saerTo xelSekruleba, anu
ruseT-saqarTvelos urTierTobaTa lakmusis qaRaldi
vaJa keSelava,
saqarTvelos mecnierebaTa akademiis politologiis institutis direqtori, filosofiur mecnierebaTa doqtori, profesori.
saqarTvelo-ruseTis urTierTobebs qronikuli cieb-cxeleba sWirs da arcTu saukeTeso dro daudga. Tumca, met-naklebad, es SeiZleba damoukidebel saxelmwifoTa Tanamegobrobis yvela qveyanaze iTqvas. gaerTianebas, romelic moiazreboda rogorc, sul mcire, `moZme xalxTa urRvevi `kavSiris~ yofil wevrTa civilizebuli `ganqorwinebis procesi~, isini minimaluri danakargebiT unda daecilebina. amocana imaSi mdgomareobda, rom SenarCunebuliyo maTi partnioroba savaWro-ekonomikur, samxedro-politikur da kulturul sferoebSi. arada, urTierTgagebas didi gaWirvebiT Tu aRweven. dsT-is SigniT uTanxmoebaTa potenciali sakmaod STambeWdavia. amave dros, ar SevcdebiT, Tu maT Soris ruseT-saqarTvelos urTierTobebs gamovyofT rogorc yvelaze rTulsa da aramdgrads.
saerTo xelSekrulebis ararseboba, romlis CarCosebri xasiaTiT ruseTsa da saqarTvelos Soris samarTlebrivi veli unda gansazRvruliyo, pirdapir da erTmniSvnelovnad miuTiTebs, rom maT jer kidev ver Camoayalibes axali realobis Sesatyvisi urTierTobebi. arada, es garemoeba geopolitikuri TvalsazrisiT metad mniSvnelovani kavkasiis regionis stabilizaciis process didad aZnelebs da abrkolebs.
TavisTavad mWevrmetyvelia is faqti, rom saqarTvelos parlamentma erTjer ukve moiwona didi xelSekrulebis proeqti, xolo ruseTis federaciis saxelmwifo dumam Tavi Seikava da am magaliTs ar mibaZa. Tumca nu gamovudgebiT im wvrilmanebis Ziebas, Tu dumelebma xelSekruleba ratom daiwunes. davuSvaT, zogierTi punqti maT kategoriul winaaRmdegobas iwvevda. miT ufro, rom am situaciaSi diplomatiur taqts maTTvis unda ekarnaxa, TavianTi kontrargumentebi dumis erT-erT sxdomaze wamoeyenebinaT. vinaidan es ar gakeTda, amiT yvelaze damamcirebeli wesiT moxda saqarTvelos umaRlesi sakanonmdeblo organos poziciis ignorireba. savsebiT bunebrivia, aseTma qmedebam gaaRrmava eWvi, rom ruseTis parlaments saqarTvelosTan urTierTobis normalizebis survili ar aqvs.
2001 wlis 11 seqtembris niu-iorkis ambebma msoflio Tanamegobrobis winaSe saerTaSoriso terorizmTan brZolis sakiTxebi daayena da ruseT-saqarTvelos urTierTobebSic garkveuli koreqtivebi Seitana, TiTqos erTgvarad daTba. kvlav gaxSirda xelSekrulebis mosamzadebeli SemTanxmebeli saparlamento komisiebis ormxrivi Sexvedrebi. gamoCnda ratifikaciis vadebis moaxloebis damaimedebeli niSnebi. magram am xanmokle monakveTSic politikuri zeca uRrublo iSviaTad iyo. xSirad ismoda grgvinvis xma. kodorisa da pankisis xeobebSi saqme dabombvamde da medesanteTa gadmosmamdec midioda.
ganxeTqilebisaken mimarTuli saSiSi TamaSis Tavidan asacileblad, ganxeTqilebisa, romlis realobac, rogorc afxazeTSi omma cxadyo, erTob didia, saqarTvelos sazRvrebis sistematuri darRvevebi, romelTa provocirebasac Crdilokavkasiis jgufis jarebis generlebi axdenen, sasazRvro incidentebis grafaSi SeaqvT. dazaralebuli mxare xelmZRvanelobs im brZnuli mosazrebiT, rom karg Cxubs cudi mSvidoba sjobs da yovelnairad cdilobs situaciis simwvave diplomatiuri arxebiT gaanelos. aseTi taqtikis wyalobiT, rogorRac xerxdeboda, didi xelSekrulebis mosamzadebeli dialogis gasagrZeleblad kari Ria gvqonoda.
