Zakochany Szekspir

| Galeria zdjęć | Synopis | O filmie | Życie i miłość Willa Szekspira | O produkcji | Scenografia i lokalizacja | Kostiumy i charakteryzacja | Galeria postaci: fakty czy fikcja? | Aktorzy | Twórcy |

Tytuł oryg.: Shakespeare in Love
Reżyseria: John Madden
Scenariusz: Marc Norman, Tom Stoppard
Obsada: Joseph Fiennes, Gwyneth Paltrow, Judi Dench, Ben Affleck, Geoffrey Rush, Colin Firth, Rupert Everett, Tom Wilkinson
Muzyka Stephen Warbeck
Produkcja: David Parfitt, Donna Gigliotti, Harvey Weinstein, Edward Zwick, Marc Norman
Zdjęcia: Richard Greatrex
Scenografia: Martin Childs
Kostiumy: Sandy Powell
Dystrybucja: UIP-ITI
Rok prod.: 1998
Czas: 115 min.

         SYNOPSIS

         ZAKOCHANY SZEKSPIR to komedia romantyczna - spojrzenie twórców lat 1990-tych na wydarzenia lat 1590-tych. W twórczy i pomysłowy sposób autorzy rozwijają dowcipną, pełną namiętności, ponadczasową opowieść, która kryje się za stworzeniem najwspanialszej i najbardziej znanej w literaturze historii miłosnej.

         Jest lato 1593 roku. Wschodząca, młoda gwiazda londyńskiej sceny teatralnej - Will SZEKSPIR (Joseph Fiennes) dręczony jest przez paraliżujący go 'napad' niemocy twórczej. Dookoła kwitnie sztuka i rozrywka wspaniałej epoki elżbietańskiej, a Will pozostaje bez jakiejkolwiek inspiracji, najmniejszego choćby pomysłu. Jakkolwiek by nie próbował, jak nie naciskaliby finansiści i właściciele teatrów, Will nie może wykrzesać z siebie entuzjazmu dla swojej ostatniej sztuki zatytułowanej "Romeo i Ethel, córka pirata".

         Will potrzebuje natchnienia - swojej muzy. Przychodzi nadzwyczajny moment, w którym życie imituje sztukę, a młody twórca poznaje i zakochuje się w kobiecie, która wciąga go w dramatyczną i pełną namiętności przygodę.

         Wszystko bierze swój początek w momencie, kiedy Lady Viola (Gwyneth Paltrow), zdecydowana żeby spróbować swych sił w grze aktorskiej, w czasach kiedy kobietom odmawiano tego prawa, przebiera się za mężczyznę i bierze udział w przesłuchaniu do sztuki SZEKSPIR'a. Pozory jednak zostają zarzucone, kiedy zaczyna się rozpalać ogień namiętności. Teraz już Will jest w stanie tworzyć ze wzmożoną siłą, przelewając swoją namiętność na papier - Viola staje się prawdziwą Julią, a Romeo odzyskuje rację bytu.

         Jednakże nie wszystko układa się pomyślnie w świecie Willa. Pomimo tego, że kartki pergaminu zapełniają się kolejnymi wersami, koło fortuny mu nie sprzyja. Okazuje się, że Lady Viola na polecenie Królowej Elżbiety (Judi Dench) musi poślubić nieznośnego Lorda Wessex (Colin Firth).

         W wirze zawoalowanych postaci, poplątanych informacji i niespełnionych namiętności - pomiędzy rubasznymi potyczkami, pojedynkami z zazdrosnymi mężami i niebezpiecznymi pocałunkami - Will SZEKSPIR poszukuje rozwiązania nie tylko dla swojej sztuki, ale i swojej własnej nieśmiertelnej namiętności.

         Reżyserem ZAKOCHANEGO SZEKSPIR'a - zabawnego romansu o wartkiej akcji - jest John Madden ("Pani Brown"). Scenariusz napisali Marc Norman i Tom Stoppard. Producentami filmu są David Parfitt, Donna Gigliotti, Harvey Weinstein, Edward Zwick oraz Marc Norman. W roli kierowników produkcji wystąpili Bob Weinstein i Julie Goldstein. W świetnych rolach komediowych występują w filmie dwaj zdobywcy Oscarów: Geoffrey Rush ("Blask") i Ben Affleck ("Buntownik z wyboru").

         ZAKOCHANY SZEKSPIR otrzymał 13 nominacji do Oscara.

         O FILMIE

         Londyn lat 1590-tych - na tle wspaniałego rozkwitu sztuki elżbietańskiej, dwa rywalizujące ze sobą teatry - The Curtain, będący w posiadaniu Richarda Burbage i The Rose, którego właścicielem jest Philip Henslowe, walczą ze sobą starając się przyciągnąć jak najwięcej publiczności. Prześcigają się zatem oferując ekscytujące, wspaniałe sztuki i świetnych aktorów. Pozostający pod presją zaspokajania coraz bardziej wygórowanych wymagań publiczności i zapotrzebowania na nowe sztuki, młody, początkujący pisarz o imieniu Will SZEKSPIR pisze wspaniałą sztukę o miłości "Romeo i Julia", inspirowaną jego własnymi przeżyciami miłosnymi. Ta pełna namiętności i nieoczekiwanych zwrotów akcji sztuka, rozgrywająca się na scenie i poza nią będzie stanowiła natchnienie dla wielu pokoleń zakochanych na całym świecie.

         Jak jednak doszło do stworzenia tak wielkiego dzieła wyrażającego ponadczasowe uczucia, namiętności w tak perfekcyjny sposób i za pomocą jakże pięknych słów.

         Czy jest możliwe, aby dzieło zostało napisane przez młodego, zmagającego się z trudnościami początkującego skrybę - Willa SZEKSPIR'a?

         Biorąc za punkt wyjścia wszystkie te pytania, scenarzyści Marc Norman i Tom Stoppard stworzyli pełną uroku i uczucia komedię romantyczną, opowiadającą o tym jak samotny pisarz podążył za głosem serca, osiągając przy tym w swojej twórczości wyżyny kunsztu poetyckiego.

         Obserwując uważnie pisarskie wyobrażenia SZEKSPIR'a o miłości i jego własne zmagania uczuciowe, film ZAKOCHANY SZEKSPIR pokazuje świat elżbietański, który nie okazuje się tak odległy od świata nam współczesnego. Jest to świat, w którym podejście komercyjne zaczyna zagrażać kreatywności, osoby piastujące wysokie stanowiska angażują się w przedsięwzięcia kulturalne i rozrywkowe, a salonowe igraszki mają niewątpliwy wpływ na to co pojawia się na scenie. W świecie tym poczucie własnej wartości urasta do niesamowitych rozmiarów, a rywalizacja między artystami i waśnie z tym związane są na porządku dziennym. Kobietom odmawia się prawa występowania na scenie, a przy tym wszystkim miłość i tak triumfuje nad negatywnymi zjawiskami.

         Film ZAKOCHANY SZEKSPIR niesie ze sobą świeże spojrzenie współczesne i jest historią mężczyzny i kobiety, którzy starają się nadać miłości nowy wymiar w tych burzliwych latach 90-tych - 1590-tych.

         Jak mówi sam reżyser John Madden: "Jest to historia pełna humoru, romantyzmu, namiętności i inteligencji. Scenariusz filmu podejmuje temat jednej z najbardziej znanych i największego formatu osobowości i pokazuje go w sposób nieco komiczny, a zarazem pełen najwyższego szacunku. Jest to opowieść zabawna, traktująca postaci z przymrużeniem oka, a przy tym nowoczesna i głęboko romantyczna.

         Życie i miłości Willa SZEKSPIR'a

         Pomimo tego, że SZEKSPIR jest autorem najbardziej znanych romansów, komedii i tragedii, jego życie prywatne owiane jest mgłą tajemnicy. Niewiele wiadomo na temat tego wspaniałego pisarza, a fakty z jego życia są szeroko dyskutowane przez uczonych. Postać SZEKSPIR'a nie ustrzegła się licznych teorii konspiracyjnych i sugestii o nie do końca prawdziwej tożsamości. Tego typu zarzuty wytrzymały jednak próbę czasu i rzadko kto stara się kwestionować prawdziwość talentu poety.

         Nie ulega wątpliwości fakt, że prace SZEKSPIR'a stanowią wspaniałą analizę ludzkiej natury i natury uczuć ludzkich, w tym także miłości. 38 sztuk poety i pisarza, jak również liczne jego sonety we wspaniały sposób potrafiły uchwycić tematy i emocje, przedstawione takimi słowami, że nadal stanowią niedościgniony wzór.

         Według źródeł historycznych pewne jest, że SZEKSPIR przyszedł na świat w 1554 roku w miejscowości Stradford-upon-Avon jako syn zamożnego małomiejskiego rajcy. W roku 1582, mając zaledwie osiemnaście lat ożenił się z Anne Hathaway. Doczekali się trojga dzieci, jedno z nich - syn zmarł w wieku jedenastu lat.

         Brak jest dokumentacji na temat życia SZEKSPIR'a odnoszącej się do lat 1585 - 1592, z tego też powodu tego właśnie okresu dotyczy najwięcej domysłów i kontrowersji. Jako osoba publiczna SZEKSPIR pojawił się ponownie w 1592 roku, pracując jako aktor i autor sztuk teatralnych. Chociaż nie był jeszcze postacią wielkiego formatu, wiele osób zauważało drzemiący w nim potencjał, który wkrótce miał być wykorzystany przez sceny londyńskie. SZEKSPIR przyciągał zatem uwagę spragnionych wciąż nowych tekstów właścicieli teatrów w szybko rozwijającej się dzielnicy Bankside, jak również zaniepokojonych jego wczesnymi sukcesami rywali. SZEKSPIR spędzał lato w Londynie, na zimę wracał zaś do rodziny w Stratford, ponieważ teatry były pozamykane z obawy przed szalejącymi zarazami.

         W ciągu roku 1593 SZEKSPIR opublikował kilka ze swoich najbardziej przesyconych erotyzmem sonetów, ale prawdziwy przełom w jego karierze nastąpił w roku 1594, kiedy to ukazała się jego wspaniała sztuka romantyczna "Romeo i Julia". Dołączył on w tym czasie do zespołu lorda szambelana (The Chamberlain's Men), trupy teatralnej która pozostawała pod możną opieką dworu królewskiego i która później wybudowała słynny Globe Theatre.

         Co przyczyniło się do tego nagłego zwrotu w życiu twórczym SZEKSPIR'a? Czy wszystko to stało się za sprawą muzy, która pojawiła się w jego życiu i sprawiła, że przed pisarzem otworzyły się najgłębsze tajniki ludzkiego serca? Na temat ten istnieje kilka teorii wysuwanych przez naukowców i biografów SZEKSPIR'a. Wiele z nich mówi o tajemniczej "ciemnowłosej damie", do której poeta miałby jakoby wzdychać w kilku swoich sonetach. Jak pisze Arthur Acheson, jeden z uczonych specjalistów zajmujących się twórczością SZEKSPIR'a:

         Z tego co odnajduję w Sonetach wnoszę, że związek poety z pewną kobietą rozpoczął się w tym samym czasie co jego znajomość z Southampton, zatem około 1593 roku, ... Jestem przekonany, że SZEKSPIR darzył tę osobę prawdziwym uczuciem, a rozpalony ogniem uczucia i namiętności stworzył w tym czasie niebywałą rapsodię miłości - "Romeo i Julia", ... jak również inne swoje sztuki, które sprawiają, że czytelnicy i widzowie pozostawali, pozostają i będą pozostawać pod ich urokiem, tak żywy i nośny jest temat i ich język. Jeśli istniał kiedykolwiek twórca, który potrafił oddać głębię ludzkich serc i wznieść się razem z nimi na wyżyny, z pewnością był to SZEKSPIR.

         Prawdziwą naturę miłości SZEKSPIR'a możemy poznać jedynie dzięki wymowie i trwałości jego dzieł. Jak podają źródła historyczne poeta zmarł w kwietniu 1616 roku, dokładnie w rocznicę swoich urodzin. Pochowano go w rodzinnej miejscowości Stratford-upon-Avon.

