej Judi Dench zdobyła ponad trzydzieści znaczących nagród
honorujących jej pracę w teatrze, filmie i telewizji. W uznaniu zasług aktorki w
życiu publicznym przyznano jej w 1988 roku tytuł Dame of the British Empire.
TOM WILKINSON
- FENNYMAN Ogromny sukces
jaki ostatnio odniósł film "Goło i wesoło" (The Full Monty), Tom Wilkinson
zagrał w nim rolę Geralda, przyczynił się do przybliżenia widzom jego aktorskich
talentów. Ta świetna kreacja przyniosła aktorowi w 1998 roku nagrodę BAFTA za
najlepszą drugoplanową rolę męską. Bogata
filmografia Toma Wilkinsona obejmuje również takie filmy jak: "Wilde", zagrał w
nim rolę Queensbury, "Smilla's Sense of Snow", "The Ghosts and the Darkness",
"Sense and Sensibility" oraz "Ksiądz" - rola Ojca Matthew. Na małym
ekranie Tom Wilkinson pojawił się między innymi w filmie "Martin Chuzzlewit",
zagrał również tytułową rolę w "Resnicku". Aktor znany jest ze swoich
wspaniałych kreacji teatralnych, w tym "Króla Leara" SZEKSPIR'a oraz licznych
ról z grupami teatralnymi National Theatre i Royal SZEKSPIR Company. BEN AFFLECK -
NED ALLEYN Mając zaledwie
dwadzieścia kilka lat, Ben Affleck zalicza się już do wysoko cenionych i
uznanych aktorów/autorów w Hollywood. Zasłużoną sławę i najwyższe wyróżnienie -
Oscara za Najlepszy oryginalny scenariusz przyniósł mu film "Buntownik z
wyboru". Scenariusz ten powstał dzięki współpracy z Mattem Damonem. Sam film w
sumie zdobył dziewięć nominacji do Nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej. W 1997 roku
Ben Affleck zagrał obok Joey Lauren Adams w niezwykle popularnej komedii "W
pogoni za Amy" oraz razem z Jeremy Daviesem w "Going All the Way", adaptacji
bestsellerowej powieści Dana Wakefielda. Oba filmy, które miały swoją premierę w
1997 roku na Sundance Film Festival przyniosły aktorowi doskonałe recenzje i
niezwykłą popularność. Po sukcesie na
festiwalu Sundance Affleck zagrał jedną z głównych ról w przeboju kasowym
Michaela Bay'a "Armageddon". W zeszłym roku
Affleck zaangażowany był w kilka interesujących przedsięwzięć filmowych: po raz
kolejny zagrał w komedii Kevina Smitha - "Dogma", innej komedii produkcji
Dreamworks - "Forces of Nature" z Sandrą Bullock oraz "200 Cigarettes" dla
Dogstar LA. Napisał również scenariusz i zagrał w komedii "Balling the Jack"
opartej na powieści Franka Baldwina pod tym samym tytułem. Razem z Mattem
Damonem pracuje obecnie nad dwoma scenariuszami, jednym dla Miramax, drugim dla
Castlerock, w których również zagrają. Dotychczasowa
filmografia Afflecka to również: "Mall Rats", "Cruz", "Dazed and Confused" oraz
"School Ties". SIMON CALLOW -
TILNEY Simon Callow
jest aktorem, reżyserem i pisarzem, współpracuje z filmem, teatrem i telewizją.
Na dużym ekranie pojawił się między innymi w roli Wielebnego Beebe w "Pokoju z
widokiem", Mr. Ducie w "Maurice" - oba dla Merchanda Ivory, w niezapomnianej
roli ekscentrycznego Garetha w niezwykle popularnej brytyjskiej komedii
romantycznej "Cztery wesela i pogrzeb" oraz Shikanedera w "Amadeuszu". Inne
filmy aktora to: "Pocztówki znad krawędzi", "Manifesto", "Jefferson in Paris",
"The Good Father". Na deskach
brytyjskich teatrów Simon Callow wystąpił między innymi w sztukach "The
Importance of Being Oscar", "The Relaple" - rola Lorda Foppingtona, "Alchemik",
"Restoration" - Lord Are, "Amadeusz" - rola tytułowa na scenie National Theatre,
gdzie pojawił się również w "Jak wam się podoba" i "Sisterly Feeling" Alana
Ayckbourna. JIM CARTER -
RALPH BASHFORD Jim Carter ma
w swoim dorobku ponad sześćdziesiąt ról telewizyjnych i liczne role filmowe oraz
teatralne. Na dużym ekranie pojawił się między innymi jako Erskine w "Keep the
Aspidistra Flying", Lucien Gonnard w "Legionnaire", Harry w "Orkiestrze"
(Brassed Off), Hastings w "Ryszardzie III", Fox w "Szaleństwie Króla Jerzego",
George Lecky w "Grotesque" oraz Henry Harris w "Midnigth Movie" Dennisa Pottera.