swored am misiiT Camovida TbilisSi 2003 w. ivlisis pirvel dekadaSi ruseTis delegacia. warmateba TiTqos garantirebuli iyo, magram afxazeTisa da samaCablos mcxovrebTaTvis ruseTis pasportebis darigebis ambavma kvlav da kvlav gaafuWa saqme _ ubralod, gansjis sagani Seicvala. saqarTvelos pirvel pirebs, albaT, yelSi amouvidaT daTmobaTa taqtika da elviseburi reagireba moaxdines msoflio praqtikaSi iSviaT precedentze _ pirdapiri aneqsia uwodes mas. Jurnalistebs ar undodaT Tavisi Sansis xelidan gaSveba _ Tbilisis aeroportSi maT mWidro rkali Semoartyes ruseTis delegaciis meTaurs b.pastuxovs da dabejiTebiT mosTxoves komentari rusuli pasportebis kampaniis Taobazec da saqarTvelos teritoriis nawilis mimarT ruseTis mier ganxorcielebuli aqciis mkveTr negatiur Sefasebazec. diplomatis pasuxi mokle iyo: sanam ruseTs aseT mZime braldebebs wauyenebdeT, manam termin aneqsiis sazrisi unda gaarkvioTo.
bevr Cems Tanamemamules, isini ki milionebi arian, didad awuxebs ruseTTan saqarTvelos damokidebulebis mniSvnelovani gauareseba, ruseTis masmediis mier intensiurad formirebadi uaryofiTi iersaxe qarTvelisa da aseve qarTuli masmediis mier Seqmnili aranakleb usandomo saxe rusisa. Cvens or xalxs Soris ndobis aRdgenis gulwrfel momxreebs kidev erTxel gaucrua imedi kadris diplomatis mier warmoTqmulma frazam, romelic aplombiT savse da Sinaarsisagan daclili iyo. samagierod is, albaT, `pigmalionis~ avtoris aRtacebas gamoiwvevda da bernard Sous STaagonebda iseTi farsis Sesaqmnelad, romelSic b.pastuxovi qarTvel eliza dulitls, ese igi nino burjanaZesa da mis kolegebs, saxelganTqmuli profesoris higinsis sistemiT swori sityvaxmarebis gakveTilebs Cautarebda.
polemikaze dros nu davkargavT da diplomatis rCevas mivyveT, diplomatisa, romelsac kvalifikacia Seuclia da leqsikologi gamxdara. ganze gadavdoT saqarTvelos teritoriaze ruseTis moqalaqeobis gavrcelebis samarTlebriv-politikuri sarCuli da, misi rCeviT, semantikas movkidoT xeli. bunebrivia, daviwyoT 1986 w. moskovSi gamocemuli laTinur-rusuli leqsikoniT. me-60 gverdze vkiTxulobT: anneqsio-mierTeba. 1968 w. moskovSi gamocemul inglisur-rusuli leqsikonis (XIX gamocema!) 38-e gverdze: annexion_mierTeba. 1962 w. moskovSi gamocemuli frangul-rusuli leqsikonis 43-e gverdze: annexion _mierTeba, aqedan warmoebuli annexion(n)isme_mtacebluri politika. igivea germanul-rusul da am tipis sxva leqsikonebSi. v.dalis ganmartebiT leqsikonSi sityva `aneqsia~ ar figurirebs, xolo 1981 w. moskovSi gamocemuli rusuli enis oTxtomiani leqsikonis pirveli tomis 38-e gverdze aneqsia ganmartebulia, rogorc erTi qveynis an misi nawilis mitaceba, mierTeba sxva qveynis mier.
erTi sityviT, araviTari sxvagvari wakiTxva ar arsebobs, `aneqsia~ yvelgan, maT Soris ucxo sityvaTa leqsikonSic, ganmartebulia, rogorc sxvaTa teritoriis mierTeba, mitaceba. axla rac Seexeba ruseTis federaciis moqalaqeobis miniWebis mizniT afxazeTisa da samaCablos mcxovrebTaTvis rusuli pasportebis darigebis kampanias. sakiTxavia, rogor unda Sefasdes es faqti, Tu ara rogorc aneqsia? Tu adamians Tavis samSobloSi, Tavis tradiciul sacxovrebel adgilze ucxo saxelmwifos pasports aZleven, riTac igi misi moqalaqis statuss iRebs ise, rom mocemuli procedura meore saxelmwifos nebarTvisa da sanqciis gareSe, qurdulad tardeba, gana es operacia ar aris uxeSi Careva, am konkretul SemTxvevaSi, saqarTvelos uflebamosilebaTa sferoSi? gana es ar aris misi teritoriis xelyofa Semdgomi mierTebis mizniT? udavoa, es wminda wylis mtacebluri politikis recidivia.