         Czasy Willa SZEKSPIR'a: Wprowadzenie w epokę Elżbietańską

         SZEKSPIR żył w czasach burzliwych i wypełnionych twórczą atmosferą - wszystko w tym czasie ulegało zmianie i przeszacowaniu: nauka, religia, kultura. Były to również czasy niespotykanego wcześniej rozkwitu teatru - najpierw teatr popularny stał się formą rozrywki dla mas, chociaż uczeni ówcześni uważali ją za wulgarną, a purytańscy kaznodzieje wiązali ją z siłą nieczystą.

         SZEKSPIR żył za panowania królowej Elżbiety I, niezamężnej Królowej Dziewicy, która stała się symbolem całej epoki Złotego Wieku Anglii. Elżbieta odważnie i zdecydowaną ręką wprowadzała swój kraj w okres niespotykanej do tej pory prosperity i wzrostu znaczenia na arenie międzynarodowej - Anglia stała się w tym czasie potęgą morską i handlową świata Zachodniego. Za panowania Królowej Anglia pokonała w 1588 roku Hiszpańską Armadę, a pozycja Kościoła Anglikańskiego jako instytucji państwowej znacznie się umocniła.

         W tym samym czasie Kopernik ryzykował życiem wykładając teorię, że Ziemia nie jest centrum Wszechświata, Galileusz tworzył podstawy swojej teorii Złotej Zasady, a Sir Walter Raleigh dokonywał badań na kontynentach amerykańskich.

         Londyn również przechodził w tym czasie ogromną transformację. Od 1500 do 1600 roku liczba mieszkańców miasta wzrosła o 400%. Nastąpił niebywały wzrost ekonomiczny, ale zarazem pogłębiały się kontrasty - z jednej strony miasto cierpiało z powodu epidemii i biedy, z drugiej zaś doświadczało kulturalnej i intelektualnej eksplozji, na niespotykaną do tej pory skalę.

         W centrum tej eksplozji artystycznej znalazł się londyński teatr, który rozkwitał światowymi talentami dramatycznymi i zmieniał nie tylko język, ale również całe pojęcie rozrywki masowej. W latach osiemdziesiątych grupa ambitnych, młodych ludzi traktujących teatr jako szansę zdobycia nazwiska i środków utrzymania zdefiniowała na nowo pojęcie teatru, pisząc nader zabawne dramaty i komedie, wykorzystując nierymowany wiersz - blank verse i często oceniając bohatera od strony moralnej. Do grupy tej określanej mianem University Wits - "Luminarzy z dyplomami" zaliczali się tak znakomici twórcy jak Marlowe, Greene, Kyd i Peele. Ich produkcje teatralne podkreślały realizm sytuacji, wykorzystując specjalne efekty oraz krwawe, autentyczne sceny śmierci.

         Tego typu twórczość czasów elżbietańskich przyciągała takie rzesze spragnionych rozrywki widzów, jakich jeszcze do tej pory nie widziano - byli to przy tym ludzie wszelakiego autoramentu, którzy skłonni byli zapłacić jednego pensa za możliwość siedzenia naprzeciwko sceny. Widownia ta była nie tylko liczna, ale i bardzo ekspresyjna - często występom towarzyszyły gwizdy, śmiechy i głośne komentarze w środku sceny. Dzięki tej niewątpliwie lukratywnej działalności artystycznej, londyńska dzielnica teatralna kwitła, a teatry po stronie Bankside wyrastały jak grzyby po deszczu, konkurując ze sobą o największe talenty pisarskie. Sztuki z reguły grano przez trzy dni - jak twierdzono pierwszego dnia gromadzono fundusze na pokrycie wydatków, drugiego płacono aktorom, trzeciego zaś, ostatniego dnia pieniądze szły do kieszeni twórcy sztuki.

         Wydawało się, że nic nie może spowolnić tak burzliwego rozwoju teatru - nie przewidywali tego nawet ci, którzy potępiali tego typu rozrywkę jako dzieło szatana. A jednak stało się tak za sprawą Czarnej Śmierci, zarazy która spustoszyła Londyn w ciągu zaledwie kilku dni. Ponieważ tego typu śmiertelne choroby pojawiały się z reguły w zimie, miejsca publiczne były w tym czasie zamykane. Oznaczało to również zamknięcie teatrów, co pociągało za sobą ogromne straty pieniężne właścicieli, aktorów i pisarzy.

         W tą mimo wszystko ekscytującą atmosferę wkroczył młody przybysz ze Stratfordu - Will SZEKSPIR. Utalentowany do granic geniuszu, pisarz ten i poeta łączył najbardziej znaczące elementy dramatu elżbietańskiego i sztuk klasycznych w sposób charakterystyczny jedynie dla jego własnej wyobraźni, błyskotliwości i namiętności. Największym rywalem SZEKSPIR'a w tym czasie był z pewnością Christopher Marlowe, którego sztuki za jego życia były zdecydowanie wyżej cenione. Mówi się przy tym, że gdyby to SZEKSPIR zmarł w 1593 roku, a nie Marlowe, to właśnie jemu - Marlowe'owi przypadłby tytuł najlepszego dramaturga wszechczasów. Jednak to SZEKSPIR poprzez swój rozwój twórczy w późnych latach 1590-tych i wczesnych 1600-nych stał się niedoścignionym wzorem artysty czasów elżbietańskich.

         Od lat 1590-tych do 1990-tych - O PRODUKCJI

         Do nakręcenia filmu ZAKOCHANY SZEKSPIR przyczyniło się proste pytanie. Syn scenarzysty i producenta Marca Normana, który studiował w szkole Dramat Elżbietański rozmawiał ze swoim ojcem o postaci SZEKSPIR'a. Norman zaczął się zastanawiać co zainspirowało młodego barda do napisania sztuki "Romeo i Julia". Wydawało się przy tym, że tego typu dzieło mogło być napisane przez kogoś, kto sam doświadczył niebezpiecznych powabów miłości.

         "W sztuce 'Romeo i Julia' SZEKSPIR odnalazł właściwy sobie ton" zauważa Norman i dodaje "To co wydaje się niezwykłe w tej sztuce, to łączenie różnych gatunków - sztuka rozpoczyna się jako historia miłosna, z elementami komediowymi, nabierając z czasem wymowy tragicznej - był to zabieg jak na ówczesne czasy nader radykalny. Zacząłem się zastanawiać co mogło być katalizatorem stworzenia tego typu historii, co poruszyło wyobraźnię twórcy do takiego stopnia - idąc tym tropem doszliśmy do przekonania, że sprawiły to przeżycia miłosne".

         Norman wpadł na pomysł pokazania sytuacji, w której SZEKSPIR zakochuję się w jednym ze swoich aktorów, będącym w rzeczywistości kobietą udającą jedynie chłopca, by móc występować na scenie. Norman mówi: "Ponieważ SZEKSPIR był już żonaty, to chociażby z powodu tej sytuacji związek miłosny był skazany na niepowodzenie - to właśnie znalazło swoje odbicie w sztuce 'Romeo i Julia'".

         Nieco później do grupy twórców dołączył uznany dramaturg Tom Stoppard, który nadał wysiłkom tworzenia scenariusza nowy wymiar. We wcześniejszej sztuce Stopparda "Rosencratz i Guidenstern nie żyją", akcja rozwija się pokazując dwie mniej znaczące postaci z "Hamleta". Nie było zatem nowością dla Stopparda pomieszanie twórczości SZEKSPIR'a ze swoimi własnymi pomysłami.

         Stoppard przyznaje, że: "Zastanawiałem się czy po napisaniu sztuki 'Rosencratz i Guidenstern nie żyją' powinienem powrócić do tego tematu. Jednakże od momentu rozpoczęcia pracy nad tym przedsięwzięciem wciągnęły mnie te pomysły i możliwość rzucenia innego światła na pewne wydarzenia". Biorąc za punkt wyjścia scenariusz Marca Normana, Stoppard wzbogacił go o kilka swoich pomysłów i kilka postaci, w tym postać Christophera Marlowe'a. Jak sam twierdzi: "Im dłużej pracowałem nad tym przedsięwzięciem, tym bardziej angażowałem się i tym większą sprawiało mi to radość".

         Ostatecznie scenariusz został stworzony w bardzo lekkim i nowoczesnym stylu - wiele jest w nim błyskotliwych odniesień do dzieł SZEKSPIR'a. Kiedy reżyser John Madden przeczytał scenariusz, stwierdził że: "Jedną stopą stoi on na gruncie 16-wiecznym, a drugą tkwi w wieku 20-tym". Maddena zainteresował szczególnie nieco rubaszny, często bardzo wyostrzony humor. Jak sam mówi: "Pierwsza rzeczą, która narzuciła mi się po przeczytaniu scenariusza było poczucie zabawy, humoru, pełnia niespodzianek, z których jedna goni drugą. Jest coś niezwykle pociągającego w spojrzeniu na tak wielką osobowość w pewien zabawny i szelmowski zarazem sposób, bez obalania jednak jego wielkiego wizerunku. Jedną z największych zalet film jest doskonały dialog, niezwykle inteligentny, ale przystępny i wiarygodny zarazem".

         Producent David Parfitt tak podsumowuje entuzjazm, który scenariusz filmu wywoływał w każdym, kto się z nim zetknął: "Kontakt ze scenariuszem tak dobrym jak ten, tak pięknie napisanym to prawdziwa rzadkość. Nie wahałem się ani chwili. Zgodziłem się na współpracę od razu".

         Twórcy filmu spotkali się z podobną reakcją ze strony potencjalnej obsady aktorskiej. Kluczem do sukcesu, a zarazem największym wyzwaniem było znalezienie dwojga aktorów odtwórców głównych ról, którzy potrafiliby połączyć siłę namiętności ze zdolnościami komediowymi. John Madden doskonale zdawał sobie sprawę z cech niezbędnych do spełnienia tego typu zadania.

         Jak sam mówi: "Bez odpowiedniej więzi i pewnego rodzaju fluidów pomiędzy tym dwojgiem ludzi, nie byłoby możliwe stworzenie filmu. Zawsze czułem, że idealną sytuacją byłoby obsadzenie aktora angielskiego w roli Willa, a w roli Violi aktorki Gwyneth Paltrow - to wydawało mi się czymś naturalnym. Gwyneth to był najbardziej naturalny wybór, jaki przychodził mi do głowy, po prostu od razu czytając scenariusz wyobraziłem sobie ją w tej roli. Jest w tego typu osobie pewna duchowość, która sprawia, że jest ona nader przekonująca jako muza. Jest to przy tym dziewczyna z krwi i kości, seksowna i czarująca, co oznacza, że jest w stanie odegrać rolę na dwóch poziomach. Nie trzeba dodawać, że jest ona niezwykle piękna".

         Proces obsadzania drugiej głównej roli był nieco bardziej pracochłonny i wymagał dłuższych poszukiwań. Jak mówi reżyser John Madden: "Nie szczędziłem wysiłków chcąc znaleźć odtwórcę roli Willa. Nie było to jednak łatwe zadanie, ponieważ aktor, który miał zagrać tak znaczącą rolę powinien nie tylko reprezentować cechy romantyczne, ale również potrafić przekonać publiczność, że to właśnie on napisał wszystkie te doskonałe sztuki i stworzył przepiękną poezję. Jak się okazało tak wygórowanym wymaganiom sprostał Joseph Fiennes, a to dzięki swojej naturalnej inteligencji, skromności i cechom bez których rola ta byłaby skazana na niepowodzenie. Jestem przekonany, ze są ludzie stworzeni do pewnych ról, a tej roli nie mógłbym sobie wyobrazić bez Josepha".

         Aktorzy, którym zaproponowano role w filmie są zgodni co do jednego: atutem jego jest doskonały scenariusz, który pozostawia widza pod wrażeniem, a zarazem jest zabawny i wywołuje śmiech.

