BU K�TAP�IKTA NELER BULACAKSINIZ?
Ger�ek ki�ilerce 2004 y�l�nda elde edilen menkul sermaye iratlar�n�n beyan edilip edilmeyece�ine, beyan edilmesi halinde beyannamenin verilmesi ve verginin �denmesine ili�kin a��klamalar bu kitap��kta yer almaktad�r.
K�TAP�IKTA HANG� GEL�RLER�N BEYANINA �L��K�N A�IKLAMALAR YER ALIYOR?
Menkul sermaye iratlar�na y�nelik olarak haz�rlanan bu kitap��kta, a�a��da belirtilen gelirlerin beyan�na ili�kin a��klamalar� bulacaks�n�z.
- Mevduat faizleri
- Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile di�er her t�rl� tahvil ve bono faizleri
- Hisse senedi kar paylar� (temett� gelirleri)
- ��tirak hisselerinden do�an kazan�lar
- Kurumlar�n idare meclisi ba�kan ve �yelerine verilen kar paylar�
- �zel finans kurumlar�nca kar ve zarara kat�lma hesab� kar��l���nda �denen kar paylar�
- Menkul k�ymetler yat�r�m fonlar�n�n kat�lma belgelerine �denen kar paylar�
- Repo gelirleri
- K�y� bankac�l���ndan (off-shore bankac�l�k) elde edilen faiz gelirleri
- Alacak faizleri
- Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemi� kuponlar�n�n sat���ndan elde edilen bedeller
- ��tirak hisselerinin sahibi ad�na hen�z tahakkuk etmemi� kar paylar�n�n devir ve temliki kar��l���nda al�nan para ve ay�nlar
- Her �e�it senetlerin �skonto edilmesi kar��l���nda al�nan �skonto bedelleri
- T�zel ki�ili�i haiz emekli sand�klar�, yard�m sand�klar� ile emeklilik ve sigorta �irketleri taraf�ndan �e�itli adlar alt�nda yap�lan �demeler
B�T�N MENKUL SERMAYE �RATLARININ YILLIK BEYANNAME �LE BEYAN ED�LMES� ZORUNLU MUDUR?
2004 y�l�nda elde edilen menkul sermaye iratlar�n�n bir k�sm� tutar� ne olursa olsun, bir k�sm� ise elde edilen gelirin belirli bir tutar� a�mamas� halinde y�ll�k beyanname ile beyan edilmeyecektir.
Menkul sermaye iratlar�n�n y�ll�k beyanname ile beyan edilip edilmeyece�ine ili�kin a��klamalar a�a��da yer almaktad�r.
TUTARI NE OLURSA OLSUN BEYAN ED�LMEYECEK MENKUL SERMAYE �RATLARI
A�a��da belirtilen gelirler tutar� ne olursa olsun beyan edilmez. Di�er gelirler nedeniyle verilen beyannameye de dahil edilmez.
1. Vergi kesintisine tabi tutulmu� olan,
- Mevduat faizleri,
- �zel finans kurumlar�nca kar ve zarara kat�lma hesab� kar��l���nda �denen kar paylar�,
- Repo gelirleri,
- Menkul k�ymetler yat�r�m fonlar�n�n kat�lma belgelerine �denen kar paylar�.
2. 07/10/2001 tarihinden itibaren d�zenlenen �ah�s sigorta poli�eleri dolay�s�yla elde edilen menkul sermaye iratlar�.
3. Kurumlar vergisi m�kelleflerince 31/12/1998 ve daha �nceki tarihlerde sona eren hesap d�nemlerinde elde edilen kazan�lar�n da��t�m� halinde, ger�ek ki�ilerce elde edilen kar paylar�.
4. Kurumlar�n karlar�n� sermayeye eklemek suretiyle ger�ekle�tirdikleri kar da��t�m i�lemlerinde ger�ek ki�i ortaklarca elde edilen kar paylar�.
BEL�RL� B�R TUTARI A�MAMASI HAL�NDE BEYAN ED�LMEYECEK MENKUL SERMAYE �RATLARI
Geliri sadece menkul sermaye iratlar�ndan ibaret olan m�kelleflerin elde ettikleri menkul sermaye iratlar�n�n gayri safi tutarlar� toplam�n�n 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�mamas� halinde, vergi kesintisine tabi tutulmu� olanlar beyan edilmeyecektir.
Vergi uygulamas�nda, kesinti oran� s�f�r olarak belirlenmi� kazan�lar vergi kesintisine tabi tutulmu� kabul edilmektedir.
Menkul sermaye iratlar�n�n gayri safi tutarlar� toplam�n�n belirlenen haddi a��p a�mad���n�n tespitinde, tutar� ne olursa olsun beyan edilmeyecek olan menkul sermaye iratlar� dikkate al�nmayacakt�r.
Elde edilen gelirin 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�mamas� halinde beyan edilmeyecek menkul sermaye iratlar� a�a��da belirtilmi�tir.
- Her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut �daresi ve �zelle�tirme �daresince ��kar�lan menkul k�ymetlerden sa�lanan gelirler.
- Tam m�kellef kurumlardan elde edilen kar paylar�.
Elde edilen gelirin 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�mas� halinde bu gelirlerin tamam� (istisna edilen tutarlar hari�) y�ll�k beyanname ile beyan edilecektir.
Menkul sermaye iratlar� toplam�n�n 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��p a�mad���n�n tespitinde indirim oran� ve istisna uygulanabilecek menkul sermaye iratlar�n�n, indirim oran� ve istisna uyguland�ktan sonra kalan k�s�mlar�n�n dikkate al�nmas�, bu iratlar�n beyan edilmesinin gerekti�i durumlarda ise indirim oran� ve istisna uyguland�ktan sonra kalan k�s�mlar�n�n beyan edilmesi gerekmektedir.
