- I N T E R N E T N E D İ R ?
Internet tüm dünyaya dağılmış, büyük bir kütüphanedir.
Milyonlarca insanın katıldığı bir iletişim, dayanışma ve paylaşım ortamıdır.
Internet, insan tecrübesinin en değerli bilim, düşünce, kültür ve sanat
ürünlerinin çok önemli bir kısmının elektronik olarak paylaşılmasıdır.
INTERNET’TE BUGÜN KİMLER VARDIR ?
Internet herkesin kullanımına açık bir sistem olduğu için isteyen
herkes ücretsiz veya özel sitelere sahip olmak için belli ücretler ödeyerek
Internet’te yer alabilir:
 | Üniversiteler |
 | Araştırma kurumları |
 | NASA, NBS, NIH gibi hükümet kuruluşları |
 | Ticari kuruluşlar |
 | MCI mail, CompuServ, ATT mail, Apple Link gibi firmalar tarafından
işletilen ticari ağlar |
 | Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlar |
 | AMS, IEEE, gibi meslek kuruluşları |
 | Başta ABD Kongre Kütüphanesi olmak üzere ulusal,üniversite ve halk
kütüphaneleri |
 | Çeşitli ülkelerin merkezi hükümet birimleri (ABD, Japonya, Almanya,
Fransa, İsrail) |
 | Parlemantolar |
 | Siyasi partiler |
 | Yerel hükümetler |
 | Sivil toplum örgütleri |
 | Basın-tv kuruluşları |
 | Müzeler |
 | Mesleki ve ticari odalar |
 | Ticari kuruluşlar |
INTERNET'TE NELER YAPILABİLİR ?
 | Haberleşme, duyuruları yayınlama, özet, makale sunmak ve konferans
örgütlemek. |
 | Elektronik tartışma, haberleşme gruplarına katılıp, gelişmeleri
izleyip, soru sormak ve yardım almak. |
 | Meslek kuruluşları, Birleşmiş Milletler gibi örgütlerin veri
tabanlarına erişmek. |
 | ABD'nin çeşitli veri tabanlarına erişmek ; Beyaz Saray, Ticaret
Bakanlığı gibi, teknik rapora, ders notlarına erişmek… |
 | Para vermeden bazı (Freeware) yazılımları edinmek. |
 | On Line üniversitelerde ders almak (Global Network Academy) |
 | Kütüphane kataloglarını taramak. |
 | Bilim ve meslek adamlarının ve kuruluşlarının adreslerini bulmak. |
 | On Line servisleri kullanarak kitap, makale, donanım vs ticari ürünler
ısmarlamak. |
 | On Line Hospital'ı ziyaret etmek. |
 | Ticari Kurumların veri tabanlarına erişmek . |
 | Konser, film gibi yayınları izlemek. |
 | Kurum-firma politikalarını duyurmak. |
 | Ürün tanıtımı yapmak |
INTERNET ÜZERİNDE PROGRAM BULUMAK VE ÇEKMEK
- Internet ile erişilebilen bazı merkezlerde herkese açık arşivler
vardır. Buralarda çok çeşitli bilgiler, çok çeşitli programlar bulunur. Bilgiler,
bir konferansın kayıt formu olabileceği gibi, piyasadaki bir ürünün tanıtım
kılavuzu da olabilir.
- Freeware yazılımlar limitsiz bir şekilde kullanılabilir. Shareware
yazılımlarda ise kullanım için belli bir süre verilir bunun sonucunda kullanıcıdan
eğer programdan memnun kaldıysa düşük miktarda para ödenmesi istenir. Bu para 10-20
dolar civarındadır. Ancak, burada zorlayıcı bir mekanizma yoktur. Ama bir shareware
yazılıma 10-20 dolar ödediğinizde aslında pek çok şey kazanırsınız.
- Bunlar:
 | Para ödenmeden kullanımda programın bazı kısımları çalışmaz ya
da çok kısıtlı çalışır. |
 | Programın ilk çalıştırılışında ve daha sonra belirli
aralıklarla ekrana gelen ve programın satın alınmadan (Unregistered)
kullanıldığını belirten can sıkıcı mesajlardan kurtulursunuz. |
 | Programın bundan sonraki tam fonksiyonlu yeni sürümlerini uzun bir
süre bedavaya alabilirsiniz. Programla ilgili çok iyi bir dökümantasyona ve yardım
ortamına sahip olursunuz. |
 | Internet üzerinde bir çok dosya ve program olduğundan söz etmiştik.