         Joseph Fiennes stwierdza: "Scenariusz tego filmu jest niezwykły, błyskotliwy i dynamiczny, a ja jako aktor zawsze uważałem, że zaangażowanie się w tego typu przedsięwzięcie może przynieść świetne rezultaty".

         W momencie kiedy obsadzono już parę czołowych kochanków, zadaniem twórców filmu było znalezienie odtwórców pozostałych ról. Imponująca obsada powiększyła się o osoby: Judi Dench w roli Królowej Elżbiety I (aktorka zagrała wcześniej doskonałą rolę Królowej Wiktorii w filmie Johna Maddena "Pani Brown"), Colina Firtha, Toma Wilkinsona, Simona Callowa oraz dwóch aktorów nagrodzonych Oscarami - Bena Afflecka i Geofrey'a Rusha. Wokół tej doborowej obsady reżyser zgromadził swój zespół kreacyjny, w tym wiele osób zaangażowanych wcześniej w produkcję filmu "Pani Brown" - byli to między innymi odpowiedzialny za scenografię Martin Childs, twórca zdjęć Richard Greatrex, odpowiedzialna za fryzury i makijaż Lisa Westcott, nominowana do Oscara za film "Pani Brown" oraz kompozytor Stephen Warbeck. Film został zmontowany przez Davida Gamble'a, a kostiumy zaprojektowała nominowana do Oscara Sandy Powell ("Miłość i śmierć w Wenecji", "Idol").

         Mając już za sobą skompletowanie twórców filmu i aktorów, należało teraz 'jedynie' zająć się mniejszymi zadaniami, a mianowicie odtworzyć i zrekonstruować cały Londyn czasów elżbietańskich na niewielkim kawałku ziemi zlokalizowanym w Shepperton Studios, zaprojektować szeroką gamę kostiumów z epoki oraz zatrudnić setki statystów.

         SPOJRZENIE MIŁOŚCI - SCENOGRAFIA I LOKALIZACJA

         Anglia czasów elżbietańskich charakteryzowała się gwarem, ruchliwością, nowoczesnością jeśli chodzi o rozwój miast. Ulice miast stale były zatłoczone, nie brakowało zarówno pełnych przepychu budowli, jak i rozklekotanych, walących się domów. Aby uchwycić żywotność i wizualne uroki epoki, John Madden postarał się o zespół wysoko wykwalifikowanych i kreatywnych scenografów.

         Zadaniem scenografa produkcji Martina Childsa było odtworzenie elżbietańskiego Londynu - co niewątpliwie stanowiło wyzwanie i dawało możliwość pełnego wykorzystania wyobraźni twórcy. "Ten film dawał nam nie tylko możliwość rekonstrukcji The Rose Theatre, ale także wszystkich budynków, które go otaczały", tłumaczy Childs i dodaje: "Tak niewiele zostało z tej epoki, a jedyny zachowany przykład architektury elżbietańskiej to dziwny budynek zabudowany innymi z epoki króla Jerzego i wiktoriańskiej. Zdawałem sobie sprawę, że będziemy zmuszeni zbudować Londyn tego okresu od podstaw, a z punktu widzenia scenografa jest to zawsze wspaniałe wyzwanie".

         Martin Childs przystępował do tworzenia świata, w którym mogłaby się rozegrać niewiarygodna wręcz historia romantyczna, przedstawiając swoją wizję autorską, nie zaś trzymając się w sztywny sposób szesnastowiecznych realiów. Jak sam wspomina: "W głowie mojej cały czas powtarzałem sobie niczym mantrę, że nie jest to film dokumentalny i że mamy prawo przy tym odwoływać się do własnej wyobraźni. Właściwie chodziło o to by stworzyć wrażenie, że tak całe otoczenie musiało wyglądać. Chcieliśmy pokazać wszystko w sposób jak najbardziej naturalny, dlatego też tak dużo uwagi poświęciliśmy rzeczom pozornie przypadkowym, pokazując sceny rozgrywające się poza głównymi miejscami zdarzeń. Stawiając sobie tak ambitne i istotne dla końcowego efektu zadanie, Childs i Madden spędzili wiele długich tygodni opracowując specjalne modele zanim w końcu zdecydowali się na konkretny obraz Londynu wart zbudowania z kamienia.

         Wizja twórców filmu odnośnie Londynu z 1593 roku urzeczywistniła się na obszarze studia wytwórni Shepperton. Zatrudniono grupę 115 konstruktorów i w ciągu ośmiu tygodni powstało 17 budynków, w tym 2 teatry, tawerna, dom publiczny, rynek targowy, mieszkanie Williama SZEKSPIR'a oraz liczne kręte londyńskie uliczki i zaułki.

         Centralnym punktem całej historii było naturalnie zbudowanie dwóch teatrów ubiegających się o nową, jeszcze nie napisaną sztukę SZEKSPIR'a. Pierwszym z nich był The Rose Theatre, którego właścicielem był Philip Henslowe, drugim zaś The Curtain Theatre, w którym występowała trupa lorda szambelana. Naczelnym zadaniem dla Martina Childsa było zatem stworzenie wyraźnego kontrastu między nimi. Architektura teatru była w czasach elżbietańskich kwestią bardzo istotną, chociaż nie dało by się znaleźć dwóch identycznie zbudowanych teatrów. Niewiele było informacji historycznych na temat tego jak wyglądał oryginalny Rose Theatre, dlatego też Childs jeszcze raz musiał się odwołać do swojej wizji autorskiej. Wykazał przy tym doskonały instynkt, ponieważ wykreowane przez niego miejsca i budowle okazywały się dokładne pod względem zgodności historycznej.

         Childs tak tłumaczy swoją wizję Rose Theatre: "Istotną rolę odgrywa tu fakt, że w teatrze nie ma dachu, co sprawia, że ziemia niejako łączy się z niebem. Nie przesadzaliśmy w przypadku tego teatru z ozdobami, użyczyliśmy jedynie nieco więcej ornamentów i splendoru samej scenie". Nieco prostsza sytuacja miała miejsce w przypadku drugiego budynku teatralnego - The Curtain Theatre, ponieważ dokumentacja na jego temat jest dużo bogatsza. W tym zatem przypadku Childs odwołał się do źródeł historycznych - konstruując bogato zdobiony, wystawny teatr, którego częstym gościem była sama królowa.

         Oprócz stworzonej na potrzeby filmu scenerii, przy kręceniu scen wykorzystano również miejsca autentyczne: zamek Broughton w hrabstwie Oxfordshire, Hatfield House - wiejską posiadłość angielską, która posłużyła za Queen's Greenwich Palace, The Great Hall w Middle Temple, który posłużył za Banqueting Hall w Whitehall Palace oraz kilka nadbrzeżnych rejonów dzielnicy Bankside.

         Dla stworzenia odpowiedniej atmosfery kilku scen filmu rozgrywających się w plenerze (w jednej z nich Viola wyjawia Willowi swoje uczucia do niego) należało znaleźć odpowiednie, nastrojowe miejsca. Wykorzystano w tym przypadku przepiękne łąki i plażę Holkham Estate na północnym wybrzeżu Norfolk.

         STYL EPOKI ELŻBIETAŃSKIEJ - KOSTIUMY I CHARAKTERYZACJA

         W czasach elżbietańskich panowała duża świadomość jeśli chodzi o sposób ubierania się. Były to czasy pełnych przepychu tkanin i wspaniałych, 'bujnych' strojów. Sposób ubierania się świadczył przy tym o pozycji osoby, jej zamożności, stąd też tendencja do przesady - im bogatszy, bardziej ozdobny był strój, tym lepiej. Sam SZEKSPIR był wyjątkowo świadomy roli stroju i jak żaden pisarz przed nim przywiązywał do wyglądu dużą wagę.

         Moda ówczesnych czasów kładła nacisk na galanterię i piękno. Ideałem dla kobiet był kształt klepsydry - szerokie ramiona, podkreślony biust, ściśle podkreślona talia i rozszerzająca się ku dołowi obfita spódnica. Ideałem sylwetki męskiej był kwadrat, przy tym charakterystycznym elementem były przesadne wręcz watowania.

         Reżyser John Madden doskonale zdawał sobie sprawę jak istotnym elementem w oddaniu ducha renesansu są stroje, fryzury i makijaż. Dlatego też zdecydował się na współpracę z dwoma nominowanymi wcześniej do Oscara artystkami: projektantką kostiumów Sandy Powell i specjalistką z zakresu stylizacji - makijażu i fryzur Lisą Westcott.

         Powell, która wcześniej miała do czynienia ze strojami z epoki elżbietańskiej, pracując przy filmie Sally Potter "Orlando" odniosła się do tego przedsięwzięcia z ogromnym entuzjazmem, gdyż pozwoliło jej to powrócić do jednej z najbardziej lubianych epok. Jak sama mówi: "Naprawdę tęskniłam za możliwością pracy w filmie z tego okresu. To tak malownicza, bogata i wspaniała era. Stroje były w niej nieco przerysowane, ogromne, przypominające szalone rzeźby". Podobnie jak twórca scenografii Martin Childs, Powell sięgnęła do źródeł historycznych, ale ogromną radość sprawiało jej również realizowanie własnych koncepcji, w przypadku braku dostatecznej dokumentacji. "Moim celem nie było zaprojektowanie ściśle dokładnych pod względem historycznym kostiumów, ale wykorzystanie wizji artystycznej, która nasuwała się w związku z tym filmem. Jego scenariusz jest tak lekki i świeży, że natychmiast odczuwa się pewnego rodzaju swobodę twórczą, naturalnie w ramach, które są przekonujące dla widza" mówi Powell.

         Z pewnością postacią, która prezentuje najciekawsze i najbardziej nieoczekiwane stroje jest Królowa Elżbieta. Jak tłumaczy Powell: "Królowa miała prawdopodobnie ponad tysiąc sukien - wszystkie niezwykle bogato zdobione, nieco krzykliwe i przesadzone w swoim wyrazie. Można by powiedzieć, że całą swą władzę i bogactwo wyrażała przez stroje, tak więc były one wręcz obsypane klejnotami. W filmie Królowa ma ponad sześćdziesiąt lat, co może tłumaczyć jej lekkie szaleństwo, a co za tym idzie skłonność do przesady".

         Podobnie jak w przypadku strojów, makijaż królowej również nie należy do przeciętnych. Lisa Westcott tak mówi: "Królowa jest już osobą wiekową w filmie, a dodatkowo miała pewne problemy ze skórą, dlatego też pokrywała to mocnym makijażem. Można przypuszczać, że włosy jej również z czasem się przerzedziły, dlatego też nosiła peruki. Jak podają źródła miała około osiemdziesięciu peruk, wszystkie różnych kolorów, a linia jaj włosów nieco się cofnęła, co nadawało Królowej surowego wyrazu". Lisa i grupa jej współpracowników spędzali codziennie około czterech godzin, przygotowując i poprawiając makijaż Judi Dench. Wysiłek jednak się opłacił - pierwszego dnia kiedy aktorka pojawiła się na planie filmowym zapadła grobowa cisza. Tego typu charakteryzacja sprawiła, że wydała się w jakże przekonujący sposób osobą wzbudzającą respekt - podobnie jak miało to miejsce w rzeczywistości.

         Królowa dyktowała modę swoich czasów, dlatego też osoby związane z dworem królewskim kopiowały jej styl. Jak mówi Lisa Westcott: "Cokolwiek Królowa uczyniła natychmiast stawało się normą dla jej otoczenia, dam dworu. Nawet będąc już osobą nieco podstarzałą, była nadal postacią wyznaczającą trendy. To tłumaczy dlaczego tak wiele kobiet w filmie nosi peruki podobnego kształtu".