Yukar�da belirtilen gelirlerden, d�vize, alt�na veya ba�ka bir de�ere endeksli olanlar ile d�viz cinsinden ihra� edilenler hari� her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile menkul k�ymetler yat�r�m ortakl�klar�ndan sa�lanan kar paylar�, indirim oran� uygulamas�ndan, Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri (26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilenler hari�) ile tam m�kellef kurumlardan elde edilen kar paylar�, ayr�ca istisna uygulamas�ndan yararlanmaktad�r.
�ndirim oran� ve istisna uygulamas�na ili�kin a��klamalara ileride yer verilmi�tir.
750 M�LYON L�RALIK (750 YTL) TUTARI A�MAMASI HAL�NDE BEYAN ED�LMEYECEK MENKUL SERMAYE �RATLARI
T�rkiye�de vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan a�a��da belirtilen menkul sermaye iratlar�n�n 750 milyon liral�k (750 YTL) tutar� a�mamas� halinde, bu iratlar beyan edilmeyecektir.
- K�y� bankac�l���ndan (off-shore bankac�l�k) elde edilen faiz gelirleri
- Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemi� kuponlar�n�n sat���ndan elde edilen bedeller
- ��tirak hisselerinin sahibi ad�na hen�z tahakkuk etmemi� kar paylar�n�n devir ve temliki kar��l���nda al�nan para ve ay�nlar
- Her �e�it senetlerin �skonto edilmesi kar��l���nda al�nan �skonto bedelleri
- Her nevi alacak faizleri
- Yurt d���ndan elde edilen di�er menkul sermaye iratlar�.
750 milyon liral�k (750 YTL) tutar bir istisna olmay�p, gelirin beyan edilip edilmeyece�ine y�nelik tespitte dikkate al�nacak bir haddir. Bu had yukar�da belirtilen gelirlerin her biri i�in ayr� ayr� uygulanmayacak olup, bu gelirler ile vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlar�n�n toplam tutar� dikkate al�narak hesaplanacakt�r.
�ND�R�M ORANI UYGULANARAK BEYAN ED�LECEK MENKUL SERMAYE �RATLARI HANG�LER�D�R?
Gelir Vergisi Kanununda baz� menkul sermaye iratlar�n�n enflasyondan ar�nd�r�ld�ktan sonra kalan tutarlar�n�n vergilendirilmesi �ng�r�lm��t�r. Enflasyondan ar�nd�rmaya ili�kin indirim oran� 2004 y�l� i�in % 43,8 olarak belirlenmi�tir.
2004 takvim y�l�nda elde edilen menkul sermaye iratlar�ndan;
- Her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut �daresi ve �zelle�tirme �daresince ��kar�lan menkul k�ymetlerden sa�lanan gelirler,
- Her nevi alacak faizleri,
- Menkul k�ymetler yat�r�m ortakl�klar�ndan sa�lanan kar paylar�
indirim oran� uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.
Beyanname verme s�n�r� olan 14 milyar liran�n (14 bin YTL) hesab�nda, indirim oran� uygulanabilecek menkul sermaye iratlar�n�n tutar�, indirim oran� uyguland�ktan sonra kalan k�s�mlar itibariyle dikkate al�nacakt�r. Bu durumda, ba�kaca beyan� gereken gelirlerin bulunmamas� halinde, indirim oran� uygulamas�ndan yararlanabilecek menkul sermaye iratlar�ndan, gayri safi tutarlar� toplam� 24.911.032.028 TL.�n� (24.911,03 YTL) a�mayan tutarlar i�in y�ll�k beyanname verilmeyecektir.
Ticari i�letmelere dahil kazan� ve iratlar i�in indirim oran� uygulanmas� s�z konusu de�ildir.
| D�vize, alt�na veya ba�ka bir de�ere endeksli menkul k�ymetler ile d�viz cinsinden ihra� edilen menkul k�ymetlerden elde edilen gelirler i�in indirim oran� uygulanmaz! |
DEVLET TAHV�L� VE HAZ�NE BONOLARINDAN ELDE ED�LEN GEL�RLERDE �ST�SNA UYGULAMASI NASIL OLACAKTIR?
26/07/2001-31/12/2004 tarihleri aras�nda ihra� edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolar�n�n faiz gelirleri ile elden ��kar�lmas�ndan sa�lanan di�er kazan�lar toplam�n�n 2004 y�l�nda 156 milyar 505 milyon 290 bin liras� (156.505,29 YTL) gelir vergisinden istisna edilmi�tir. �stisna kapsam�na giren s�z konusu kazan�lar i�in y�ll�k beyanname verilmeyece�i gibi, di�er gelirler dolay�s�yla verilecek y�ll�k beyannameye de bu kazan�lar dahil edilmeyecektir.
2004 y�l�nda elde edilen ve gayrisafi tutar� (26.07.2001 tarihinden itibaren TL cinsinden ihra� edilenler) 303.390.195.729 TL.�n� (303.390,20 YTL) a�mayan Devlet tahvili ve Hazine bonosu faiz gelirleri beyan edilmeyecektir.
�stisna, faiz gelirleri ile elden ��karma dolay�s�yla elde edilen di�er kazan�lar toplam�na uygulanacakt�r. Bir ger�ek ki�inin, hem faiz hem de elden ��karma dolay�s�yla elde etti�i kazanc�n�n bulunmas� ve gelir toplam�n�n istisna s�n�r�n� a�mas� halinde, istisnan�n hangi kazanca uygulanaca�� serbest�e belirlenebilecektir.
�stisna; faiz gelirleri a��s�ndan indirim oran�, elden ��karma dolay�s�yla elde edilen di�er kazan�lar a��s�ndan ise maliyet bedeli endekslenmesi uyguland�ktan sonra bulunan tutara uygulanacakt�r.