W teatrze
występował zarówno z zespołem Royal SZEKSPIR Company, jak i National Theatre.
Wystąpił w tym czasie w sztukach "Guys and Dolls", "The Oresteia", "The
Balcony", "Everyman and His Humour" oraz "Czarnoksiężnik z Krainy Oz". Ostatnio
pojawił się w sztuce Bena Eltona "Gasping" wystawianej na West Endzie. Jim Carter
jest mężem aktorki Imeldy Staunton, która w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR zagrała
rolę Opiekunki. MARTIN CLUNES
- BURBAGE Martin Clunes
jest najlepiej znany brytyjskiej widowni telewizyjnej ze swojej niezwykle
popularnej roli Gary'ego w serialu komediowym "Men Behaving Badly". Do tej pory
nakręcono pięć odcinków, a kreacja ta przyniosła aktorowi w 1995 roku nagrodę
British Comedy Award dla najlepszego aktora komediowego oraz w 1996 roku nagrodę
BAFTA w tej samej kategorii. Martin Clunes
wystąpił w wielu filmach kinowych, między innymi: "The Russia House", "Swing
Kids", "Carry on Columbus", "The Revengers Comedies" oraz "Staggered", który
również wyreżyserował. Jako reżyser Clunes wystąpił również przy realizacji
światowego tourne przedstawienia teatralnego "Samotność długodystansowca" oraz
produkcji "House and Party Tricks". Lista ról
telewizyjnych aktora jest jeszcze bardziej imponująca. Zagrał on między innymi w
takich filmach jak: "An Evening With Gary Lineker", "Moving Story", "Nelville's
Island" oraz "Jeeves and Wooster". Clunes wystąpił w wielu znanych produkcjach
sztuk szekspirowskich - "Juliusz Cezar" i "Wiele hałasu o nic". IMELDA
STAUNTON - OPIEKUNKA Imelda
Staunton zdobyła sobie uznanie jako aktorka brytyjskiej sceny teatralnej -
repertuaru klasycznego, współczesnego i musicali. Na dużym ekranie pojawiła się
między innymi w "Wieczorze Trzech Króli" Trevora Nunna, jako Charlotte Palmer w
"Sense and Sensibility", jako Margaret w "Wiele hałasu o nic" Kennetha
Brannagha, jako Mrs Burakova w "Citizen X", w roli Mary w "Peter's Friends"
Kennetha Brannagha, Betsy Loveless w "Comrades" oraz produkcji Miramaxu "Antonia
i Jane". Aktorka wystąpiła w wielu serialach telewizyjnych. Dorobek
sceniczny Imeldy Staunton to między innymi role Adelaide w wystawianej przez
National Theatre sztuce "Guys and Dolls", Lucy Lockit w "The Beggars Opera",
Dorothy w "Czarnoksiężniku z Krainy Oz", Soni w "Trzech siostrach" Czechowa,
Bess w "The Fair Maid of The West", Anny w "A Chorus of Disapproval" Alana
Ayckbourna. Imelda
Staunton jest żoną aktora Jima Cartera, który w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR zagrał
rolę Ralpha Bashforda. JOHN MADDEN -
Reżyser Filmem, który
przyniósł ostatnio duże uznanie reżyserowi Johnowi Maddenowi była produkcja
Miramaxu "Pani Brown" z Judi Dench i Billy Connolloy'em. Obraz ten nagrodzony
został dwoma Oscarami i uzyskał osiem nominacji do nagrody BAFTA. Aktorka Judi
Dench za rolę w tym filmie uhonorowana została nagrodą BAFTA dla najlepszej
aktorki. Madden
rozpoczynał swoją karierę reżyserską w teatrze. Później rozpoczął współpracę z
BBC przy produkcjach telewizyjnych i radiowych. Debiutem fabularnym reżysera był
nakręcony w 1990 roku dla Miramaxu film "Ethan Frome", będący adaptacją (Richard
Nelson) noweli Edith Wharton. W filmie zagrali Liam Neeson i Patricia Arquette.