Internet üzerinde istediğimiz programı archie isimli programla ftp sitelerini tarayarak
bulabiliriz. Bunun için programın ismine gereksinim duyarız. Web search engine’lerle
de istediğimiz programı bulabiliriz. Internet üzerinde yüzlerce program anonymous
login’i kabul eden ftp Server’larda bulunmaktadır. Bulduğumuz programı ftp
programı ile bilgisayarımıza çekebiliriz. |
-
- INTERNET ÜZERİNDE YER ALMAK
- Internet’e bağlanmak isteyen kişi veya kurumların kendi
bünyelerinde kurulu bir bilgisayar ağları yoksa ve sadece tek kullanıcılı bir
bilgisayar üzerinden Internet bağlantısı yapmak istiyorlarsa bu durumda Internet
hizmeti veren bir noktaya (Servis Sağlayıcı - SS) bağlanmak için müracaat
edebilirler. Bu kullanıcıların Internet bağlantıları için Servis Sağlayıcı
tarafından kurulmuş olan ve işletilen bilgisayarlar üzerinde bir kullanıcı kodu
açılır. Kullanıcılar bu sistemlere ulaştıklarında hemen hemen tüm Internet
servislerini kullanabilecekleri bir ortama girerler. Bu adımdan sonra dünyanın herhangi
bir noktasına bağlanıp dosya çekebilir, elektronik posta ile mektup gönderebilir,
kütüphane taraması yapılabilir, internet’e bağlı insanlarla sohbet edilebilir ya
da burada sözü edilmeyen sayısız hizmetten yararlanabilirler. Daha ileri düzeyde ele
alırsak bir web sayfasina sahip olmak Internet’te size ulaşımın daha rahat
gerçekleşmesini sağlar. Burada kendinizi daha iyi tanıtabilirsiniz. Web sayfanıza
resminizi hatta sesinizi koyabilirsiniz. Web sayfaları üzerinde yer almanın bazı
avantajları da vardır. Mesela şirketinizi tanıtan bir sayfayı internet’e koyarak
oldukça ucuz ve etkin bir reklam sağlayabilirsiniz. Internet’te yer almak ticari olsun
olmasın, hem avantajlı hem de eğlendircidir.
- Internet bağlantısı için sağlanması gerekli donanım sadece bir
bilgisayar, bir modem ve bir telefon hattıdır.
-
- INTERNET’TE ADRES
- Internet üzerinde Internet Protokolu (IP) dediğimiz adresleme sistemi
sayesinde iletişim kurulur. Bu IP adresi en çok 12 haneli olabilir ve şu şekilde
yazılır : Ancak bu adreslerin akılda kalması zor olduğu ve dial-up dediğimiz sabit
IP kullanmayan kullanıcıların IP adreslerinin her seferinde değişmesi nedeniyle
Internet üzerinde isme dayalı bir adresleme sistemi geliştirilmiştir. Buna göre :
- www. Akademi-istanbul. com. tr
- Bu durumda adresin nerede olduğunu bulmak istediğimizde adresi sondan
başa doğru analiz etmemiz gerekir. Yani :
- tr = Türkiye (Ülke Kodu)
- com = Commercial (Kurum Kodu)
- akademi-istanbul = firma adı
- www = World Wide Web
- Biz bu adresin Türkiyede, ticari, akademi-istanbul adında World Wide
Web olduğunu anlarız. Ancak Amerika’da durum biraz farklıdır. Dünyadaki domain
adreslerinin büyük bir bölümü Amerika’da bulunduğu için Amerika’daki adreslerin
sonunda “us” ibaresi bulunmaz. Örneğin; Microsoft.com
-
- Internet’te kullanılan başlıca kurum kısaltmaları şunlardır:
- GOV= Hükümet kuruluşları
- EDU= Eğitim kuruluşları (üniversiteler gibi)
- ORG= Ticari olmayan, kar amacı olmayan kuruluşlar, organizasyonlar
- COM= Ticari kuruluşlar
- MIL= Askeri kuruluşlar
- NET= Ağ (Network) Servis sunucuları
- AC= Akademik kuruluşlar (Bazı ülkelerde EDU karşılığı)
- CO= Ticari şirketler (Bazı ülkelerde COM karşılığı)
-
- FTP (File Transfer Protocol)
- Internet’e bağlı bir bilgisayardan diğerine (her iki yönde) dosya
aktarımı yapmak için geliştirilen bir Internet protokolu ve bu işi yapan uygulama
programlarına verilen genel addır.
- FTP yapmak için:
- Bağlanacağımız bilgisayarın Internet adresini (nümerik ya da
sembolik formatta) ve bağlanacağımız bilgisayarla ilgili kullanıcı adı ve şifreyi
bilmek gerekir (veya anonymous login olabiliriz). Transfer tipi (Binary veya Ascii)
- FTP yapmanın bir diğer yolu da , WWW ve Gopher üzerinden FTP
yapmaktır. Bu yöntem kullanım açısından daha kolaydır (komutları ezberlemek
zorunda değilsiniz). WWW istemcisinin sağladığı grafik ara birim özelliği büyük
kolaylık sağlar. Söz gelimi standart grafik formatlarında olan bir resim dosyasını
aldığınız anda görüntüyü ekrana da gönderebilirsiniz.