�stisna, sadece ger�ek ki�ilerce elde edilen kazan�lar y�n�nden ge�erli olup, ticari i�letmelere ait olan bu t�r gelirlere uygulanmayacakt�r.
KAR PAYLARININ VERG�LEND�R�LMES� VE BEYANI NASIL OLACAKTIR?
Ger�ek ki�ilerce, tam m�kellef kurumlardan elde edilen ve Gelir Vergisi Kanunu uygulamas� bak�m�ndan kar pay� say�lan gelirler a�a��daki gibidir:
- Her nev�i hisse senetlerinin kar paylar�
- ��tirak hisselerinden do�an kazan�lar
- Kurumlar�n idare meclisi ba�kan ve �yelerine verilen kar paylar�.
Tam m�kellef kurumlardan elde edilen ve yukar�da say�lan kar paylar�n�n yar�s� gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate al�nacakt�r. Beyana tabi ba�ka gelirlerin bulunmamas� halinde, gelir 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yor ise beyan edilecektir.
Beyan edilen tutar �zerinden hesaplanan gelir vergisinden, kurum b�nyesinde kar�n da��t�m� a�amas�nda yap�lan vergi kesintisinin tamam� mahsup edilecektir. S�z konusu kesinti oran�, halka a��k olan ve olmayan t�m �irketler i�in %10 olarak uygulanmakta olup, mahsup sonras� kalan tutar genel h�k�mler �er�evesinde ret ve iade edilecektir.
Kurumlar�n 31/12/1998 ve daha �nceki tarihlerde sona eren hesap d�nemlerinde elde ettikleri kazan�lar�n� da��tmalar� halinde, ger�ek ki�ilerce elde edilen bu kar paylar�, tutar� ne olursa olsun y�ll�k beyanname ile beyan edilmeyecektir.
01/01/1999-31/12/2002 tarihleri aras�nda sona eren hesap d�nemlerine ili�kin olup, kurumlar vergisinden istisna edilmi� kazan�lar ile Gelir Vergisi Kanununun Ge�ici 61 inci maddesi kapsam�nda vergi kesintine tabi tutulmu� olan yat�r�m indirimi istisnas�ndan yararlanan kazan�lar�n da��t�lmas� halinde, ger�ek ki�ilerce elde edilen kar paylar�n�n net tutar�na elde edilen kar pay�n�n 1/9�u eklendikten sonra bulunan tutar�n yar�s� vergiye tabi gelir olarak dikkate al�nacakt�r. Beyan edilen tutar�n 1/5�lik k�sm� hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.
K�MLER BEYANNAME VERECEK?
2004 y�l�nda beyan edilmesi gereken menkul sermaye irad� elde edenler y�ll�k beyanname verecektir. Y�ll�k beyanname ile beyan edilmesi gereken menkul sermaye iratlar�ndan baz�lar�na ili�kin bilgiler a�a��da tablo halinde g�sterilmi�tir.
Bu tablo, m�kelleflerin menkul sermaye iratlar� d���nda, beyan� gereken ba�kaca gelirlerinin olmad��� varsay�larak haz�rlanm��t�r.
| 26/07/2001 tarihinden �nce T�rk Liras� cinsinden ihra� edilen Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri | �ndirim oran� (%43,8) uyguland�ktan sonra kalan tutar 14 milyar (14 bin YTL) liray� a��yorsa beyanname verilecektir. |
| 26/07/2001 tarihinden itibaren T�rk Liras� cinsinden ihra� edilen Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri | �ndirim oran� (%43,8) ve 156 milyar 505 milyon 290 bin liral�k (156.505,29 YTL) istisna uyguland�ktan sonra kalan tutar 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa beyanname verilecektir. |
| 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilen d�vize, alt�na veya ba�ka bir de�ere endeksli menkul k�ymetler ile d�viz cinsinden Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri | �ndirim oran� ve 156 milyar 505 milyon 290 bin liral�k (156.505,29 YTL) istisna uygulanmayacak olup, elde edilen menkul sermaye iratlar�n�n toplam tutar� 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa beyanname verilecektir. |
| 26/07/2001 tarihinden sonra ihra� edilen d�vize, alt�na veya ba�ka bir de�ere endeksli (d�viz cinsinden ihra� edilenler dahil) Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri | �ndirim oran� uygulanmayacak olup, 156 milyar 505 milyon 290 bin liral�k(156.505,29 YTL) istisna uygulan d�ktan sonra kalan tutar 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa beyanname verilecektir. |
| Her nev�i alacak faizleri | �ndirim oran� (%43,8) uygulamas� sonucu kalan tutar�n 750 milyon liray� (750 YTL) a�mas� halinde beyan edilecektir. |
| K�y� bankac�l���ndan (off-shore bankac�l�k) elde edilen faiz gelirleri | 750 milyon liral�k (750 YTL) tutar� a�mas� halinde tamam� i�in beyanname verilecektir.(TL cinsinden a��lm�� hesaplardan elde edilen faiz gelirlerinde indirim oran� uygulamas� sonucu kalan tutar dikkate al�nacakt�r.) |
| T�rkiye�de elde edilen kar paylar�
| Elde edilen kar pay�n�n br�t tutar�n�n yar�s� gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa beyanname verilecektir. |
| 1999-2002 tarihleri aras�nda sona eren hesap d�nemlerinde elde edilen, kurumlar vergisinden istisna kazan�lar ile yat�r�m indirimi istisnas�ndan yararlanan kazan� lar�n da��t�m� halinde ger�ek ki�ilerce elde edilen kar paylar� | Elde edilen kar pay�n�n net tutar�na bu tutar�n 1/9�u eklenerek bulunacak tutar�n yar�s� gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa beyanname verilecektir. |
| Yukar�da belirtilenlerin bir arada elde edilmesi | Vergi kesintisine tabi olmayan menkul sermaye iratlar� tutar� 750 milyon liray� (750 YTL) a��yorsa tamam� beyan edilecektir. Vergi kesintisine tabi menkul sermaye irad� ile kesintiye tabi olmayan irad�n toplam� 14 milyar liray� (14 bin YTL) a��yorsa tamam� i�in beyanname verilecektir. |
YURT DI�INDA YA�AYAN VATANDA�LARIMIZ HANG� DURUMDA BEYANNAME VERECEK?
