dagegmili pompezurobis realuri mizani

leonide jaxaia _ filosofiis mecnierebaTa doqtori, profesori, politologiis institutis konfliqtologiis ganyofilebis gamge

rogorc soxumis mkvidri, kargad vicnobdi mSobliuri qalaqis istorias, romelic TvalnaTliv iyo warmodgenili soxumis muzeumSi: dioskuria _ sebastopolisi-cxumi-suxum-kale-soxumi. amitom gasuli saukunis 70-iani wlebis dasawyisSi Cven, qarTvel mecnierTa erTi jgufi, gamovediT iniciativiT, raTa 1975 wels sazeimod aRniSnuliyo soxumis daarsebidan 2500 wlisTavi. es idea yvelas moewona. TariRi, marTlac, `mrgvali~ iyo, Tanac 1975 weli warmoadgenda saukunis 3/4-s da ukeT momzadebisTvis kidev ramdenime weli rCeboda.

moulodnelad dabrkoleba gaCnda afxazi arqeologebis mxridan (gvarebs ar davasaxeleb). maT ganacxades, rom ar surT Zveli saberZneTis koloniis _ dioskuriis _ iubiles aRniSvna, vinaidan dioskuria, TiTqosda, berZnebma daaarses ufro adrindeli afxazTa qalaqis adgilze, xolo is qalaqi TariRdeba 3000 wliT Cv.w.-mde. vuxsnidiT maT cnobil saerTaSoriso normebs, Tu rogor xdeba uZvelesi qalaqebis daarsebis TariRis dadgena: es aris, jer erTi, qalaqis saxelwodebis pirveli xseneba werilobiT wyaroebSi da, meore, qalaqis qvisa Tu aguris romelime nagebobis aRmoCena

(xis nageboba ar iTvleba). miuxedavad Cveni axsna-ganmartebisa, afxazi mecnierebi da maTi mxardamWeri xelmZRvanelebi dioskuriis iubiles aRniSvnis kategoriulad winaaRmdegni iyvnen da es kargi idea CaiSala.

gavida 1975 welic. SemdgomSi dro da dro iyo mcdeloba am ideis gacocxlebisa. kerZod, iTqva Teatralizebuli warmodgenis Sesaxeb `argonavtebi Cadian napirze~, ingliselma tim severinma specialurad aago `argo~-s tipis xomaldi, romlis meSveobiT gaimeora argonavtebis marSruti saberZneTidan kolxeTSi, magram tim severinis mogzaurobis saboloo punqti iyo ara soxumi (dioskuria), sadac igi saerTod ar gaCerebula, aramed foTi (fazisi) da mdinare rioni.

da ai, 2001 wels, afxazi separatistebi TviTon daubrundnen Zvel ideas, magram ukve fsevdoarqeologiuri pretenziebis gareSe, daanebes Tavi `dioskuriamde arsebul uZveles afxazur qalaqs~, dRes maT politikurad xels aZlevT dioskuria, romlis daTariReba eWvs ar iwvevs. separatistebi apireben didi pompezurobiT aRniSnon qalaqis iubile. amas mowmobs Tundac is faqti, rom saqarTvelos parlamentis vice-spikerma vaxtang yolbaiam weriliT mimarTa qveynis prezidents da CamoTvala mTeli rigi zomebisa, romliTac, misi azriT, SesaZlebeli gaxdeba separatistTa aqciis uaryofiTi Sedegebis ganeitralizeba. ai, ras wers batoni vaxtang yolbaia Tavis mimarTvaSi:

`2003 wlisaTvis afxazeTis separatistuli reJimi aRniSnavs q. soxumis daarsebis 2500 wlisTavs. gasagebia, rom qalaqis iubilesTvis samzadisi da aRniSvnis pompezuri ceremonialis mizani ZiriTadSi politikuria da arsebiTad gaxdeba mcdeloba e.w. damoukidebeli afxazeTis mravalsaukunovani saxelmwifoebriobis, afxazi eris istoriuli warsulis, misi TviTmyofadi

kulturisa da tradiciebis warmosaCenad msoflios sazogadoebriobis winaSe.

TavisTavad qalaqis uZvelesi warsuli, kerZod, Zveli welTaRricxvis VI saukunidan Savi zRvis aRmosavleT sanapiroze berZnuli axalSenebis, maT Soris dioskuriis (soxumis axlos) daarsebis faqti, utyuari wyaroebiTaa dadasturebuli, aseve ueWvelia isic, rom soxumi (adre dioskuria, sebastopolisi, cxumi, suxumi) yovelTvis iyo kolxuri qalaqi, qarTvelTa qalaqi da misi aRmSenebloba mTlianad dakavSirebulia saqarTvelos mosaxleobis yvela Taobis ZalisxmevasTan.