         Dla Gwyneth Paltrow rola Lady Violi niosła ze sobą kilka niedogodności: nie tylko musiała wyglądać zadziwiająco kobieco i pociągająco, ale również wiele czasu musiała spędzić przebrana za chłopca. Na szczęście, miała tutaj do czynienia ze specjalistką od 'transformacji płci', ponieważ przed podobnymi zadaniami stanęła Sandy Powell przy produkcjach "Orlando", "Gra pozorów", czy też ostatnio "Idol". Efekt przedstawienia klasycznie pięknej Paltrow w odzieniu chłopięcym musiał być na tyle przekonujący, żeby nie było wątpliwości, że mogli ją tak postrzegać współgrający. Powell zadowolona była z efektu końcowego i stwierdziła, że w rajtuzach i odpowiednim stylizowanym stroju Gwyneth wyglądała zaskakująco chłopięco.

         Chociaż Viola de Lesseps pochodziła z zamożnej rodziny, jej stroje, oddając temperament tej postaci, nie były w żaden sposób przesadzone. W porównaniu ze strojami z epoki Viola nosi się stosunkowo skromnie i prosto, a to doskonale pasuje do Gwyneth i jej roli: aktorka pięknie wygląda w miękkich, delikatnych kolorach, nie przeciążonych zbytnią ilością biżuterii. Wygląda dostojnie, ale nie wyzywająco. Ten właśnie wizerunek - prostej elegancji, zrobił na Williamie piorunujące wrażenie, kiedy ujrzał ją po raz pierwszy w tańcu.

         Sam SZEKSPIR - Joseph Fiennes wyglądem odbiega od rzeczywistych, historycznych wizerunków postaci, poety z małą bródką i gładko zaczesanymi włosami. Grana przez Fiennesa postać to bądź co bądź początkujący, młody twórca, który ze względu na warunki materialne sam obcina sobie włosy i zmaga się z losem próbując wybić się jako twórca.

         W filmie pokazana jest cała galeria postaci, stanowiąca szeroki przekrój warstw społecznych - poczynając od najwyższych sfer - Królowej Elżbiety i jej dworzan, aż po zwyczajne postaci z ulicy. Tego typu melanż społeczny oddawał w barwny sposób mieszankę wszystkich warstw szesnastowiecznego Londynu, napełniając go gwarem i życiem.

         GALERIA POSTACI: FAKTY CZY FIKCJA?

         Wiele postaci pojawiających się w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR można odnaleźć w historii, pozostałe to jedynie wymysł autorów.

         Przedstawiamy zatem poniżej listę osób, która pomoże zidentyfikować kto jest kim w Anglii czasów szekspirowskich, kto jest postacią historyczną, kto zaś fikcyjną. Do listy dołączono współczesny komentarz aktorów i reżysera.

         WILLIAM SZEKSPIR (Joseph Fiennes) 1564 - 1616

         Postać autentyczna

         William SZEKSPIR jest niewątpliwie najbardziej sławnym pisarzem wszechczasów. Jest on autorem trzydziestu ośmiu sztuk teatralnych - 18 komedii, 10 sztuk historycznych z dziejów Anglii i 10 tragedii, a także wspaniałych sonetów miłosnych. Chociaż na temat jego twórczości napisano niezliczoną ilość prac i materiałów, a dzieła jego należą do żelaznego repertuaru teatrów na całym świecie, nadal niewiele wiadomo na temat jego życia prywatnego. Jeśli nie liczyć nie do końca dokładnych źródeł kościelnych, brak jest ogólnie materiałów historycznych dokumentujących sferę codziennego życia twórcy. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo, że był on całkiem przeciętnym człowiekiem, któremu zdarzyło się zarabiać na życie w teatrze, gdzie stworzył najgenialniejsze w historii dramaturgii sztuki. Dla wielu osób postać SZEKSPIR'a to bardziej symbol niż żywa osoba, ale duch jego twórczości sugeruje, ze dane mu było doświadczyć wiele ludzkich emocji, nadziei, cierpienia i perypetii miłosnych.

         John Madden o SZEKSPIRZE

         "Jeśli chodzi o życie SZEKSPIR'a to właściwie niewiele o nim wiadomo. Pewne jest, że zapłacił około 50 funtów, aby dołączyć do zespołu aktorskiego lorda szambelana (The Chamberlain's Men), jak również że zapisał swojej żonie w testamencie swoje drugie najlepsze łóżko - tak mniej więcej należało by streścić dostępne informacje na jego temat. Moja teoria jest taka, że był on po prostu pracującym na zlecenie aktorem i pisarzem, obdarzonym niebywałym talentem, ale zarazem borykającym się z wieloma trudnościami, np. finansowymi, związanymi z rywalizacją świata teatralnego, w którym przyszło mu żyć. Ludzie często zakładają, że SZEKSPIR zawsze był nader nobliwą i godną uwielbienia osobą, co prawdopodobnie dalekie jest od prawdy".

         Joseph Fiennes o SZEKSPIRZE

         "Dla aktora możliwość zagrania SZEKSPIR'a, tak wielkiej postaci historycznej jest zadaniem nieco onieśmielającym, ponieważ jest on dla wielu osób niemalże świętością. Jest jednak tak niewiele informacji na jego temat i tak wiele domysłów, że ma się nieodpartą ochotę podjąć się tego zadania. Tragedią jest w moim mniemaniu, kiedy postać jest przedstawiona jako 'ikona', pozbawia to ją człowieczeństwa. Scenariusz z jakim mamy tutaj do czynienia pokazuje właśnie bardziej ludzką stronę poety - wszystkie jego uczucia, problemy i wątpliwości związane z rolą jaką przypisało mu życie - zakochanie, brak miłości, problemy finansowe, niemoc twórcza - wszystko to czego prawdopodobnie nie jesteśmy skłonni wiązać z postacią genialnego twórcy. Film ten oddaje hołd geniuszowi SZEKSPIR'a, ale pokazuje go również jako człowieka, mężczyznę. Do pewnego stopnia ja sam musiałem odstąpić od pełnego pobożnego uwielbienia podejścia do tej postaci. Musiałem przyjąć postawę, że jak tylko zakładam kostium Willa SZEKSPIR'a natychmiast się nim staję - po prostu".

         VIOLA DE LESSEPS (Gwyneth Paltrow)

         Postać fikcyjna

         Viola de Lesseps nigdy nie istniała, mógł natomiast istnieć jej pierwowzór, który miał związek z życiem SZEKSPIR'a. W swoich miłosnych sonetach poeta zwraca się bowiem do "ciemnowłosej damy". W filmie jest ona córką zamożnych rodziców, pochodzących z wybijającej się w tym czasie klasy średniej i otrzymała w związku z tym stosowne wykształcenie. Pojawia się na dworze królewskim i ma swoją własną opiekunkę. Chociaż rodzinie de Lesseps nie brakuje pieniędzy, to jednak nie mają arystokratycznych korzeni. Jak często bywało w tamtych czasach, rodzina pragnęła wydać córkę za zubożałego arystokratę. Układ polegał zatem na tym, że on otrzymałby pieniądze, oni zaś status społeczny - typowe małżeństwo z rozsądku. W pewnym sensie Viola jest przeciętną dziewczyną ze swojej warstwy, jest jednak prawdziwie romantyczną postacią, zakochaną w teatrze i poezji, zdecydowaną osiągnąć swoje największe marzenie - zagrać na scenie, co było wówczas zabronione kobietom.

         Gwyneth Paltrow o Violi

         "Viola jest niezwykle wrażliwa, namiętna, bardzo otwarta i okazuje się, że dopiero w drugiej połowie filmu staje się ona w pełni świadoma siebie i tego jak naprawdę może wyglądać poważne życie. Na początku wszystko wydaje jej się jak zaczarowane, jej życie wydaje się być bajką. Jest on również całkowicie zauroczona teatrem i ponieważ gra aktorska jest zajęciem zabronionym dla kobiet, przebiera się za chłopca. Dla mnie było to zupełnie nowe doświadczenie. Nauczyłam się mówić niższym głosem, chodzić w nieco męski sposób. Okazuje się, że bardzo pomocną sprawą był odpowiednie dopasowanie kostiumu".

         John Madden o Violi

         "Zasadniczo Viola jest muzą, a rola ta idealnie pasuje do Gwyneth - jest w niej coś wzniosłego i nieprzeciętnego zarazem. Viola jest 'zjawiskiem' rzadkim i poetyckim, jest zauroczona teatrem i wyobrażeniem o miłości. Ta rola wymagała od aktorki połączenia cech romantycznych i pewnego erotyzmu, co Gwyneth udało się doskonale".

         ELŻBIETA I (Judi Dench) 1533 - 1603

         Postać autentyczna

         Córka króla Henryka VIII i Anny Boleyn, która została stracona kiedy Elżbieta miała zaledwie dwa lata. Rządziła na tronie Anglii od 1553 do 1603 roku. Już jako księżniczka wydawała się być dzieckiem wysoce inteligentnym, mówiła kilkoma językami. Życie jej było w niebezpieczeństwie, kiedy na tronie zasiadła jej przyrodnia siostra Mary - w tym czasie Elżbieta przebywała w słynnym więzieniu Tower of London. Jako królowa wykazała się niebywałym talentem politycznym i wyczuciem ekonomicznym. Wyprowadziła swój kraj z wielu opresji, między innymi ze starcia z Hiszpańską Armadą. Pomimo tego, że o rękę jej starało się wielu kandydatów, Elżbieta nigdy nie zdecydowała się na małżeństwo, pozostając do końca swego życia Królową Dziewicą. W związku z jej życiem powstało wiele historii i dokumentacji, zarówno w sztuce, jak i literaturze. Była barwną postacią, kochała muzykę, taniec, śpiew, maskarady i przyjęcia. Uwielbiała wręcz pełne przepychu stroje i rozrywkę, która dzięki jej protekcji doskonale się w tym czasie rozwijała. Wielkość jej osoby kontrastowała z zapalczywością, zazdrością i skąpstwem, co starała się pokryć swoim naturalnym darem elokwencji. Zmarła w wieku siedemdziesięciu lat.

         Judi Dench o Królowej Elżbiecie I

         "Jest to już druga postać królowej w jaką wcieliłam się w ostatnim czasie. Mniej jednak poświęciłam jej wnikliwego studiowania niż mojej poprzedniej roli - królowej Wiktorii, a to z prostej przyczyny, że nie ma zbyt wielu osób, które dysponowały by świeżym spojrzeniem na jej temat. Widzimy zatem królową, która jest zafascynowana teatrem, jest silną osobowością, a do tego uwielbia pełne przepychu stroje. Ponieważ czasy pokazane w filmie, to właściwie schyłek życia królowej, nie jest ona zatem w najlepszej formie fizycznej, ma na przykład okropne zęby - chciałabym, żeby wszyscy oglądający film zdawali sobie sprawę, że nie są one moje własne".

         EDWARD (NED) ALLEYN (Ben Affleck) 1566 - 1626

         Postać autentyczna

         Aktor urodzony w Londynie. W latach 1592 - 1594 występował z dwoma najbardziej uznanymi zespołami aktorskimi - trupą lorda admirała i lorda szambelana, które wystawiały swoje przedstawienia na deskach teatru Rose. Alleym był czołowym aktorem zespołu lorda admirała (The Admiral's Men) i gwiazdą wielu tragedii Marlowe'a, w tym "Tamburlaine", "Żyd maltański" i "Dr. Faustus". Alleyn zdobył sobie uznanie dzięki wyjątkowemu stylowi tragicznemu i swojej niepowtarzalnej deklamacji. Po zakończeniu kariery aktorskiej Alleyn kupił posiadłość Dulwich w Londynie, gdzie w 1613 roku założył college God's Gift, który istnieje do dziś dnia jako prywatna szkoła dla chłopców. Do końca swoich dni pozostał filantropem i mecenasem sztuki.

         Ben Affleck o Nedzie Alleynie

         "Ned Alleyn to ktoś w rodzaju Toma Cruise'a teatru elżbietańskiego. Jest on wielką gwiazdą, która posiada własny zespół aktorski i podobnie jak obecnie w Hollywood, trzeba zdobyć dla danego projektu kogoś takiego jak Ned, aby odnieść sukces. W czasie, kiedy rozgrywają się wydarzenia przedstawione w filmie nie William SZEKSPIR, ale Christopher Marlowe uważany był za najlepszego dramaturga, podobnie nie SZEKSPIR liczył się na scenie aktorskiej, ale właśnie Ned Alleyn. To on był gwiazdą wielkiego formatu. Nic dziwnego, że w filmie jest nieco głośny, dumny, patrzy na innych z góry i jest pod wrażeniem samego siebie. Odtwarzanie tego typu charakteru było dla mnie świetną zabawą".