-
- INTERNET ÜZERİNDE SES VE GÖRÜNTÜ İLETİŞİMİ
- Şu an web sayfaları üzerinden canlı müzik ve görüntü yayını
almak mümkündür.
- Web dışında sesli ve görüntülü iletişime video konferans örnek
olabilir. Kullanıcılar kendi makinelerine bağladıkları bir kamera ve gerekli
yazılımla karşı taraftaki kişilerle görüntülü iletişim yapabilmektedirler. Bunun
sağlıklı olabilmesi için güçlü makinelere ve hızlı hatlara sahip olmak gerekir.
- INTERNET RELAY CHAT (IRC) NEDİR ?
- Internet Relay Chat (IRC), internet üzerinde birden çok kişinin aynı
anda sohbet etmelerini sağlayan bir internet
- servisidir. IRC yapmak için öncelikle internet uzerinde bulunan IRC
Sunucularından ( IRC Server ) birine bağlanmalısınız. Bu bağlantıyı IRC icin
özelleşmiş uygulamaları kullanarak yapabileceginiz gibi, web uzerindeki java
clientleri kullanarak da yapabilirsiniz.
-
- WWW’DE ARADIĞINIZI NASIL BULABİLİRSİNİZ ?
- WWW üzerinde yapılan tarama mekanizmaları "Search Engine"
olarak adlandırılır.Yapılan aramalarda verilen anahtar kelimenin geçtiği "konu
başlıklarına göre" tarama yapılır, ya da verilen anahtar kelime tüm
dökümanlarda aranır. Hepsinde de bulunanlar kullanıcıya listelenir ve daha sonra
istenilirse bu dosyalar alınabilir. Internet üzerindeki en popüler arama makineleri
şunlardır: Altavista, Lycos, Yahoo, Excite, Web Worm, Web Crawler, WebSearch, Gatech
Search Engine vb.
-
- ELEKTRONİK POSTA (E-MAİL)
- E-mail herşeyin ötesinde zaman tasarrufu demektir. Yazdığınız bir
mesajın en geç bir kaç dakika içinde karşı tarafta olmasını sağlar. Normal
Postadan daha ucuzdur. Digital ID’ler sayesinde mail’in sizin tarafınızdan
atıldığı herkes tarafından bilinir. Mail aynı zamanda telefon konuşmalarında
meydana gelebilecek aksaklıkların da önüne geçer. Ayrıca istediğiniz her türlü
dökümanı, word, excel, powerpoint veya taranmış resimleri, kısaca bilgisayar
üzerindeki her türlü dosyayı karşı tarafa iletme imkanınız vardır.
-
- NEWSGROUP
- Newsgroup, dünya üzerindeki milyonlarca ağ kullanıcısının çok
değişik konularda haberler, yazılar gönderdiği bir tartışma platformudur. Bir
kişinin gönderdiği bir ileti (mail, posta) hiyerarşik bir yapıda dağıtılır ve
dünya üzerinde internet erişimi olan kişiler tarafından bir News Servis
sağlayıcısı aracılığı ile okunabilir. Newsgroup üzerindeki haber akışını
kimse kontrol etmez. Ancak, yerel news servis sağlayıcıları, bünyelerinde
bulundurdukları grup sayılarını kontrol edebilir, bazı grupları kendi listelerinden
çıkarabilirler. Newsgroupta ana haber grupları şöyle sıralanabilir ;
- COMP = Bilgisayar bilimleri ve buna ilişkin konular.
- NEWS = Bu servis ağı ve programları ile ilgili konular.
- REC = Hobiler, aktiviteler ve sanatlar ilgili konular.
- SCI = Bilimsel araştırma ve uygulamalarla ilgili konular.
- SOC = Sosyal ve politik konular.
- İNFO = Bilgi (Faq-lar gibi gruplar)
- TALK = Çelitkili ve direkt çözümlü olmayan konular.
- MISC = Bunların dışında kalan konular.
- Bunların dışında bazı yerel gruplar da vardır. Ancak bunlardan
bazıları da çok genel olarak kullanılmaktadır. Örneğin:
- ALT = Konulara farklı açılardan bakan kişilerin grupları
- BIONET = Bioloji uzmanlarının grupları
- BIT = BITNET liste grupları
- BIZ = Ticari konu grupları
- DE = Almanca konuşulan gruplar
- Her alt grubun altında başka alt gruplar da vardır. Hiyerarşik olarak
dallanabilirler .
- Örneğin ;
- comp soc
- comp.os soc.culture
- comp.os.linux soc.culture.turkish
- comp.os.linux.admin soc.culture.usa
- comp.os.linux.hardware soc.history
|