Tavis droze (me-20 saukunis 80-iani wlebis meore naxevari) cnobili qarTveli da afxazi mecnierebi, kulturisa da xelovnebis moRvaweebi erToblivad ganixilavdnen da ayenebdnen sakiTxs qalaqis iubilis aRniSvnis Sesaxeb, romelsac xeli unda Seewyo afxazeTis mravalerovani mosaxleobis Semdgomi daaxloebis, sakuTari dedaqalaqisa da saqarTvelos am kuTxis warsulisa da momavlisadmi siamayis grZnobis gamoxatvisaTvis.

Tqveni iniciativiT Tavis droze Caeyara safuZveli Tbilisqalaqobis yovelwliur aRniSvnas, aseve qveynis msxvil qalaqebSi, raionul centrebSi saqmiani da sazeimo RonisZiebebis Catarebas, sxva qalaqebidan da regionebidan stumrebis mowvevas da a.S. rasac Tan axlda axali obieqtebis aSeneba-Cabareba, Zveli ubnebis restavracia, gamoCenil adamianTa Zeglebis gaxsna, gamwvaneba-keTilmowyoba da sxva.

SemdgomSi, cnobil mizezTa gamo (garda Tbilisqalaqobis, quTaisobis da mcxeTobisa), aRniSnuli tradicia ZiriTadad daviwyebas mieca.

amJamad, roca qveyanaSi aqtiuri muSaoba mimdinareobs qveynis saxelmwifoebrivi

teritoriuli mowyobis, regionalizaciis, mmarTvelobisa da TviTmarTvelobis sakiTxebze, aprobirebulia samxareo administraciis instituti, rogorc xelisuflebis decentralizaciisa da uflebamosilebaTa gamijvnis erT-erTi efeqturi modeli. Cveni azriT, samxareo centrebis, didi qalaqebis istoriuli warsulis (saiubileo TariRebis) aRniSvna, gaxdeboda erTgvari stimuli erovnul-saxelmwifoebrivi siamayis grZnobis aRorZinebis, regionebSi mosaxleobis garkveuli modunebidan gamoyvanis, saqarTvelos qalaqebisa da istoriuli mxareebis ekonomikuri, kulturuli, socialuri integraciis uzrunvelsayofad, aseve adgilobrivi ZalebiTa da moxaliseebiT dasaxlebuli punqtebis keTilmowyobis, ganaxlebis, samuSaoTa gasaxorcieleblad.

gansakuTrebiT mniSvnelovnad migvaCnia isic, rom saqarTveloSi mravali samxareo centri, qalaqi, dasaxlebuli punqti uZvelesi istoriuli da kulturuli Rirebulebis matarebelia, maT Soris zogadsakacobrio mniSvnelobis, rac TavisTavad sayuradReboa qveynis SigniT da sazRvargareT.

zemoaRniSnulis gaTvaliswinebiT, vfiqrobT, rom 2001-2003 wlebSi mxareebis administraciebisa da qalaqebis xelmZRvanelTa TaosnobiT iubileebis aRniSvna, maT Soris, bunebrivia, qalaqebis baTumisa da soxumis, mravali TvalsazrisiT aucilebeli da saSuri saqmea da, rac mTavaria, swor mimarTulebas miscems soxumSi aqtiur samzadiss, aRniSnon iubile saqarTvelosTan yovelgvari kavSiris gareSe~.

ra Tqma unda, arsebul viTarebaSi Cven veranairad ver SevuSliT xels afxazebs soxumis (dioskurias) 2500 wlisTavis aRniSvnaSi. isic cxadia, rom isini Seecdebian maqsimaluri politikuri qulebi daagrovon am RonisZiebasTan dakavSirebiT, _ im

SemTxvevaSi, Tu Cven 2003 wlamde ar aRvadgenT saqarTvelos iurisdiqcias afxazeTis mTel teritoriaze. amasTan erTad Cven aucileblad unda vizeimoT kolxuri qalaqebis foTisa (fazisi) da vanis 2500 wlisTavi, qalaqebisa, romlebic pirdapir ukavSirdebian Zvel berZnul miTs argonavtebze.

Hosted by www.Geocities.ws

1