Kolejnym zadaniem reżyserskim był film "Golden Gate z Mattem Dillonem i Joan
Chen. W 1975 roku
Madden przeprowadził się do Ameryki, gdzie pracował nad produkcją radiową
Earplay. Po zdobyciu Prix Italia za "Wings" Arthura Kopita, reżyser zdecydował
się na współpracę z teatrem, między innymi scenami Yale, Broadwayu i National
Theatre w Londynie. Wyreżyserował w tym czasie: "Grown Ups" Julesa Feiffera,
"Beyond Therapy" Christophera Duranga, "Caritas" Arnolda Weskera. W tym czasie
prowadził również wykłady ze sztuki gry i scenariusza w Yale School of
Drama. W 1984 roku
zaangażował się bardziej w pracę w dziedzinie filmu, reżyserując dla BBC i
brytyjskich komercyjnych stacji telewizyjnych. Filmy, które powstały w tym
czasie to: "Poppyland", "After the War", "The Widowmaker" oraz kilka filmów z
serii "Inspector Morse". Jeden z odcinków zatytułowany "Prime Suspect - The Lost
Child" otrzymał nominację do nagrody BAFTA, a film produkcji BBC "Truth or Dare"
zdobył nagrodę Scottish BAFTA. Madden powrócił do ojczyzny i obecnie mieszka w
Londynie. DAVID PARFITT
- Producent David Parfitt,
po zakończeniu kariery aktorskiej stworzył wraz z Kenethem Branaghem, w 1987
roku The Renaissance Theatre Company. Grupa ta wyprodukowała wiele słynnych
przedstawień sztuk Sakespeare'a wystawianych w teatrach West Endu, w tym
"Wieczór Trzech Króli", "Wiele hałasu o nic", "Hamlet", "Jak wam się podoba",
"Sen nocy letniej", "Król Lear", "Coriolanus". Bardziej współczesne sztuki
wystawiane to "Traveling Tales" Johna Sessiona oraz "Public Enemy" Kenetha
Branagha. David Parfitt,
Keneth Branagh oraz ich współpracownik Stephen Evans połączyli swoje siły w celu
założenia Renaissance Films. Parfitt był współproducentem nagrodzonego Oscarem
filmu "Henryk V" oraz producentem "Peter's Friends". Kontynuując zainteresowania
grupy Renaissance klasyką, Parfitt zajął się produkcją cieszącej się dużym
sukcesem filmowej wersji sztuki "Wiele hałasu o nic", jak również nominowanego
do Oscara filmu krótkometrażowego "Swan Song". Był także współproducentem "Mary
Shelley's Frankenstein" oraz producentem "The Madness of King George"
(Szaleństwo Króla Jerzego), który to film był nominowany w czterech kategoriach
do nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej. Ostatnio Parfitt wyprodukował uznany
przez krytykę "Wieczór Trzech Króli" w reżyserii Trevora Nunna oraz "Miłość i
śmierć w Wenecji" z Heleną Bonham Carter. DONNA
GIGLIOTTI - Producent Donna
Gigliotti obecnie prezentowanym filmem "Zakochany SZEKSPIR" rozpoczyna swoją
karierę jako niezależny producent. Wcześniej pracowała jako vice prezes do spraw
wykonawczych w Miramax Films, gdzie między innymi wystąpiła w roli kierownika
produkcji filmów "Emma" Dougha McGratha, "Restoration" Michaela Hoffmana, "A
Month by the Lake" Johna Irvina oraz "Talk of Angels" Nicka Hamma. Gigliotti
rozpoczynała swoją karierę w przemyśle filmowym asystując Martinowi Scorsese
przy filmie "Wściekły byk". W 1983 roku była współzałożycielem Orion Classics,
firmy która w latach 80-tych stała się jedną z najbardziej znaczących w
dziedzinie dystrybucji. Gigliotti była odpowiedzialna za zakup między innymi
takich obrazów jak: "Ran", "Au Revoir Les Enfants", "Woman on the Verge of a
Nervous Breakdown". W 1986 roku
Gigliotti jako najmłodsza kobieta została uhonorowana przez Republikę Francuską
tytułem Chevalier des Arts et Lettres. EDWARD ZWICK -
Producent Urodzony w
październiku 1952 roku w miejscowości Winnetka w stanie Illinois, Edward Zwick
zainteresował się reżyserią i grą aktorską już w szkole średniej. W czasie kiedy
studiował literaturę na Harvard University nadal zajmował się pisaniem tekstów
scenariuszy i reżyserowaniem dla teatru. Po ukończeniu studiów przyznano mu
stypendium Rockefeller Fellowship, co umożliwiło mu dalszą naukę za granicą i
współpracę z najlepszymi innowatorskimi grupami teatralnymi. Podczas pobytu w
Europie Zwick uzupełniał swoje dochody ze stypendium pisując artykuły do gazet.