         John Madden o Nedzie Alleynie

         "Wydaje się, że określenie tryskający energią i entuzjazmem zostało stworzone z myślą o Benie Afflecku. Jest on typem aktora komediowego, a przy tym wybija się znacznie ponad przeciętność. Z tego też powodu idealnie pasuje do odtwarzanej przez siebie roli".

         PHILIP HENSLOWE (Geoffrey Rush) ? - 1616

         Postać autentyczna

         Henslowe początkowo pracował w charakterze służącego w Sussex. Nieco później przeniósł się do Londynu, gdzie poślubił wdowę po swoim poprzednim pracodawcy. Materialne korzyści jakie wyniósł z tego typu układu małżeńskiego pozwoliły mu zająć się działaniami w dziedzinie obrotu nieruchomości, w tym również teatrami. Zakupił on w 1594 plac w obszarze Bankside, na którym do 1588 roku zakończono prace związane z budową The Rose Theatre. Od 1594 roku Henslowe zarządzał teatrem ze strony zespołu lorda admirała (The Admiral's Men). Henslow wypłacał aktorom pieniądze z góry, aby mieć pewność, że są mu ściśle podlegli. W tym czasie trupie aktorskiej przewodził Ned Alleyn, który później poślubił przyrodnią córkę Henslowe'a, stając się w ten sposób jego bliskim współpracownikiem. Razem wybudowali też The Fortune Theatre, a Henslowe został mistrzem "The Royal Game of Bears, Bulls and Mastiff Dogs". Dochody z tego przedsięwzięcia pozwoliły mu na wybudowanie The Hope, budynku, w którym odbywały się walki niedźwiedzi, byków, a także przedstawienia teatralne. Henslowe prowadził bardzo szczegółowe pamiętniki, które stanowią często jedyne źródło informacji na temat ówczesnego życia. Wynika z nich, że wobec grup teatralnych występował jako bankier, kupując dla nich sztuki, kostiumy i udzielając pożyczek.

         Geoffrey Rush o Henslowie

         "Henslowe znany jest najbardziej ze swoich wyjątkowych pamiętników, które w sposób niezwykle szczegółowy opisują życie szesnastowiecznego Londynu. Z tego też powodu Henslowe cieszy się takim uznaniem historyków i naukowców, którzy doceniają jego wkład informacyjny z tej epoki. W filmie jednak Henslowe pokazany jest nieco odmiennie niż w rzeczywistości - jako postać wielce komiczna - producent teatralny, który nie jest świadomy ogromnego talentu początkującego w dziedzinie dramatu Williama SZEKSPIR'a. Henslowe to w pewnym sensie typ kombinatora, który stara się wykazać sprytem i zręcznością działania, ale nie bardzo mu to wychodzi. Jest nieco nieszczęsnym charakterem o okropnym wręcz poczuciu smaku jeśli chodzi o stroje. Podobnie jak większość osób żyjących w tamtych czasach miał spore problemy z uzębieniem, a do tego strąkowate włosy i opadające wąsy. Ja już zakładając niecodzienny strój Henslowe'a, jego zarost i zepsute zęby osiągam połowę sukcesu - jeśli chodzi o pozostałą część to po prostu wykorzystuję swój naturalny instynkt komiczny".

         HRABIA WESSEX (Colin Firth)

         Postać fikcyjna

         Wessex, mężczyzna przypisany młodej Violi jest jeszcze jednym współczesnym wymysłem; w rzeczywistości nikt taki nie istniał, jak również nie istniało jeszcze w czasach elżbietańskich samo hrabstwo Wessex. Jednakże, ten typ postaci doskonale odpowiada wielu arystokratom z tamtego okresu, którzy posiadali tytuły, zachowywali się z wielką arogancją, lecz nie mieli majątku. Jego małżeństwo z rozsądku z Violą de Lesseps przyniosłoby mu pokaźny posag, jednocześnie uwalniając od kłopotów finansowych. Imię tej postaci może wydawać się mylące i nasuwać skojarzenia z autentyczną postacią Hrabiego Essex - innego aroganckiego mężczyzny, który określał samego siebie jako geniusza militarnego i politycznego - zakończył zaś, stracony z rozkazu Królowej.

         Colin Firth o Hrabim Wessex

         "Pomimo tego, że zdawałem sobie sprawę, że gram czarny charakter, nie mogłem w ten sposób podchodzić do jego postaci. Jeśli będziemy go oceniać w kategoriach czasów, w których żył, to praktycznie był on całkiem przeciętnym śmiertelnikiem i nie wyrządził aż tyle złego jak można by przypuszczać. Poznawanie osób z tamtego okresu przypomina trochę oglądanie 'Dallas' obecnie, naturalnie w zmienionej scenerii. Każda z przedstawionych postaci stara się w pewien sposób osiągnąć swoje własne cele, wykorzystując przy tym innych, niejako wspinając się po ich grzbietach. Tak właśnie postępuje również Wessex, decydując się na małżeństwo z Violą, co nie było wówczas niczym szczególnym. Na jego drodze staje i krzyżuje mu szyki początkujący skryba, nic więc dziwnego, że Hrabia z przyjemnością poderżnąłby mu gardło".

         FENNYMAN (Tom Wilkinson)

         Postać fikcyjna

         Fennyman jest fikcyjną postacią człowieka, który zajmuje się pożyczaniem na procent pieniędzy i czyni to bez ogródek. Nie jest on osobą zbytnio moralną i zastrasza swoich klientów, gdy dochodzi do spłacania długów. Na początku filmu Henslowe jest dłużnikiem Fennymana, nie ma jednak środków na spłacenie należności. Z zapisków Henslowe'a dowiadujemy się, że rok przed momentem, kiedy rozpoczyna się akcja filmu, zaangażował się on w dość kosztowny program konstruktorski, zmierzający między innymi do powiększenia The Rose Theatre, a wszystko to za niebagatelną sumę 105 funtów. Pomimo tego, że interes związany z teatrem doskonale rozwijał się w 1592 roku, kolejny rok przyniósł kompletną klapę. Epidemia zarazy powróciła z niespotykaną dotąd siłą i w styczniu 1593 roku trzeba było ponownie zamknąć teatr.

         Tom Wilkinson o Fennymanie

         "Możliwość zagrania tego typu postaci jest dla mnie niebywałą przyjemnością. Początkowo widzimy Fennymana jako twardego człowieka, którego z czasem jednak zupełnie zaczyna pochłaniać miłość do teatru. Ten typ gangstera, który początkowo kieruje się jedynie korzyściami materialnymi zaczyna myśleć innymi kategoriami i z czasem zachwyca go wszystko związane ze sceną. Obserwujemy zatem pewnego typu transformację, magia teatru działa na Fennymana jak afrodyzjak. Scenariusz pokazuje tę postać z różnych stron i to chyba właśnie ta zaskakująca różnorodność jest tak fascynująca".

         CHRISTOPHER MARLOWE (Rupert Everett) 1564 - 1593

         Postać autentyczna

         Poeta i dramaturg, któremu w dużym stopniu należy przypisać zasługi jeśli chodzi o rozwój dramatu elżbietańskiego. Do największych dzieł utalentowanego pisarza zalicza się sztuki "Tamburlaine", "Dr. Faustus", "Żyd maltański" oraz "Edward II". Marlowe pisał sztuki nasycone dramatyzmem i emocjami, jego role często zatem pasowały do temperamentu i talentu Neda Alleyna. Marlowe zginął młodo w 1593 roku, mając zaledwie 29 lat, w nie wyjaśnionych do końca okolicznościach. Przypuszcza się, że przyczyną jego śmierci była bójka w tawernie, będąca konsekwencją jego powiązań z tajnymi służbami. Prawdziwym osiągnięciem Marlowe'a było nadanie wyższej rangi nierymowanemu wierszowi - blank verse, który narzucił się jako zasadnicze metrum dla sceny. Mistrzostwo jednak w tej dziedzinie miało należeć do SZEKSPIR.

         RICHARD BURBAGE (Martin Clunes) 1571 - 1619

         Postać autentyczna

         Burbage był synem właściciela teatru i aktora Jamesa Burbage, jego własność stanowił The Curtain Theatre. Od 1595 roku Richard Burbage związał się z zespołem aktorskim lorda szambelana (The Chamberlain's Men), z nim też występował przez resztę swojego życia. Jego brat Cuthbert postawił "osobny" budynek na regularne przedstawienia i przebudował go jako teatr The Globe. Bracia zachowywali połowę wpływów z przedstawień wystawianych w The Globe, a Richard odziedziczył później również The Blackfriars Theatre. Burbage był świetnym aktorem i zagrał wiele z ról szekspirowskich - Malvolio, Ryszarda III, Hamleta, Othello i Króla Leara. Przypuszcza się, że SZEKSPIR napisał wiele ze swoich złożonych wewnętrznie postaci z myślą o Richardzie Burbage. Był on bliskim przyjacielem i współpracownikiem poety, jest również wymieniony w testamencie SZEKSPIR'a.

         Martin Clunes o Richardzie Burbage

         "Burbage urodził się będąc już w pewnym sensie przypisanym do teatru, który później odziedziczył po swoim ojcu. Niezwykle poważnie podchodził do gry aktorskiej, uwielbiał to robić i chciał wznieść się na wyżyny kunsztu aktorskiego. Jest on osobą, która w pełni oddaje się swojej pracy, jest nieco próżna i nieznośna, ale zarazem silna i uczciwa".

         SAM GOSSE (Daniel Brocklebank)

         Postać fikcyjna

         Pomimo przedstawienia Gosse'a jako postaci właściwie nie udokumentowanej przez źródła historyczne, obecność "chłopców do gry scenicznej" była bardzo rozpowszechniona w teatrze elżbietańskim. Ponieważ kobietom z zasady nie wolno było występować na scenie, w każdym z zespołów aktorskich było kilku młodzieńców, którzy dzięki swoim jeszcze wysokim głosom mogli wcielać się w postaci kobiece. Tak naprawdę byli oni młodymi, profesjonalnymi aktorami, którzy musieli wykazać się umiejętnością śpiewu, tańca, wyczuciem muzycznym, odpowiednią dykcją, żeńską gestykulacją i intonacją, tak aby móc zagrać w sposób przekonujący. Często niestety miała miejsce sytuacja, że kiedy stawali się w widoczny sposób mężczyznami, tracili pracę.

         SIR EDMUND TILNEY (Simon Callow) ? - 1610

         Postać autentyczna

         Tilney rozpoczął swoją karierę na dworze królewskim w 1579 roku jako Mistrz Zabaw (the Queen's Master of Revels), sprawował tę funkcję aż do śmierci w 1610 roku. Zadaniem Mistrza było organizowanie rozrywki dla całego dworu, jak również licencjonowanie sztuk wystawianych publicznie - zasadniczo sprowadzało się to do dokonywania cenzury. Wszelkie teksty i scenariusze musiały być zaakceptowane przez niego, wstępna opłata za czytanie wynosiła 5 szylingów, pod koniec wieku wzrosła do 7, co było sumą dość wygórowaną jak na ówczesne warunki. Tilney z czasem znacznie rozszerzył swoje uprawnienia i praktycznie kontrolował wszystkie zespoły teatralne i same teatry, pozostając pod ogólną jurysdykcją Lorda Szambelana. W 1583 roku Tilney'owi powierzono zadanie zwerbowania aktorów do zespołu Queen's Men, do roku 1589 zaś doradzał on władzom miejskim zabronienie jakichkolwiek występów na terenie miasta.