�al��ma veya oturma izni alarak alt� aydan daha fazla bir s�redir yurt d���nda ya�amakta olan T�rk vatanda�lar�, T�rkiye�de elde ettikleri vergi kesintisine tabi menkul sermaye iratlar� i�in tutar� ne olursa olsun beyanname vermeyeceklerdir. Bu vatanda�lar�m�z T�rkiye�de elde ettikleri ve vergi kesintisine tabi tutulmam�� menkul sermaye iratlar� i�in beyanname vereceklerdir.
A�LE B�REYLER�N�N ELDE ETT��� MENKUL SERMAYE �RATLARININ BEYANI NASIL OLACAK?
Menkul sermaye irad� elde eden aile bireylerinin (e� ve �ocuk) beyanname verip vermeyece�i, her bireyin kendi durumu �nceki b�l�mlerde yap�lan a��klamalar �er�evesinde de�erlendirilerek belirlenecektir. Beyan edilmesi gereken herhangi bir gelirin varl��� halinde beyanname, geliri elde eden aile bireyi ad�na d�zenlenerek imzalanacakt�r.
Beyanname vermek zorunda olan ki�inin k���k veya k�s�tl� olmas� ya da m�meyyiz olmamas� hallerinde beyanname, yine geliri elde eden ad�na d�zenlenmekle birlikte, bu ki�iler ad�na veli, vasi veya bu ki�ileri temsile yetkili kayy�m taraf�ndan imzalanacak ve hangi s�fatla imzaland��� beyannamede belirtilecektir.
BEYANNAME NE ZAMAN VE NEREYE VER�LECEK?
1 Ocak- 31 Aral�k 2004 d�neminde elde edilen beyana tabi menkul sermaye iratlar�n�n 2005 y�l�n�n Mart ay�n�n (1 Mart � 15 Mart) onbe�inci g�n� ak�am�na kadar verilecek gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Beyanname m�kellefin ikametgah�n�n bulundu�u yer vergi dairesine verilecektir.
KES�LEN VERG�LER�N MAHSUBU NASIL YAPILACAK?
Menkul sermaye iratlar� �zerinden kesilen vergilerden beyannameye dahil edilen gelire isabet eden k�s�m, beyanname �zerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.
Kar paylar�n�n beyan edilmesi durumunda ise, beyan edilen tutar �zerinden hesaplanan gelir vergisinden, kar paylar�n�n da��t�m� a�amas�nda kurum b�nyesinde yap�lan vergi kesintisinin tamam� mahsup edilecektir.
BEYANNAMEN�N DOLDURULMASINDA PARA B�R�M� OLARAK YEN� T�RK L�RASI ESAS ALINACAKTIR.
2004 y�l�nda elde edilen gelirler i�in 2005 y�l�nda verilecek gelir vergisi beyannamelerinin doldurulmas�nda Yeni T�rk Liras� para birimi esas al�nacakt�r.
Bu rehberde yer alan �rneklerde hesaplamalar hem T�rk Liras� hem de Yeni T�rk Liras� olarak g�sterilmi�tir.
VERG� NE ZAMAN VE NEREYE �DENECEK?
Beyanname �zerinden hesaplanan gelir vergisi, 2005 y�l�n�n Mart ve Temmuz aylar�nda iki e�it taksitte �denecektir.
Hesaplanan vergi, m�kellefin ba�l� oldu�u vergi dairesine �denebilece�i gibi, vergi tahsiline yetkili banka �ubelerine de �denebilecektir.
2004 TAKV�M YILI GEL�RLER�NE UYGULANAN VERG� TAR�FES� |  |
| 6.000.000.000 liraya (6.000 YTL) kadar.................................................................................. | % 20 |
14.000.000.000 liran�n (14.000 YTL) 6.000.000.000 liras� (6.000 YTL) i�in
1.200.000.000 lira (1.200 YTL), fazlas�.................................................................................... | % 25 |
28.000.000.000 liran�n (28.000 YTL) 14.000.000.000 liras� (14.000 YTL) i�in
3.200.000.000 lira (3.200 YTL), fazlas� ................................................................................... | % 30 |
70.000.000.000 liran�n (70.000 YTL) 28.000.000.000 liras� (28.000 YTL) i�in
7.400.000.000 lira (7.400 YTL), fazlas�.................................................................................... | % 35 |
140.000.000.000 liran�n (140.000 YTL) 70.000.000.000 liras� (70.000 YTL) i�in
22.100.000.000 lira (22.100 YTL), fazlas�................................................................................ | % 40 |
140.000.000.000 liradan fazlas�n�n (140.000 YTL) 140.000.000.000 liras� (140.000 YTL) i�in
50.100.000.000 lira (50.100 YTL), fazlas�............................................................................... | % 45 |
KONUYA �L��K�N �RNEKLER
�RNEK 1: (26/07/2001 Tarihinden �nce TL Cinsinden �hra� Edilen Devlet Tahvili Faiz Gelirinin Beyan�)
Bayan (A), 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmi� olan Devlet tahvilinden 2004 y�l�nda br�t 24 milyar lira (24 bin YTL) tutar�nda faiz geliri elde etmi�tir. Elde edilen Devlet tahvili faiz gelirine indirim oran� uyguland�ktan sonra kalan tutar [24.000.000.000-(24.000.000.000x %43,8)]=13.488.000.000.-TL�d�r. ([24.000 YTL � (24.000 YTL X %43,8) ]= 13.488 YTL)
Devlet tahvili faiz geliri, s�f�r oran�nda vergi kesintisine tabi oldu�undan ve tutar� beyan s�n�r� olan 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�mad���ndan y�ll�k beyanname verilmeyecektir.