Nieco później współpracował w Paryżu z Woody Allenem przy filmie "Miłość i
Śmierć". W 1975 roku
Zwick został przyjęty jako członek stowarzyszony do American Film Institute.
Jego praca przy AFI przyciągnęła uwagę producentów telewizyjnego serialu
"Family". Od tego czasu Zwick wyreżyserował kilka odcinków, w końcu też wystąpił
jako producent serii końcowej. Za swoją pacę przy telewizyjnym serialu "Special
Bulletin" (w charakterze reżysera, producenta i współscenarzysty) Zwick otrzymał
dwie nagrody Emmy. Film ten rozpoczął również współpracę z Marshallem
Herskovitzem, z którym stworzyli wyróżniony nagrodą Emmy telewizyjny show
"Thirtysomething". Zwick
rozpoczął swoją karierę w dziedzinie filmu fabularnego od nakręcenia "About Last
Night ...". Po nim przyszły kolejne: nagrodzony Oscarem film "Glory", "Leaving
Normal" z Christine Lahti i Meg Tilly, a następnie "Legends of the Fall" z
Bradem Pittem, Anthony Hopkinsem, Aidanem Quinnem i Julią Ormond. Pierwszym
filmem Zwicka dla wytwórni Twentieth Century Fox (Fox 2000) był "Courage Under
Fire" z Denzelem Washingtonem i Meg Ryan. Obecnie Zwick jest zaangażowany w
realizację filmu "The Siege", w którym grają Denzel Washington, Annette Bening,
Bruce Willis oraz Tony Shaloub. Edward Zwick
zebrał w swojej karierze liczne nagrody i wyróżnienia. Uhonorowany był trzema
nagrodami Emmy, Humanitas Prize, nagrodą dla scenarzysty Guild of America Award,
otrzymał dwie nagrody Peabody, Director's Guild of America Award oraz Franklin
J. Schaffner Alumni Award przyznawaną przez American Film Institute. Razem z
Marshallem Herskovitzem Zwick stworzył The Bedford Falls Company, firmę która
miała zająć się realizacją przyszłych projektów telewizyjnych i filmowych, w tym
między innymi uznanych przez krytykę "My So-Called Life" i "Relativity". MARC NORMAN -
Scenariusz/Producent Marc Norman
jest niezależnym scenarzystą amerykańskim. Jego filmografia obejmuje do tej pory
takie filmy fabularne jak : "Cutthroat Island", do którego scenariusz napisał
wspólnie z Robertem Kingiem oraz "The Aviator". Pozostałe scenariusze Normana
powstały do filmów "Waterworld" dla Universalu, "Bat-21" dla Columbia TriStar,
"The Killer Elite" dla United Artists, "Zandy's Bride" oraz "Oklahoma Crude" dla
wytwórni Columbia. Marc Norman jest autorem trzech powieści i kilku sztuk
teatralnych. TOM STOPPARD -
Scenariusz Tom Stoppard
napisał swoją pierwszą sztukę "Enter a Free Man" pracując jako niezależny
dziennikarz. Od tego czasu napisał wiele sztuk zarówno dla teatru, jak i radia.