         Simon Callow o Tilney'u

         "Funkcja Mistrza Zabaw stanowiła połączenie działalności cenzurującej i sekretariatu rozrywki. Obecnie, na sam dźwięk słowa cenzura reagujemy dosyć gwałtownie i negatywnie, jednak ówczesna cenzura nie miała wiele wspólnego z naszymi współczesnymi wyobrażeniami. Celem jej nie było absolutnie pozbawienie sztuki elementów zbyt zabawnych, czy też moralnie odważnych, ale śledzenie czy nie są na przykład obrażane przyjaźnie i układy zagraniczne. Trzeba było przy tym wziąć pod uwagę, że w czasach tych układy i alianse polityczne zmieniały się jak w kalejdoskopie, należało zatem poświęcić tekstom wiele uwagi, aby nikogo nie urazić. Wynika z tego, że w gruncie rzeczy Tilney nie był tak złą postacią. W filmie jednak, reżyser zdecydował się na nadanie mu cech zdecydowanie negatywnych. Zachodzi on za skórę wszystkim osobom związanym emocjonalnie z teatrem, a w mocy jego jest zamknięcie wszystkich teatrów bez najmniejszego uprzedzenia".

         JOHN WEBSTER (Joe Roberts) ? -1634/8

         Postać autentyczna

         Webster był około dziesięć lat młodszy od SZEKSPIR'a i w przedstawianym w filmie czasie właściwie nie miał za sobą żadnych osiągnięć w dziedzinie dramaturgii. Dopiero później zdobył sobie uznanie kilkoma sztukami teatralnymi, oddając się na poważnie pisarstwu w 1624 roku. Sławę przyniosły mu sztuki "The White Devil" (Biała diablica), oraz "the Duchess of Malfi" (Księżna d'Amalfi). W swoich sztukach Webster dawał maksymalny wyraz każdej postaci bez względu na jej moralną sylwetkę, wiele w nich było gwałtu i patosu.

         WILLIAM KEMPE (Patrick Barlow)

         Postać autentyczna

         Jak poddają źródła historyczne Kempe był aktorem komicznym, lub klownem. Znany był ze swoich numerów popisowych - skeczy połączonych z tańcami i śpiewem, które często bywały dosyć obsceniczne. Klown pełnił w tym czasie w teatrze specjalną rolę. Jego gagi i przeróżne gafy miały stanowiły przeciwwagę dla heroicznego i romantycznego bagażu emocjonalnego pozostałych bohaterów.

         WABASH (Mark Williams)

         Postać fikcyjna

         Wykreowana przez twórców filmu postać krawca, nie pozbawionego jednak ambicji aktorskich. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest tendencja do niekontrolowanego jąkania się, co nie wróży dobrze jeśli myśli się o karierze scenicznej. Ale, jak się okazuje, w najbardziej istotnych momentach potrafi on zupełnie się przeistoczyć - kiedy wychodzi na scenę, staje naprzeciwko setek widzów potrafi nagle wypowiadać wersy szekspirowskie w nienaganny sposób. Tak właśnie działa magia teatru.

         AKTORZY

         GWYNETH PALTROW - VIOLA

         Pierwszą większą rolę Gwyneth Paltrow zagrała w filmowej adaptacji powieści Jane Austen "Emma", w reżyserii Douga McGratha. W 1998 roku zagrała główną rolę w romantycznej komedii "Przypadkowa dziewczyna", w której pojawiła się obok Johna Hannaha. Ostatnio widzowie mogli oglądać aktorkę również w remake'u klasycznego obrazu "Wielkie nadzieje", w którym zagrali także Ethan Hawke, Robert DeNiro i Anne Bancroft.

         Jej filmografia to również "Hard Eight" Paula Andersona, "Morderstwo doskonałe" z Michaelem Douglasem, "Siedem" z Bradem Pittem i Morganem Freemanem, "Moonlight and Valentino", gdzie wystąpiła obok Whoopi Goldberg, Kathleen Turner i Elizabeth Perkins, "Jefferson in Paris" z Nickiem Nolte, "Malice" oraz "Mrs. Parker and the Vicious Circle".

         Urodzona w Los Angeles Gwyneth Paltrow jest córką producenta filmowego Bruce'a Paltrowa i aktorki Blythe Danner. Kiedy Gwyneth miała 11 lat, rodzina przeprowadziła się do Nowego Yorku, gdzie kilka lat później przyszła aktorka rozpoczęła studia na wydziale Historii Sztuki. Wkrótce stwierdziła, że nie odpowiada jej tego typu życie studenckie i zwróciła się w stronę aktorstwa. Pierwsze przesłuchanie, na które się zgłosiła zaowocowało propozycją zagrania drugoplanowej roli w filmie "Shout" z Johnem Travoltą. Z kolei przypadkowe spotkanie ze Stevenem Spielbergiem przyniosło jej rolę Wendy w filmie "Hook". Wkrótce potem Paltrow przyjęła rolę w miniserialu "Cruel Doubt".

         Jednym z pierwszych filmów, który przypieczętował ostatecznie doskonałą pozycję aktorską Gwyneth była produkcja Paramount "Flesh and Bone, w której zagrała ona rolę Ginnie, występując obok Jamesa Caana.

         JOSEPH FIENNES - WILL SZEKSPIR

         Joseph Fiennes do tej pory zagrał w trzech filmach jako Laurence w romantycznej komedii "Martha Meet Frank, Daniel and Laurence", obok Rufusa Sewella, Toma Hollandera i Monici Potts, jako Christopher w "Ukrytych pragnieniach" Bertolucciego i ostatnio jako Dudley w "Elżbiecie I" z Cate Blanchett i Geoffrey'em Rushem.

         Dużo bardziej imponująca jest lista jego osiągnięć teatralnych. Przez kilka sezonów występował z zespołem Royal SZEKSPIR Company i zagrał dwie czołowe role szekspirowskie: Troilusa w sztuce "Troilus i Cressida" oraz Silviusa w "Jak wam się podoba". Współpracując z tym samym zespołem zagrał także inne znaczące role: Jezusa w sztuce Dennisa Pottera "The Son of Man", Lacemaire w produkcji Simona Callowa "Les Enfants du Paradis" oraz główną rolę Rafe'a w sztuce Petera Whelana "The Herbal Bed", opowiadającej o życiu SZEKSPIR'a. Wystąpił również obok Hellen Mirren w sztuce "A Month in the Country" oraz "A View From the Bridge", oba przedstawienia były wystawione w teatrach West Endu.

         Joseph Fiennes urodził się w Anglii, wychowywał zaś w Irlandii. Po ukończeniu szkoły pracował z grupą Young Vic Youth Theatre, po czym uczył się sztuki aktorskiej w Guildhall School of Music and Drama w Londynie.

         COLIN FIRTH - HRABIA WESSEXU

         Colin Firth ma na swoim koncie imponującą ilość ról filmowych, teatralnych i telewizyjnych. Jego filmografia obejmuje między innymi takie znaczące filmy jak "Angielski pacjent" Anthony'ego Minghella, z Ralphem Fiennesem i Kristin Scott-Thomas, ekranizację popularnej książki Nicka Hornby'ego "Fever Pitch" - "Tysiąc akrów", "My Life So Far" oraz "The Secret Laughter of Women".

         Wcześniejsze role filmowe aktora to: "Circle of Friends", "Another Country", "Valmont" oraz "A Month in the Country". Widowni telewizyjnej Firth jednoznacznie kojarzy się z rolą Mr. Darcy z adaptacji BBC powieści Jane Austen "Duma i uprzedzenie". Za tę rolę aktor nominowany był do nagrody BAFTA dla najlepszego aktora. Inną znaczącą rolą telewizyjną była dla Firtha postać, którą zagrał w kontrowersyjnym filmie "Tumbledown" (kolejna nominacja do nagrody BAFTA).

         W teatrze wystąpił między innymi w przedstawieniach "The Caretaker" (Dozorca) Harolda Pintera (London West End), "Chatsky" i "Another Country".

         GEOFFREY RUSH - HENSLOWE

         Za swoją rolę w filmie "Blask" Geoffrey Rush uhonorowany został Nagrodą Amerykańskiej Akademii Filmowej za Najlepszą Rolę Męską. Otrzymał również nagrodę Złotego Globu, nagrodę Nowojorskich Krytyków Filmowych i Krytyków Filmowych Los Angeles, a także Broadcast Film Critics Award, USA Screen Actors Guild Award, nagrodę BAFTA, Australian Film Institute Award, Film Critics Circle of Australia Award.

         Po "Blasku" Rush zagrał jeszcze rolę Inspektora Javerta w "Les Miserables" (Nędznicy) z Liamem Neesonem i Umą Thurman oraz Walsinghama w niedawno nakręconej produkcji "Elżbieta I", gdzie pojawił się obok Cate Blanchett i Josepha Fiennesa.

         Z pochodzenia Australijczyk, Geoffrey Rush zdobył sobie na swoim rodzinnym kontynencie sławę i uznanie dzięki wspaniałym rolom teatralnym. Przez ponad dwadzieścia lat zagrał w siedemdziesięciu kilku przedstawieniach.

         Przez wiele lat był czołowym aktorem zespołu Lighthouse, zagrał w tym czasie główne role w sztukach "Sen nocy letniej", "Wieczór Trzech Króli", "Wesele Figara". Jako reżyser zaangażował się w produkcje dla Queensland Theatre Company, Adelaide Festival, Belvoir Street Theatre oraz Magpie Theatre for Young People. W 1989 roku fantastyczna rola w "The Diary of a Madman" przyniosła Rushowi trzy najważniejsze nagrody w Australii. Przez kolejne trzy lata aktor zebrał również nominacje do nagrody Sydney Critics Awards za role w różnorodnych produkcjach - "Rewizor" Gogola, czy też "Oleanna" Davida Mameta.

         W 1994 roku Geoffrey Rush za rolę Horatio w "Hamlecie" produkcji Belvoir nominowany był jako najlepszy aktor drugoplanowy. Za rolę tę otrzymał jedną z najbardziej prestiżowych nagród australijskich - Sidney Myer Performing Arts Award.

         Filmografia Rusha to również takie filmy jak "Starstruck" Gilliana Armstronga, "Wieczór Trzech Króli" Neila Armfielda, "On Our Selection" i "Children of the Revolution" George'a Whaley'a oraz "A Little Bit of Soul" Petera Duncana.

         JUDI DENCH - KRÓLOWA ELŻBIETA I

         Judi Dench jest jedną z najbardziej cenionych za swoje wyjątkowe umiejętności i wszechstronność aktorek brytyjskich. Uznanie zdobyła sobie wspaniałymi rolami w sztukach klasycznych - zagrała większość znaczących ról tego repertuaru. Jest doskonale znana widowni telewizyjnej, dzięki licznym występom w produkcjach filmowych i telewizyjnych.

         Ostatnio wyrazy uznania i nagrody posypały się na aktorkę w związku z rolą Królowej Wiktorii (obok Billy Connolly'a) w filmie Johna Maddena "Pani Brown". Ta jakże przejmująca i przykuwająca uwagę rola przyniosła Judi Dench nominację do Oscara dla najlepszej aktorki oraz wiele innych wyróżnień, w tym: nagrodę BAFTA, nagrodę Złotego Globu, Scottish BAFTA, a także nominacje do nagród: International Press Academy Golden Satellite Award, Screen Actors Guild, London Films Critic's Circle, Evening Standard Film Awards oraz Chicago Film Critic's Award.

         Kariera Judi Dench rozpoczęła się w teatrze w 1950 roku i trwa nieprzerwanie aż do dziś dnia. W tym czasie aktorka pojawiła się w ponad siedemdziesięciu produkcjach scenicznych, wcielając się między innymi w role bohaterek szekspirowskich - Julię, Beatrice, Lady Macbeth, Isabellę, Titanię, Violę, Portię i Cleopatrę. Wystąpiła również w wielu innych przedstawieniach klasycznych i współczesnych: role tytułowe w "The Duchess of Malfi", "Święta Joanna", "Matka Courage", Anna w "Trzech siostrach", Sally Bowles w "Kabarecie", Juno w "Juno and the Peycock", Lady Bracknell w "The Importance of Being Earnest. Ostatnio aktorka pojawiła się w musicalu "A Little Night Music" oraz w tytułowej roli w produkcji West Endu "Amy's View", która wkrótce zostanie pokazana na Broadwayu.