�RNEK 2: (26/07/2001 Tarihinden �nce D�viz Cinsinden �hra� Edilen Devlet tahvili (Eurobond) Faiz Gelirinin Beyan�)
Bay (B), 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmi� olan d�viz cinsinden Devlet tahvilinden 2004 y�l�nda 60 milyar lira (60.000 YTL) faiz geliri elde etmi�tir.
Devlet tahvili faiz geliri s�f�r oranda vergi kesintisine tabidir.
Bay (B)�nin elde etti�i faiz geliri, d�viz cinsinden Devlet tahvilinden kaynakland��� i�in bu gelire indirim oran� uygulanmayacakt�r. Ayr�ca, s�z konusu tahvilin ihra� tarihi 26/07/2001 tarihinden �nce oldu�undan 156.505.290.000 liral�k (156.505,29 YTL) istisna da uygulanmayacak olup, elde edilen gelir beyan s�n�r� olan 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�t���ndan beyan edilecektir.
Bu durumda �denecek vergi a�a��daki gibi olacakt�r:
| Devlet tahvili faizi ...................................... | : | 60.000.000.000 (60.000 YTL ) |
| Hesaplanan vergi (�denecek vergi) ................. | : | 18.600.000.000 (18.600 YTL ) |
�RNEK 3: (26/07/2001 Tarihinden Sonra TL Cinsinden �hra� Edilen Hazine Bonosu Faiz Gelirinin Beyan�)
Bayan (C), 2004 y�l�nda ihra� tarihi 15/08/2003 olan Hazine bonosundan 650 milyar lira (650.000 YTL) faiz geliri elde etmi�tir.
Hazine bonosu faiz gelirine indirim oran� (%43,8) uyguland�ktan sonra kalan tutardan, Hazine bonosunun 26/07/2001 tarihinden sonraki bir tarihi ta��mas� nedeniyle, ayr�ca 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) liral�k istisna d���lecek ve kalan tutar 14 milyar liral�k (14 bin YTL) beyan s�n�r�n� a�t���ndan, elde edilen hazine bonosu faiz geliri beyan edilecektir. Hesaplama a�a��da g�sterilmi�tir.
| Hazine bonosu faizi.................................... | : | 650.000.000.000 (650.000 YTL) |
| �ndirim oran�na isabet eden tutar ����� | : | 284.700.000.000 (284.700 YTL) |
(650.000.000.000 x % 43,8 =)
(650.000YTLx% 43,8) | | |
| Kalan tutar����������...�... | : | 365.300.000.000 (365.300 YTL) |
(650.000.000.000 � 284.700.000.000=)
(650.000 YTL � 284.700 YTL =) | | |
| �stisna��������������.. | : | 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) |
| Kalan tutar����������...�...�... | : | 208.794.710.000 (208.794,71 YTL) |
(365.300.000.000 � 156.505.290.000=)
(365.300 YTL � 156.505,29 YTL = | | |
| TOPLAM GEL�R �����������.. | : | 208.794.710.000 (208.794,71 TL) |
| Hesaplanan vergi (�denecek vergi) ���.... | : | 81.057.619.500 (81.057,62 YTL) |
�RNEK 4: (26/07/2001 Tarihinden Sonra �hra� Edilen D�vize Endeksli Devlet Tahvili Faiz Geliri ile ��yeri Kira Gelirinin Beyan�)
Bayan (D), 2004 y�l�nda ihra� tarihi 17/10/2003 olan d�vize endeksli Devlet tahvilinden 250 milyar lira (250 bin YTL) faiz geliri ile i�yeri olarak kiraya verdi�i gayrimenkulundan 24 milyar lira (24 bin YTL) br�t kira geliri elde etmi�tir. ��yeri i�in �denen kira bedelleri �zerinden 5 milyar 280 milyon lira ( 5.280 YTL) gelir vergisi kesintisi yap�lm��t�r.
Bayan (D) i�yeri kira geliri ile ilgili olarak g�t�r� gider y�ntemini se�mi�tir.
Bayan (D)�nin elde etti�i faiz geliri d�vize endeksli Devlet tahvilinden olu�tu�u i�in bu gelire indirim oran� uygulanmas� s�z konusu de�ildir. Ancak, Devlet tahvilinin ihra� tarihi 26/07/2001 tarihinden sonraki bir tarih oldu�undan sadece 156.505.290.000 liral�k (156.505,29 YTL) istisna d���lecek olup, kalan tutar 14 milyar liral�k (14 bin YTL) beyan s�n�r�n� a�t��� i�in Devlet tahvili faiz geliri olarak beyan edilecektir.
Beyan� gereken faiz geliri tutar� 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�t��� i�in, bayan (D)�nin elde etti�i i�yeri kira geliri tutar� ne olursa olsun beyannameye dahil edilecektir.