veraviTari xrikebiT ver damalaven imas, rom swored aneqsia igegmeba. dRes Tu ara, xval agresiul zraxvebs miT ufro ver gaamarTlebs b.pastuxovis fsevdorCeva _ xeli movkidoT lingvistikur kvlevas. Tumca vis enaRvleba diplomatis pedagogiuri reputacia! CvenTvis is kavkasiaSi ruseTis politikis niSnuri figuraa, kavkasiis regionis politikur cargvalze _ Causvleli varskvlavis darad _ niadag Cvens Tvalwinaa. adre afxazeTis problemaze `dasves~. mis saxels ukavSirdeba is faqti, rom konfliqtis daregulirebis irgvliv molaparakeba `mSvidobianad~ Sevida CixSi. axla is ruseTsa da saqarTvelos Soris saerTo xelSekrulebis momzadebaze `dasves~!
sxvaTa Soris, simboluria, rom ori aseTi urTulesi sakiTxi erTsa da imave pirovnebas andes. es garemoeba xazs usvams, Tu raoden mWidrod ukavSirdeba afxazeTis konfliqtisa da saqarTvelos teritoriuli mTlianobis aRdgenis sakiTxis gadawyvetas saqarTvelosa da ruseTis urTierToba. amrigad, Cndeba eWvi, rom did xelSekrulebasac qarTul-afxazur urTierTobaTa daregulirebis bedi eweva!
aRsaniSnavia, rom rogorc ki muSaoba am dokumentze damamTavrebel fazaSi Sedis da iwyeba msjeloba misi xelmoweris SesaZleblobaze, TiTqos raRac niSani misceso, gamococxlebas iwyeben winaaRmdegi Zalebi. dasavleT saqarTveloSi agorda rusuli pasportebis darigebis ybadaRebuli `humanitaruli~ kampania, xolo aRmosavleT saqarTveloSi ruseTis samxedro-sahaero Zalebis sabrZolo TviTmfrinavebma daarRvies Cveni sahaero sivrce da pankisis xeobas bombebi dauSines. marTalia, pirveli faqti ivlisis damdegs moxda, xolo meore _ Tvis damlevs, magram es ori movlena erTmaneTs mWidrod ukavSirdeba; isini rgolebi arian erTi da imave jaWvisa, mas ewodeba ruseTis politika kavkasiaSi, romlis nawilsac saqarTvelo warmoadgens.
adre, b.elcinis prezidentobisas, xSirad gvesmoda mtkiceba, rom ruseTs ar gaaCnia kavkasiuri politika, rom mis xelisuflebas kargad ar esmis rogor unda gadaWras aq konfliqtebi da a.S. erTwliani Sesvenebis Semdeg, romelic v.putinis mmarTvelobis pirvel periods daemTxva, CeCneTSi samxedro operaciebis warmatebiT rom aRiniSna, kvlav gaisma iseTive Civili: ruseTs kavkasiaSi Tavisi politika ar gaaCniao da a.S. da sxv.
imis mtkiceba, rom ruseTs, romelic 200 welze metia, rac kavkasiaSia, aq sakuTari politika ar gaaCnia, rom mTlianad kavkasiasTan, kerZod ki saqarTvelosTan ruseTis saxelmwifos sakraluri interesebis Sesabamis urTierTobebs ver amyarebs _ uazrobaa da sxva araferi.
rac ufro TvalsaCinoa es uazroba, miT ufro naklebad ZaluZs mas SeniRbos ruseTis daJinebuli miswrafeba _ winandeburad SeinarCunos kavkasia da maT Soris saqarTvelo. mocemuli regionis strategiuli mniSvnelobis ganuxreli zrda mis mimarT msoflio Tanamegobrobis interesis SesamCnev gaZlierebas ganapirobebs. rogorc Cans, igi (msoflio Tanamegobroba) saWirod CaTvlis ufro aqtiurad Caerios saqarTvelosa da ruseTs, rogorc Tanasworuflebian saxelmwifoebs, Soris Tvisebrivad axali, WeSmaritad keTilmezobluri urTierTobebis damyarebaSi. saerTaSoriso organizaciebis saxiT warmodgenili msoflio Tanamegobrobis daxmarebis uaxloesi mizani unda iyos separatizmis daZleva da demokratiuli saqarTvelos saxelmwifos mTlianobis aRdgena.