         Bogata filmografia telewizyjna aktorki obejmuje między innymi niezwykle popularne seriale komediowe produkcji BBC: "As Time Goes By" i "A Fine Romance". Inne filmy z jej udziałem to kolejne odcinki Bonda "Tomorrow Never Dies" i "Golden Eye", "Hamlet" Kennetha Branagha, "Jack and Sarah", "Henryk V", "84 Charing Crosss Road" oraz "Pokój z widokiem".

         W ciągu lat swojej pracy aktorskiej Judi Dench zdobyła ponad trzydzieści znaczących nagród honorujących jej pracę w teatrze, filmie i telewizji. W uznaniu zasług aktorki w życiu publicznym przyznano jej w 1988 roku tytuł Dame of the British Empire.

         TOM WILKINSON - FENNYMAN

         Ogromny sukces jaki ostatnio odniósł film "Goło i wesoło" (The Full Monty), Tom Wilkinson zagrał w nim rolę Geralda, przyczynił się do przybliżenia widzom jego aktorskich talentów. Ta świetna kreacja przyniosła aktorowi w 1998 roku nagrodę BAFTA za najlepszą drugoplanową rolę męską.

         Bogata filmografia Toma Wilkinsona obejmuje również takie filmy jak: "Wilde", zagrał w nim rolę Queensbury, "Smilla's Sense of Snow", "The Ghosts and the Darkness", "Sense and Sensibility" oraz "Ksiądz" - rola Ojca Matthew.

         Na małym ekranie Tom Wilkinson pojawił się między innymi w filmie "Martin Chuzzlewit", zagrał również tytułową rolę w "Resnicku". Aktor znany jest ze swoich wspaniałych kreacji teatralnych, w tym "Króla Leara" SZEKSPIR'a oraz licznych ról z grupami teatralnymi National Theatre i Royal SZEKSPIR Company.

         BEN AFFLECK - NED ALLEYN

         Mając zaledwie dwadzieścia kilka lat, Ben Affleck zalicza się już do wysoko cenionych i uznanych aktorów/autorów w Hollywood. Zasłużoną sławę i najwyższe wyróżnienie - Oscara za Najlepszy oryginalny scenariusz przyniósł mu film "Buntownik z wyboru". Scenariusz ten powstał dzięki współpracy z Mattem Damonem. Sam film w sumie zdobył dziewięć nominacji do Nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej.

         W 1997 roku Ben Affleck zagrał obok Joey Lauren Adams w niezwykle popularnej komedii "W pogoni za Amy" oraz razem z Jeremy Daviesem w "Going All the Way", adaptacji bestsellerowej powieści Dana Wakefielda. Oba filmy, które miały swoją premierę w 1997 roku na Sundance Film Festival przyniosły aktorowi doskonałe recenzje i niezwykłą popularność.

         Po sukcesie na festiwalu Sundance Affleck zagrał jedną z głównych ról w przeboju kasowym Michaela Bay'a "Armageddon".

         W zeszłym roku Affleck zaangażowany był w kilka interesujących przedsięwzięć filmowych: po raz kolejny zagrał w komedii Kevina Smitha - "Dogma", innej komedii produkcji Dreamworks - "Forces of Nature" z Sandrą Bullock oraz "200 Cigarettes" dla Dogstar LA. Napisał również scenariusz i zagrał w komedii "Balling the Jack" opartej na powieści Franka Baldwina pod tym samym tytułem. Razem z Mattem Damonem pracuje obecnie nad dwoma scenariuszami, jednym dla Miramax, drugim dla Castlerock, w których również zagrają.

         Dotychczasowa filmografia Afflecka to również: "Mall Rats", "Cruz", "Dazed and Confused" oraz "School Ties".

         SIMON CALLOW - TILNEY

         Simon Callow jest aktorem, reżyserem i pisarzem, współpracuje z filmem, teatrem i telewizją. Na dużym ekranie pojawił się między innymi w roli Wielebnego Beebe w "Pokoju z widokiem", Mr. Ducie w "Maurice" - oba dla Merchanda Ivory, w niezapomnianej roli ekscentrycznego Garetha w niezwykle popularnej brytyjskiej komedii romantycznej "Cztery wesela i pogrzeb" oraz Shikanedera w "Amadeuszu". Inne filmy aktora to: "Pocztówki znad krawędzi", "Manifesto", "Jefferson in Paris", "The Good Father".

         Na deskach brytyjskich teatrów Simon Callow wystąpił między innymi w sztukach "The Importance of Being Oscar", "The Relaple" - rola Lorda Foppingtona, "Alchemik", "Restoration" - Lord Are, "Amadeusz" - rola tytułowa na scenie National Theatre, gdzie pojawił się również w "Jak wam się podoba" i "Sisterly Feeling" Alana Ayckbourna.

         JIM CARTER - RALPH BASHFORD

         Jim Carter ma w swoim dorobku ponad sześćdziesiąt ról telewizyjnych i liczne role filmowe oraz teatralne. Na dużym ekranie pojawił się między innymi jako Erskine w "Keep the Aspidistra Flying", Lucien Gonnard w "Legionnaire", Harry w "Orkiestrze" (Brassed Off), Hastings w "Ryszardzie III", Fox w "Szaleństwie Króla Jerzego", George Lecky w "Grotesque" oraz Henry Harris w "Midnigth Movie" Dennisa Pottera.

         W teatrze występował zarówno z zespołem Royal SZEKSPIR Company, jak i National Theatre. Wystąpił w tym czasie w sztukach "Guys and Dolls", "The Oresteia", "The Balcony", "Everyman and His Humour" oraz "Czarnoksiężnik z Krainy Oz". Ostatnio pojawił się w sztuce Bena Eltona "Gasping" wystawianej na West Endzie.

         Jim Carter jest mężem aktorki Imeldy Staunton, która w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR zagrała rolę Opiekunki.

         MARTIN CLUNES - BURBAGE

         Martin Clunes jest najlepiej znany brytyjskiej widowni telewizyjnej ze swojej niezwykle popularnej roli Gary'ego w serialu komediowym "Men Behaving Badly". Do tej pory nakręcono pięć odcinków, a kreacja ta przyniosła aktorowi w 1995 roku nagrodę British Comedy Award dla najlepszego aktora komediowego oraz w 1996 roku nagrodę BAFTA w tej samej kategorii.

         Martin Clunes wystąpił w wielu filmach kinowych, między innymi: "The Russia House", "Swing Kids", "Carry on Columbus", "The Revengers Comedies" oraz "Staggered", który również wyreżyserował. Jako reżyser Clunes wystąpił również przy realizacji światowego tourne przedstawienia teatralnego "Samotność długodystansowca" oraz produkcji "House and Party Tricks".

         Lista ról telewizyjnych aktora jest jeszcze bardziej imponująca. Zagrał on między innymi w takich filmach jak: "An Evening With Gary Lineker", "Moving Story", "Nelville's Island" oraz "Jeeves and Wooster". Clunes wystąpił w wielu znanych produkcjach sztuk szekspirowskich - "Juliusz Cezar" i "Wiele hałasu o nic".

         IMELDA STAUNTON - OPIEKUNKA

         Imelda Staunton zdobyła sobie uznanie jako aktorka brytyjskiej sceny teatralnej - repertuaru klasycznego, współczesnego i musicali. Na dużym ekranie pojawiła się między innymi w "Wieczorze Trzech Króli" Trevora Nunna, jako Charlotte Palmer w "Sense and Sensibility", jako Margaret w "Wiele hałasu o nic" Kennetha Brannagha, jako Mrs Burakova w "Citizen X", w roli Mary w "Peter's Friends" Kennetha Brannagha, Betsy Loveless w "Comrades" oraz produkcji Miramaxu "Antonia i Jane". Aktorka wystąpiła w wielu serialach telewizyjnych.

         Dorobek sceniczny Imeldy Staunton to między innymi role Adelaide w wystawianej przez National Theatre sztuce "Guys and Dolls", Lucy Lockit w "The Beggars Opera", Dorothy w "Czarnoksiężniku z Krainy Oz", Soni w "Trzech siostrach" Czechowa, Bess w "The Fair Maid of The West", Anny w "A Chorus of Disapproval" Alana Ayckbourna.

         Imelda Staunton jest żoną aktora Jima Cartera, który w filmie ZAKOCHANY SZEKSPIR zagrał rolę Ralpha Bashforda.

         TWÓRCY FILMU

         JOHN MADDEN - Reżyser

         Filmem, który przyniósł ostatnio duże uznanie reżyserowi Johnowi Maddenowi była produkcja Miramaxu "Pani Brown" z Judi Dench i Billy Connolloy'em. Obraz ten nagrodzony został dwoma Oscarami i uzyskał osiem nominacji do nagrody BAFTA. Aktorka Judi Dench za rolę w tym filmie uhonorowana została nagrodą BAFTA dla najlepszej aktorki.

         Madden rozpoczynał swoją karierę reżyserską w teatrze. Później rozpoczął współpracę z BBC przy produkcjach telewizyjnych i radiowych. Debiutem fabularnym reżysera był nakręcony w 1990 roku dla Miramaxu film "Ethan Frome", będący adaptacją (Richard Nelson) noweli Edith Wharton. W filmie zagrali Liam Neeson i Patricia Arquette. Kolejnym zadaniem reżyserskim był film "Golden Gate z Mattem Dillonem i Joan Chen.

         W 1975 roku Madden przeprowadził się do Ameryki, gdzie pracował nad produkcją radiową Earplay. Po zdobyciu Prix Italia za "Wings" Arthura Kopita, reżyser zdecydował się na współpracę z teatrem, między innymi scenami Yale, Broadwayu i National Theatre w Londynie. Wyreżyserował w tym czasie: "Grown Ups" Julesa Feiffera, "Beyond Therapy" Christophera Duranga, "Caritas" Arnolda Weskera. W tym czasie prowadził również wykłady ze sztuki gry i scenariusza w Yale School of Drama.

         W 1984 roku zaangażował się bardziej w pracę w dziedzinie filmu, reżyserując dla BBC i brytyjskich komercyjnych stacji telewizyjnych. Filmy, które powstały w tym czasie to: "Poppyland", "After the War", "The Widowmaker" oraz kilka filmów z serii "Inspector Morse". Jeden z odcinków zatytułowany "Prime Suspect - The Lost Child" otrzymał nominację do nagrody BAFTA, a film produkcji BBC "Truth or Dare" zdobył nagrodę Scottish BAFTA. Madden powrócił do ojczyzny i obecnie mieszka w Londynie.

         DAVID PARFITT - Producent

         David Parfitt, po zakończeniu kariery aktorskiej stworzył wraz z Kenethem Branaghem, w 1987 roku The Renaissance Theatre Company. Grupa ta wyprodukowała wiele słynnych przedstawień sztuk Sakespeare'a wystawianych w teatrach West Endu, w tym "Wieczór Trzech Króli", "Wiele hałasu o nic", "Hamlet", "Jak wam się podoba", "Sen nocy letniej", "Król Lear", "Coriolanus". Bardziej współczesne sztuki wystawiane to "Traveling Tales" Johna Sessiona oraz "Public Enemy" Kenetha Branagha.

         David Parfitt, Keneth Branagh oraz ich współpracownik Stephen Evans połączyli swoje siły w celu założenia Renaissance Films. Parfitt był współproducentem nagrodzonego Oscarem filmu "Henryk V" oraz producentem "Peter's Friends". Kontynuując zainteresowania grupy Renaissance klasyką, Parfitt zajął się produkcją cieszącej się dużym sukcesem filmowej wersji sztuki "Wiele hałasu o nic", jak również nominowanego do Oscara filmu krótkometrażowego "Swan Song". Był także współproducentem "Mary Shelley's Frankenstein" oraz producentem "The Madness of King George" (Szaleństwo Króla Jerzego), który to film był nominowany w czterech kategoriach do nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej. Ostatnio Parfitt wyprodukował uznany przez krytykę "Wieczór Trzech Króli" w reżyserii Trevora Nunna oraz "Miłość i śmierć w Wenecji" z Heleną Bonham Carter.