Hesaplama a�a��da g�sterilmi�tir.
| Devlet tahvili faizi ���������..... | : | 250.000.000.000 (250.000 YTL) |
| �stisna ����������������... | : | 156.505.290.000(156.505,29 YTL) |
| Kalan tutar ��������������� | | 93.494.710.000 (93.494,71 YTL) |
250.000.000.000 � 156.505.000.000=)
(250.000 YTL � 156.505,29 YTL =) | : | |
|  | |
| Gayrimenkul sermaye irad� (i�yeri) ��.. | : | 24.000.000.000 (24.000 YTL) |
| G�t�r� gider (%25) ����������� | : | - 6.000.000.000 (6.000 YTL) |
| Safi kira geliri �������������.. | : | 18.000.000.000 (18.000 YTL) |
| : | |
| TOPLAM GEL�R ������������ | : | 111.494.710.000 (111.494,71 YTL) |
((93.494.710.000 + 18.000.000.000=)
(93.494,71 YTL + 18.000 YTL =) | : | |
| : | |
| Hesaplanan vergi �����������.... | : | 38.697.884.000 (38.697,88YTL) |
| Kesinti Yoluyla �denen Vergi ������.. |  | 280.000.000 (280 YTL) |
| �denecek Vergi �����������..... | : | 33.417.884.000 (33.417,88 YTL) |
�RNEK 5: (Kar Paylar�n�n Beyan�)
Bay (E), tam m�kellef bir kurum olan (Z) Anonim �irketinden 2004 y�l�nda br�t 60 milyar lira (60 bin YTL) tutar�nda kar pay� (temett�) elde etmi�tir. Bu m�kellefin ba�kaca geliri bulunmamaktad�r.
Elde edilen kar pay� kurum b�nyesinde %10 nispetinde vergi kesintisine tabi tutulmu� olup, bu tutar 6 milyar lirad�r.
Bay (E)�nin elde etti�i kar pay�n�n yar�s� gelir vergisinden istisna olup, kalan yar�s� 30 milyar lirad�r. Bu tutar beyan s�n�r� olan 14 milyar liray� (14 bin YTL) a�t��� i�in beyan edilecektir. Kurum b�nyesinde yap�lm�� olan vergi kesintisinin tamam� hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.
Bu durumda, �denecek vergi a�a��daki gibi olacakt�r:
| Kar pay� ������������......... | : | 60.000.000.000 (60.000 YTL) |
| �stisna tutar� ������������..... | : | 30.000.000.000 (30.000 YTL) |
| (60.000.000.000 x 1/2=) (60.000 YTLx1/2= |  | |
| KALAN TUTAR ������������ | : | 30.000.000.000(30.000 YTL) |
| Hesaplanan vergi �����������.. |  | 8.100.000.000 (8.100 YTL) |
| Mahsup edilecek vergi ��������.... | : | 6.000.000.000 (6.000 YTL) |
| �denecek vergi ������������. | : | 2.100.000.000 (2.100 YTL) |
�RNEK 6: (26/07/2001 Tarihinden �nce TL Cinsinden �hra� Edilen Devlet Tahvili ve 26/07/2001 Tarihinden Sonra TL Cinsinden �hra� Edilen Hazine Bonosu Faiz Gelirlerinin Beyan�)
Bayan (F), 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmi� Devlet tahvilinden 2004 y�l�nda 20 milyar lira (20 bin YTL), 26/07/2001 tarihinden sonra ihra� edilmi� olan Hazine bonosundan ise 280 milyar lira (280 bin YTL) faiz geliri elde etmi�tir.
Devlet tahvili faiz gelirine 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmesi sebebiyle sadece indirim oran� uygulanacak olup, 156.505.290.000 liral�k (156.505,29 YTL) istisnan�n uygulanmas� m�mk�n de�ildir. 26/07/2001 tarihinden sonra ihra� edilmi� olan Hazine bonosu faiz gelirine ise, hem indirim oran� hem de 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) liral�k istisna uygulanacak olup, bu durumda hesaplama a�a��daki gibi olacakt�r:
| Devlet tahvili faizi �����..���...... | : | 20.000.000.000 (20.000 YTL |
| �ndirim oran�na isabet eden tutar ��.......... | : | 8.760.000.000 (8.760 YTL) |
(20.000.000.000 x % 43,8=)
(20.000 YTL x %43,8 =) |  | |
| Kalan tutar ��.........�����............... | : | 11.240.000.000 (11.240YTL) |
(20.000.000.000 � 8.760.000.000=)
(20.000 YTL � 8.760 YTL =) |  | |
| Hazine bonosu faizi �����..���... | : | 280.000.000.000 (280.000 YTL) |
| �ndirim oran�na isabet eden tutar ����� | : | 122.640.000.000 (122.640 YTL) |
(280.000.000.000 x % 43,8=)
(280.000 YTL x %43,8 =) |  | |
| Kalan tutar ��.........�����.........�... | : | 157.360.000.000 (157.360 YTL) |
(280.000.000.000 � 122.640.000.000=)
(280.000 YTL � 122.640 YTL =) | : | |
| �stisna ������..........�..�............... | : | 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) |
| Kalan tutar �����..�...��..�......... |  | 854.710.000 (854,71 YTL) |
(157.360.000.000� 156.505.290.000=)
(157.360 YTL � 156.505,29 YTL =) |  | |
|  | |
| TOPLAM FA�Z GEL�R� �����..�........ |  | 12.094.710.000 (12.094,71YTL) |
(11.240.000.000 + 854.710.000=)
(11.240 YTL + 854,71 YTL =) | : | |
Bayan (F)�nin 2004 y�l�nda elde etti�i faiz geliri toplam� beyan s�n�r� olan 14 milyar liran�n (14 bin YTL) alt�nda kald���ndan beyan edilmeyecektir.
�RNEK 7: (26/07/2001 Tarihinden �nce �hra� Edilen D�vize Endeksli Devlet tahvili Faiz Geliri ile 26/07/2001 Tarihinden Sonra TL Cinsinden �hra� Edilen Hazine Bonosu Faiz Gelirlerinin Beyan�)
Bay (G), 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmi� olan d�vize endeksli Devlet tahvilinden 2004 y�l�nda 90 milyar lira (90 bin YTL), 26/07/2001 tarihinden sonra ihra� edilmi� T�rk Liras� cinsinden Hazine bonosundan ise 350 milyar lira (350 bin YTL) faiz geliri elde etmi�tir.