Jest również autorem kilku powieści i scenariuszy filmowych. Jego pierwszą
wystawioną sztuką była "Rosencrantz i Guildenstern nie żyją", którą później
zaadaptował na scenariusz filmu, którego sam był reżyserem. Film ten zdobył w
1990 roku nagrodę Rrix d'Or na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Inne scenariusze
Stoppard napisał do filmów "Despair", "The Romantic Englishwoman", "The Human
Factor", "Brazil", "The Empire of the Sun", "The Russia House" oraz "Billy
Bathgate". Liczne sztuki
sceniczne Stopparda obejmują między innymi wyróżnioną nagrodą Tony "Travesties",
"The Real Thing", "Albert's Bridge", "Artist Descending the Staircase",
"Jumpers", "Nigth and Day" oraz "Arcadia". Jego najnowsze osiągnięcia to sztuki
"The Invention of Love" wystawiana obecnie na deskach National Theatre w
Londynie oraz "Indiana Ink" wystawiana na londyńskim West Endzie. Tom Stoppard
uhonorowany był Orderem Imperium Brytyjskiego, a w 1987 roku nadano mu tytuł
szlachecki. Rząd francuski uhonorował Stopparda tytułem Officier de l'Ordre des
Arts et des Lettres. MARTIN CHILDS
- Scenografia Martin Childs
współpracował ostatnio z reżyserem Johnem Maddenem przy filmie "Pani Brown" z
Judi Dench i Billy Connolloy'em, za który nominowany był do nagrody BAFTA. Inne
projekty scenograficzne stworzył Childs do "The Misadvantures of Margaret" w
reżyserii Briana Skeeta, "Little Loving" Olivera Parkera, "True Tilda" Rossa
Devenisha oraz "Press Gang" w reżyserii Boba Spiersa. Martin Childs
pracował wcześniej w charakterze Supervising Art Director, między innymi przy
filmach "Portret Damy" Jane Campion, "Szaleństwo Króla Jerzego" z Nigelem
Hawthornem, film zdobył Oscara w kategorii najlepszej scenografii i aranżacji
artystycznej, "Mary Shelley's Frankenstein" w reżyserii Kennetha Brannagha, film
nominowany był do nagrody BAFTA za najlepszą scenografię. W charakterze Art
Director Childs pracował przy trzech filmach Kennetha Brannagha: "Wiele hałasu o
nic", "Peter's Friends" oraz "Henryk V". SANDY POWELL -
Projekty kostiumów Sandy Powell,
szybko znalazła sobie uznanie jako jedna z najbardziej twórczych projektantów
kostiumów w Wielkiej Brytanii. Po rozpoczęciu kariery i pracy w teatrach
londyńskich, Powell rozwinęła długotrwałą współpracę z dwoma najwybitniejszymi i
najbardziej twórczymi reżyserami brytyjskimi - Neilem Jordanem i zmarłym już
Derekiem Jarmanem. Jako projektantka kostiumów, u Jordana współpracowała przy
filmach "The Miracle", "The Crying Game" (Gra pozorów), "Wywiad z Wampirem",
"Michael Collins" oraz "The Butcher Boy" (Chłopak rzeźnika). Z Derekiem Jarmanem
współpracowała przy filmach "Caravaggio", "The Last England", "Edward II" oraz
"Wittgenstein". Jej kunszt został doceniony w filmie "Orlando", za który w 1994
roku otrzymała nominację do Oscara. Przepiękne kostiumy zaprojektowała także do
"Stormy Monday", "Rob Roy", "Velvet Goldmine" (Idol) wyreżyserowanym przez Todda
Haynesa oraz nominowanego do Oscara filmu "Miłość i śmierć w Wenecji" Iana
Softley'a. Ostatnio
Powell talenty swoje przeniosła również na operę - zaprojektowała kostiumy do
opery "Rigoletto" wystawianej w Amsterdamie. Intensywnie współpracuje również z
grupą taneczną Lea Anderson - The Cholmondeleys. Sandy Powell
dwukrotnie otrzymała nagrodę BAFTA za najlepsze kostiumy - "Orlando", "Wywiad z
Wampirem". Została również wyróżniona dwoma Evening Standard Awards za najlepsze
osiągnięcia techniczne - filmy "Orlando" i "Edward II" oraz "The
Miracle". LISA WESTCOTT
- Fryzury i charakteryzacja Lisa Westcot
uczyła się swojego zawodu współpracując z BBC, ma też za sobą wiele filmów