         DONNA GIGLIOTTI - Producent

         Donna Gigliotti obecnie prezentowanym filmem "Zakochany SZEKSPIR" rozpoczyna swoją karierę jako niezależny producent. Wcześniej pracowała jako vice prezes do spraw wykonawczych w Miramax Films, gdzie między innymi wystąpiła w roli kierownika produkcji filmów "Emma" Dougha McGratha, "Restoration" Michaela Hoffmana, "A Month by the Lake" Johna Irvina oraz "Talk of Angels" Nicka Hamma.

         Gigliotti rozpoczynała swoją karierę w przemyśle filmowym asystując Martinowi Scorsese przy filmie "Wściekły byk". W 1983 roku była współzałożycielem Orion Classics, firmy która w latach 80-tych stała się jedną z najbardziej znaczących w dziedzinie dystrybucji. Gigliotti była odpowiedzialna za zakup między innymi takich obrazów jak: "Ran", "Au Revoir Les Enfants", "Woman on the Verge of a Nervous Breakdown".

         W 1986 roku Gigliotti jako najmłodsza kobieta została uhonorowana przez Republikę Francuską tytułem Chevalier des Arts et Lettres.

         EDWARD ZWICK - Producent

         Urodzony w październiku 1952 roku w miejscowości Winnetka w stanie Illinois, Edward Zwick zainteresował się reżyserią i grą aktorską już w szkole średniej. W czasie kiedy studiował literaturę na Harvard University nadal zajmował się pisaniem tekstów scenariuszy i reżyserowaniem dla teatru. Po ukończeniu studiów przyznano mu stypendium Rockefeller Fellowship, co umożliwiło mu dalszą naukę za granicą i współpracę z najlepszymi innowatorskimi grupami teatralnymi. Podczas pobytu w Europie Zwick uzupełniał swoje dochody ze stypendium pisując artykuły do gazet. Nieco później współpracował w Paryżu z Woody Allenem przy filmie "Miłość i Śmierć".

         W 1975 roku Zwick został przyjęty jako członek stowarzyszony do American Film Institute. Jego praca przy AFI przyciągnęła uwagę producentów telewizyjnego serialu "Family". Od tego czasu Zwick wyreżyserował kilka odcinków, w końcu też wystąpił jako producent serii końcowej. Za swoją pacę przy telewizyjnym serialu "Special Bulletin" (w charakterze reżysera, producenta i współscenarzysty) Zwick otrzymał dwie nagrody Emmy. Film ten rozpoczął również współpracę z Marshallem Herskovitzem, z którym stworzyli wyróżniony nagrodą Emmy telewizyjny show "Thirtysomething".

         Zwick rozpoczął swoją karierę w dziedzinie filmu fabularnego od nakręcenia "About Last Night ...". Po nim przyszły kolejne: nagrodzony Oscarem film "Glory", "Leaving Normal" z Christine Lahti i Meg Tilly, a następnie "Legends of the Fall" z Bradem Pittem, Anthony Hopkinsem, Aidanem Quinnem i Julią Ormond. Pierwszym filmem Zwicka dla wytwórni Twentieth Century Fox (Fox 2000) był "Courage Under Fire" z Denzelem Washingtonem i Meg Ryan. Obecnie Zwick jest zaangażowany w realizację filmu "The Siege", w którym grają Denzel Washington, Annette Bening, Bruce Willis oraz Tony Shaloub.

         Edward Zwick zebrał w swojej karierze liczne nagrody i wyróżnienia. Uhonorowany był trzema nagrodami Emmy, Humanitas Prize, nagrodą dla scenarzysty Guild of America Award, otrzymał dwie nagrody Peabody, Director's Guild of America Award oraz Franklin J. Schaffner Alumni Award przyznawaną przez American Film Institute. Razem z Marshallem Herskovitzem Zwick stworzył The Bedford Falls Company, firmę która miała zająć się realizacją przyszłych projektów telewizyjnych i filmowych, w tym między innymi uznanych przez krytykę "My So-Called Life" i "Relativity".

         MARC NORMAN - Scenariusz/Producent

         Marc Norman jest niezależnym scenarzystą amerykańskim. Jego filmografia obejmuje do tej pory takie filmy fabularne jak : "Cutthroat Island", do którego scenariusz napisał wspólnie z Robertem Kingiem oraz "The Aviator". Pozostałe scenariusze Normana powstały do filmów "Waterworld" dla Universalu, "Bat-21" dla Columbia TriStar, "The Killer Elite" dla United Artists, "Zandy's Bride" oraz "Oklahoma Crude" dla wytwórni Columbia. Marc Norman jest autorem trzech powieści i kilku sztuk teatralnych.

         TOM STOPPARD - Scenariusz

         Tom Stoppard napisał swoją pierwszą sztukę "Enter a Free Man" pracując jako niezależny dziennikarz. Od tego czasu napisał wiele sztuk zarówno dla teatru, jak i radia. Jest również autorem kilku powieści i scenariuszy filmowych.

         Jego pierwszą wystawioną sztuką była "Rosencrantz i Guildenstern nie żyją", którą później zaadaptował na scenariusz filmu, którego sam był reżyserem. Film ten zdobył w 1990 roku nagrodę Rrix d'Or na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Inne scenariusze Stoppard napisał do filmów "Despair", "The Romantic Englishwoman", "The Human Factor", "Brazil", "The Empire of the Sun", "The Russia House" oraz "Billy Bathgate".

         Liczne sztuki sceniczne Stopparda obejmują między innymi wyróżnioną nagrodą Tony "Travesties", "The Real Thing", "Albert's Bridge", "Artist Descending the Staircase", "Jumpers", "Nigth and Day" oraz "Arcadia". Jego najnowsze osiągnięcia to sztuki "The Invention of Love" wystawiana obecnie na deskach National Theatre w Londynie oraz "Indiana Ink" wystawiana na londyńskim West Endzie.

         Tom Stoppard uhonorowany był Orderem Imperium Brytyjskiego, a w 1987 roku nadano mu tytuł szlachecki. Rząd francuski uhonorował Stopparda tytułem Officier de l'Ordre des Arts et des Lettres.

         MARTIN CHILDS - Scenografia

         Martin Childs współpracował ostatnio z reżyserem Johnem Maddenem przy filmie "Pani Brown" z Judi Dench i Billy Connolloy'em, za który nominowany był do nagrody BAFTA. Inne projekty scenograficzne stworzył Childs do "The Misadvantures of Margaret" w reżyserii Briana Skeeta, "Little Loving" Olivera Parkera, "True Tilda" Rossa Devenisha oraz "Press Gang" w reżyserii Boba Spiersa.

         Martin Childs pracował wcześniej w charakterze Supervising Art Director, między innymi przy filmach "Portret Damy" Jane Campion, "Szaleństwo Króla Jerzego" z Nigelem Hawthornem, film zdobył Oscara w kategorii najlepszej scenografii i aranżacji artystycznej, "Mary Shelley's Frankenstein" w reżyserii Kennetha Brannagha, film nominowany był do nagrody BAFTA za najlepszą scenografię. W charakterze Art Director Childs pracował przy trzech filmach Kennetha Brannagha: "Wiele hałasu o nic", "Peter's Friends" oraz "Henryk V".

         SANDY POWELL - Projekty kostiumów

         Sandy Powell, szybko znalazła sobie uznanie jako jedna z najbardziej twórczych projektantów kostiumów w Wielkiej Brytanii. Po rozpoczęciu kariery i pracy w teatrach londyńskich, Powell rozwinęła długotrwałą współpracę z dwoma najwybitniejszymi i najbardziej twórczymi reżyserami brytyjskimi - Neilem Jordanem i zmarłym już Derekiem Jarmanem. Jako projektantka kostiumów, u Jordana współpracowała przy filmach "The Miracle", "The Crying Game" (Gra pozorów), "Wywiad z Wampirem", "Michael Collins" oraz "The Butcher Boy" (Chłopak rzeźnika). Z Derekiem Jarmanem współpracowała przy filmach "Caravaggio", "The Last England", "Edward II" oraz "Wittgenstein". Jej kunszt został doceniony w filmie "Orlando", za który w 1994 roku otrzymała nominację do Oscara. Przepiękne kostiumy zaprojektowała także do "Stormy Monday", "Rob Roy", "Velvet Goldmine" (Idol) wyreżyserowanym przez Todda Haynesa oraz nominowanego do Oscara filmu "Miłość i śmierć w Wenecji" Iana Softley'a.

         Ostatnio Powell talenty swoje przeniosła również na operę - zaprojektowała kostiumy do opery "Rigoletto" wystawianej w Amsterdamie. Intensywnie współpracuje również z grupą taneczną Lea Anderson - The Cholmondeleys.

         Sandy Powell dwukrotnie otrzymała nagrodę BAFTA za najlepsze kostiumy - "Orlando", "Wywiad z Wampirem". Została również wyróżniona dwoma Evening Standard Awards za najlepsze osiągnięcia techniczne - filmy "Orlando" i "Edward II" oraz "The Miracle".

         LISA WESTCOTT - Fryzury i charakteryzacja

         Lisa Westcot uczyła się swojego zawodu współpracując z BBC, ma też za sobą wiele filmów zarówno kinowych, jak i telewizyjnych. W 1998 roku nominowana była do Nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej za pracę przy filmie Johna Maddena "Pani Brown".

         Lisa Westcott wyróżniona została dwoma nagrodami BAFTA: w 1995 roku za film "Szaleństwo Króla Jerzego" z Nigelem Hawthornem i Hellen Mirren oraz w 1985 roku za filmową adaptację powieści Dickensa "Bleak House" (Dom n pustkowiu) z Denholmem Elliotem i Dianą Rigg. Nominacje do nagrody BAFTA Westcott otrzymała również za filmy "Portrait of a Marriage" i "Bomber Harris".

         Ostatnio współpracowała z BBC przy telewizyjnej adaptacji powieści Dickensa "Our Mutual Friend" oraz "Redemption", "Midnight Movie" Dennisa Pottera, "Absence of War", "An Ungentlemanly Act", "Time After Time".

         RICHARD GREATREX - Zdjęcia

         Richard Greatrex współpracował wcześniej z reżyserem Johnem Maddenem przy filmie "Pani Brown". Był to już trzeci film nakręcony z tym reżyserem, wcześniejsze tytuły to "Meat" dla BBC oraz "Truth or Dare" dla BBC Scotland, który przyniósł autorowi zdjęć nominację do nagrody BAFTA.

         Richard Greatrex współpracował przez wiele lat z telewizją brytyjską, ostatnio nakręcił dla BBC "The Woman in White" z Tarą Fitzgerald i Jamesem Wilby, film przyniósł mu w 1998 roku nagrodę BAFTA za najlepsze zdjęcia. Inne filmy fabularne Greatrexa to między innymi: "Blue Juice" z Ewanem McGregorem, "Deadly Advice" z Sir Johnem Millsem i Jane Horrocks, "War Requiem" z Sir Laurencem Olivierem i Tildą Swinton oraz "For Queen and Country" z Denzelem Washingtonem.

         Z telewizją współpracował przy takich tytułach jak: "Tess of the D'Urbervilles", "True Tilda", "Stone Cold" i "A Foreign Field".

         STEPHEN WARBECK - Muzyka

         Stephen Warbeck jest kompozytorem muzyki do filmów fabularnych, telewizyjnych i sztuk teatralnych. Jest on autorem muzyki do filmów: "Pani Brown", "My Son the Fanatic", "Heart", "Brothers in Trouble" dla BBC, "Different for Girls", "Sister My Sister" i "O Mary This London".

Na podstawie materiałów dystrybutora

Hosted by www.Geocities.ws

1