Devlet tahvili faiz gelirine s�z konusu tahvil d�vize endeksli oldu�u i�in indirim oran� (%43,8) uygulanmayaca�� gibi, 26/07/2001 tarihinden �nce ihra� edilmesi nedeniyle 156.505.290.000 liral�k (156.505,29 YTL) istisna da uygulanmayacakt�r.
T�rk Liras� cinsinden olan Hazine bonosu faiz gelirine ise hem indirim oran� hem de 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) liral�k istisna uygulanacak olup, bu durumda hesaplama a�a��daki gibi olacakt�r:
| Devlet tahvili faizi �����..���...... | : | 90.000.000.000 (90.000 YTL) |
| (D�vize endeksli) | : | |
| Hazine bonosu faizi �����..���... |  | 350.000.000.000(350.000 YTL) |
| (TL cinsinden) | : | |
| �ndirim oran�na isabet eden tutar ���...... |  | 153.300.000.000 (153.300 YTL) |
(350.000.000.000 x % 43,8=)
(350.000 YTL x %43,8 =) | : | |
| Kalan tutar ������������....... | : | 196.700.000.000 (196.700 YTL) |
(350.000.000.000 � 153.300.000.000=)
(350.000 YTL � 153.300 YTL =) | : | |
| �stisna ������������............. | : | 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) |
| Kalan tutar ������������....... | : | 40.194.710.000 (40.194,71 YTL) |
(196.700.000.000 � 156.505.290.000=)
(196.700 YTL � 156.505,29=) | : | |
| TOPLAM FA�Z GEL�R� �����..��... |  | 130.194.710.000 (130.194,71 YTL) |
(90.000.000.000+40.194.710.000 =)
(90.000 YTL + 40.194,71 YTL=) |  | |
| Hesaplanan vergi (�denecek vergi) ��...... | : | 46.177.884.000 (46.177,88 YTL) |
�RNEK 8: (26/07/2001 Tarihinden Sonra TL Cinsinden �hra� Edilen Hazine Bonosu Faiz Geliri ve De�er Art�� Kazanc�n�n Beyan�)
Bay (K), 10/01/2004 tarihinde iktisap etti�i (25/11/2003 tarihinde ihra� edilmi�) Hazine bonosundan 300 milyar lira (300 bin YTL) faiz geliri ile ayn� bonolar�n 700 milyar liral�k (700 bin YTL) k�sm�n�n 20/10/2004 tarihinde 850 milyar liraya (850 bin YTL) elden ��kar�lmas�ndan 150 milyar lira (150 bin YTL) de�er art�� kazanc� elde etmi�tir.
Bay (K)�n�n elde etti�i menkul sermaye irad� (faiz geliri) ile de�er art�� kazan�lar�na ili�kin Hazine bonolar�n�n ihra� tarihi 26/07/2001 tarihinden sonraki bir tarihi ta��d���ndan 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) liral�k istisna uygulanacakt�r.
�stisna; faiz gelirleri a��s�ndan indirim oran�, elden ��karma dolay�s�yla elde edilen di�er kazan�lar a��s�ndan maliyet bedelinin (iktisap bedeli) endekslenmesi uyguland�ktan sonra bulunan tutara uygulanacakt�r.
Bu durumda, Bay (K)�n�n beyan� a�a��daki gibi olacakt�r:
| Hazine bonosu faizi �����..���... | : | 300.000.000.000 (300.000 YTL) |
| �ndirim oran�na isabet eden tutar ���...... | : | 131.400.000.000 (131.400 YTL) |
(300.000.000.000 x % 43,8=)
(300.000 YTL x % 43,8=) |  | |
| Kalan tutar ������������....... | : | 168.600.000.000 (168.600 YTL) |
(300.000.000.000 � 131.400.000.000=)
(300.000 YTL � 131.400 YTL =) |  | |
| : | |
| Elden ��karma bedeli �����..��� | : | 850.000.000.000 (850.000 YTL) |
| Art�� katsay�s�(8.069,7/7.382,1=) 1,093 | | |
| Endekslenmi� maliyet bedeli ������. | | 765.100.000.000 (765.100 YTL) |
(700.000.000.000 x 1,093 =)
(700.000 YTL x 1,093 =) | | |
| De�er art�� kazanc� ��...����............ | | 84.900.000.000 (84.900 YTL) |
(850.000.000.000 � 765.100.000.000 =)
(850.000 YTL � 765.100 YTL =) | | |
| : | |
| TOPLAM TUTAR �����..��...�..... |  | 253.500.000.000 (253.500 YTL) |
(168.600.000.000+84.900.000.000=)
(168.600 YTL + 84.900 YTL =) |  | |
| �stisna ������������............. |  | 156.505.290.000 (156.505,29 YTL) |
| Kalan tutar ������������....... |  | 96.994.710.000 (96.994,71 YTL) |
(253.500.000.000-156.505.290.000 )
(253.500 YTL � 156.505,29 YTL =) |  | |
| Hesaplanan vergi (�denecek vergi) ���� | : | 32.897.884.000 (32.897,88 YTL) |
�rne�imizde oldu�u gibi, ger�ek ki�inin hem faiz hem de elden ��karma dolay�s�yla elde etti�i kazanc�n bulunmas� ve gelir toplam�n�n istisna s�n�r�n� a�mas� halinde, istisnan�n hangi kazanca uygulanaca�� m�kellef�e serbest�e belirlenecektir.
�RNEK 9: Kurumlar vergisinden istisna kazan�lar�n da��t�lmas� halinde elde edilen kar paylar�n�n beyan�
Bay (L), (X) Anonim �irketinin 2000 y�l�nda kurumlar vergisinden istisna olan kazanc�n� 2004 y�l�nda da��tmas� sonucunda net 40,5 milyar lira (40.500 YTL) kar pay� elde etmi�tir. S�z konusu kar paylar� �zerinden kar�n da��t�m� s�ras�nda vergi kesintisi yap�lmam��t�r.