zarówno kinowych, jak i telewizyjnych. W 1998 roku nominowana była do Nagrody
Amerykańskiej Akademii Filmowej za pracę przy filmie Johna Maddena "Pani
Brown". Lisa Westcott
wyróżniona została dwoma nagrodami BAFTA: w 1995 roku za film "Szaleństwo Króla
Jerzego" z Nigelem Hawthornem i Hellen Mirren oraz w 1985 roku za filmową
adaptację powieści Dickensa "Bleak House" (Dom n pustkowiu) z Denholmem Elliotem
i Dianą Rigg. Nominacje do nagrody BAFTA Westcott otrzymała również za filmy
"Portrait of a Marriage" i "Bomber Harris". Ostatnio
współpracowała z BBC przy telewizyjnej adaptacji powieści Dickensa "Our Mutual
Friend" oraz "Redemption", "Midnight Movie" Dennisa Pottera, "Absence of War",
"An Ungentlemanly Act", "Time After Time". RICHARD
GREATREX - Zdjęcia Richard
Greatrex współpracował wcześniej z reżyserem Johnem Maddenem przy filmie "Pani
Brown". Był to już trzeci film nakręcony z tym reżyserem, wcześniejsze tytuły to
"Meat" dla BBC oraz "Truth or Dare" dla BBC Scotland, który przyniósł autorowi
zdjęć nominację do nagrody BAFTA. Richard
Greatrex współpracował przez wiele lat z telewizją brytyjską, ostatnio nakręcił
dla BBC "The Woman in White" z Tarą Fitzgerald i Jamesem Wilby, film przyniósł
mu w 1998 roku nagrodę BAFTA za najlepsze zdjęcia. Inne filmy fabularne
Greatrexa to między innymi: "Blue Juice" z Ewanem McGregorem, "Deadly Advice" z
Sir Johnem Millsem i Jane Horrocks, "War Requiem" z Sir Laurencem Olivierem i
Tildą Swinton oraz "For Queen and Country" z Denzelem Washingtonem. Z telewizją
współpracował przy takich tytułach jak: "Tess of the D'Urbervilles", "True
Tilda", "Stone Cold" i "A Foreign Field". STEPHEN
WARBECK - Muzyka Stephen
Warbeck jest kompozytorem muzyki do filmów fabularnych, telewizyjnych i sztuk
teatralnych. Jest on autorem muzyki do filmów: "Pani Brown", "My Son the
Fanatic", "Heart", "Brothers in Trouble" dla BBC, "Different for Girls", "Sister
My Sister" i "O Mary This London".
ZAKOCHANY SZEKSPIR to komedia romantyczna - spojrzenie twórców lat 1990-tych na
wydarzenia lat 1590-tych. W twórczy i pomysłowy sposób autorzy rozwijają
dowcipną, pełną namiętności, ponadczasową opowieść, która kryje się za
stworzeniem najwspanialszej i najbardziej znanej w literaturze historii
miłosnej.
Will
potrzebuje natchnienia - swojej muzy. Przychodzi nadzwyczajny moment, w którym
życie imituje sztukę, a młody twórca poznaje i zakochuje się w kobiecie, która
wciąga go w dramatyczną i pełną namiętności przygodę.
Jednakże nie wszystko układa się pomyślnie w świecie Willa. Pomimo tego, że
kartki pergaminu zapełniają się kolejnymi wersami, koło fortuny mu nie sprzyja.
Okazuje się, że Lady Viola na polecenie Królowej Elżbiety (Judi Dench) musi
poślubić nieznośnego Lorda Wessex (Colin Firth).
Londyn lat 1590-tych - na tle wspaniałego rozkwitu sztuki elżbietańskiej,
dwa rywalizujące ze sobą teatry - The Curtain, będący w posiadaniu Richarda
Burbage i The Rose, którego właścicielem jest Philip Henslowe, walczą ze sobą
starając się przyciągnąć jak najwięcej publiczności. Prześcigają się zatem
oferując ekscytujące, wspaniałe sztuki i świetnych aktorów. Pozostający pod
presją zaspokajania coraz bardziej wygórowanych wymagań publiczności i
zapotrzebowania na nowe sztuki, młody, początkujący pisarz o imieniu Will
SZEKSPIR pisze wspaniałą sztukę o miłości "Romeo i Julia", inspirowaną jego
własnymi przeżyciami miłosnymi. Ta pełna namiętności i nieoczekiwanych zwrotów
akcji sztuka, rozgrywająca się na scenie i poza nią będzie stanowiła natchnienie
dla wielu pokoleń zakochanych na całym świecie.
Na podstawie materiałów dystrybutora