Kar pay�n�n net tutar�na 1/9 oran�ndaki tutar�n eklenmesi sonucu bulunacak (40.500.000.000+40.500.000.000 x 1/9)= 45.000.000.000 liran�n (40.500 YTL + (40.500 YTL x (1/9)) yar�s� gelir vergisinden istisna tutulacak, kalan 22.500.000.000 liral�k (22.500 YTL) tutar 14 milyarl�k (14 bin YTL) beyan s�n�r�n� a�t���ndan beyan edilecektir. Ayr�ca, beyan edilen tutar�n 1/5�i olan 4,5 milyar lira (4.500 YTL), (22.500.000.000 x 1/5) (22.500 x 1/5) kesinti yoluyla al�nm�� bir vergi kabul edilerek hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.
| Kar pay����������������... | : | 40.500.000.000 (40.500 YTL) |
Kar pay�n�n 1/9�u ((40.500.000.000 x (1/9))
((40.500 YTL x (1/9) =)) | : | 4.500.000.000 (4.500 YTL) |
| Kar pay� tutar� |  | 
 45.000.000.000 (45.000 YTL) |
Beyan edilmeyecek tutar ............................
[45.000.000.000 x (1/2)](45.000 YTL x1/2) | : | 22.500.000.000 (22.500 YTL) |
| Beyan edilecek tutar��...�������... |  | 22.500.000.000 (22.500 YTL) |
| Hesaplanan Gelir Vergisi�....������� | : | 
5.750.000.000 (5.750 YTL) |
Mahsubu gereken 1/5�lik tutar�������
(22.500.000.000 x 1/5), (22.500 YTL x1/5=) | : | 500.000.000 (500 YTL) |
| �denecek Gelir Vergisi��......................... | | 1.250.000.000 (1.250 YTL) |
�RNEK 10: Kar Pay� ve Mesken Kira Gelirinin Beyan�
Bayan (M), tam m�kellef kurum (X) Anonim �irketinden 2004 y�l�nda br�t 20 milyar lira (20 bin YTL) kar pay� (temett�) ile 15 milyar lira (15 bin YTL) mesken kira geliri elde etmi�tir.
Bayan (M) kira geliri ile ilgili olarak g�t�r� gider y�ntemini se�mi�tir.
Elde edilen kar pay� kurum b�nyesinde %10 nispetinde vergi kesintisine tabi tutulmu� olup, bu tutar 2 milyar lirad�r (2 bin YTL).
Bayan (M)� nin elde etti�i kar pay�n�n yar�s� gelir vergisinden istisna oldu�undan kalan tutar olan 10 milyar lira dikkate al�nacakt�r.
Elde edilen mesken kira gelirinin ise 1.800.000.000 liral�k (1.800 YTL) k�sm� istisna olup, kalan tutar 13.200.000.000 lira (13.200 YTL), kesinti yoluyla vergilendirilmemi� gayrimenkul sermaye irad� olarak, her hal�karda beyan edilecektir.
�stisna sonras� kalan 13.200.000.000 lira (13.200) ile 10.000.000.000 liral�k (10.000 YTL) kar pay� toplam� olan 23.200.000.000 lira (23.200 YTL), 14.000.000.000 liral�k (14.000 YTL) beyan s�n�r�n� a�t���ndan, mesken kira geliri ile birlikte kar pay� da beyana dahil edilecektir.
Bu durumda, �denecek vergi a�a��daki gibi olacakt�r:
| Kar pay���������������........ | : | 20.000.000.000 (20.000 YTL)TL) |
�stisna tutar� (20.000.000.000x1/2 =)����..
(20.000 YTL X � =) | : | 10.000.000.000 (10.000 YTL) |
| Kalan tutar ���������������.. |  | 
10.000.000.000 (10.000YTL) |
Mesken kira geliri ����������.....
�stisna Tutar� �������������..... | : | 15.000.000.000 (15.000 YTL)
1.800.000.000 (1.800 YTL) |
| Kalan tutar ��������������..... |  | 
13.200.000.000 (13.200 YTL) |
G�t�r� gider (13.200.000.000 x %25 =) ��...
(13.200 YTL X %25 =) | : | 
3.300.000.000 (3.300 YTL) |
Kalan tutar(13.200.000.000-3.300.000.000 =) ..
(13.200 YTL � 3.300 YTL =) | : | 9.900.000.000 (9.900 YTL) |
Beyan edilecek tutar����������..
(9.900.000.000 + 10.000.000.000 =)
(9.900 YTL + 10.000 YTL =) | | 19.900.000.000(19.900 YTL) |
| Hesaplanan vergi ������������... | | 4.970.000.000 (4.970 YTL) |
Mahsubu gereken 1/5�lik tutar �����.�....
(10.000.000.000 x 1/5 =)
(10.000 YTL x 1/5 =) | | 2.000.000.000 (2.000 YTL) |
| �denecek gelir vergisi����������.� | | 2.970.000.000 (2.970 YTL) |
�RNEK 11: 1998 ve �ncesi y�llarda elde edilen kar�n 2004 y�l�nda da��t�lmas�ndan elde edilen kar pay�n�n beyan�
(Y) Anonim �irketince 1998 y�l�nda kurumlar vergisinden istisna olan kazanc�n 2004 y�l�nda da��t�lmas� sonucu, an�lan �irketin orta�� olan Bay (N) net 50 milyar lira (50.000 YTL) kar pay� elde etmi�tir.
Bay (N)�nin beyan� gereken ba�ka bir geliri bulunmamaktad�r.
Kurumlar�n 1998 ve �ncesi y�llarda elde ettikleri kazan�lar�n� da��tmalar� halinde ger�ek ki�ilerce elde edilen kar paylar� tutar� ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.
