|
ZingSol Website
|
|
GANNEIPA LEH LONEIPA
Lengtong
Pauno
Ka neu lai-in ka khua Tuithangah gan
kinakkhawi mahmah in, lo kinakkhawh mahmah hi. Tua ahih manin gankhawite leh
lokhote ki kalah (gan kamtuam) buaina om mun mahmah hi. Tua hunlai-a
gankikhawi a tamzaw pen ‘Sial’
ahi hi. Ganhing ahi tua sialte in, Lononamun, anlimci a om na munte amuh ciangin, atuh asuan kua hi a,
a lonei kuate hiam? cihte kansuut se lo –in,ahuaiham phat dong mah,
tuancil kawmkawm mahin, nepah ciatciat hi. Lo ankungte in lah, hong ne kei un,
ko pen hong tuh, hong suan, hong nei a om hi, ci tuan selo, dawh hiithiat in,
thuak ngiungeu lel uh hi. Tua sial in, an kung bang zahta gaita se leh, gan leh
lo kikal ah bangmah buaina omlo hi. Bang hang hiam cih leh, tua sial leh
ankungte’ nuntakna pen a nei om ahih manin, lo in zong gan kiangah, na ankung
gaihzah hong lohin,ci-in siiktuan lo a,gan in zong a liau sum ding lungkham in
ihmu mawh tuan lo hi.Lo cingpa in, “bei hi”acih zahzah gan neipa
‘aliau’ding ahi hi.
Tua ahih manin aki heihei khuahunte’
ii danmah zui a, singkung lopate leh ganhingtein amah aneipa theih hi. (Isai
1:3) Tuate sanga a
pilzaw mihing ahi kei le nang in hong neipa ih theitel nai hiam? Nang
sangin amah lian zaw ahih manin zon,
kan, na muh masak sawm in. Amah a theipa bek hi loin, amaa hong theihpa
nahih dong ki neel in. (a)Athei
pa leh atheih pa
Khatvei ka lawmte tangvalkhat in,
khual lawm ngai hih tuak. Sa ngak in, aktui aneek khit ciang a: “Atui zong lim
asa zong a lim ding hi,” acih dan khat
a, kei pen zawl
la phuak phuak ahih
teh,
“Alaisai…..lawm, tu tung ih
khualzinna pen hi ciang hita, ih khawlna mun zong nungakte’ khuanawl mual ma
hi nawn kei maw ei.. Ei geel pen atheipa bek hi in, atheihpa hi
kha lo ih hi ve maw, Ei hong theihtel
ma a, amah’n, atheihtelpa na te’npih khin ta. Ei atheipa in tu’n
zong a thu teng bekmah atheipa…… Zan
lam in bel nungak ahih lam atheipa, tu’n bel pasal aneih khit lam atheipa
mah, Eii tawh, ih ki ngaih lam
nangawn , ana theih loh kum thum a sawt lam zong a theih loh manin, atheihpa
tawh, a ki ngaih lam uh a theih, a neu tung a ki pan tu ni ciang dong atheihpa
tawh a na kiteeng ahi leltak velee, ka ci hi. Ka lawmpa in nungaknu theitel mahmah napi, nungaknu’ theihtelte’ lakah ka lawmpa na kihel kha lo ahih manin, hi bang ciang dinmun lel tawh nungaknu ki ngah zo lo, ki nei thei lo, pumkhat suak thei ngei lo hi. Tua ahih manin nang zong amah hong neipa theitel a, amah in zong nang hong theihtel (John 10: 14-15 ) ciang bek in, ama-aa, ama aneihsa, aneihpa na hi thei pan a, amah pen nang a hong nei, aneipa hong hi thei pan hi. (b)Aneihpa
leh aneipa
Aneihpa
pen aneipa’ gan khahna sungah (Ps100:3) nungta ahih manin, lo neipa lo
lai-ah suakta takin ne in dawn aa, a neek zahzah, Tua ahih ciangin, lawh cinna leh gualzawhna sung lutna dingin, cihtakna leh thuman’na (1Sam 15:22) kisam hi. Ama thumang masa lopi in nang thu hong ki mang lo ding hi.Thu na ngetnget hangin zong,hong dawng lo, hong pia lo, hong mang lo ding hi. Aneihpa in, aneipa’ thu khempeuh, aman’ a, azuih tak ciang bekin, azanghpa ding in zong, azatpa dingin, zangh pan bek ding hi. (c)
Azatpa leh azanghpa
Gan neipa ih cih zong khat bek hi lo,
nih pha uh a, amigi ganneipa leh agilo ganneipa ahi hi. Tua mah bangin,azanghpa
zong, nih mah pha uh a,(1)amigi azanghpa leh(2)agilo azanghpa ahi
hi.Anih mah un azatpa tuakmah zangh tuak uh hi. (1)Amigi
azanghpa –in azatpa hong za tak ciangin, agamtat, khuaheekna a ki
pan, agenna, a sepna peuhah, lawhcing mavang daupai-in, gualzawhna ngah hi. Mi
ten’ thu duh in, za nuam in, lunggulh ahih manun, azatpa ki sam
kawikawi hi. Azanghpa in vangliatna tawh tuam in, zeem ahih
manin,mite’n thupi san’in, itin, limbawl, pi bawl mahmah uh hi. Ahih hangin,
azatpa bek mu in azanghpa ki puakoih kha zeel ahih manin, ih
lawhcinna, ih daupai nate buiisum in, ih san’thuphate kuiitung
zo lo-in, paaktawng pahpah hi. Azatpa zong minphatna leh
pahtawinate tam vei simsim hong valh kha ta a, a khua hong lumin, a gil hong vah
tak ciangin, azanghpa lian bel sak zo nawnpha lo ta mawk hi. (Hosea13:6)
Amah leh amah “hii” hong kisa
ta-ahih manin, azanghpa in om pih
nawn lo hi ding hi ven, asep abawl leh a tuh a suan khempeuhah, lak theih ding a
taksa cih om nawn lo a, avekpi- in kaupuak
khin hi. (2)Agilo azanghpa-in, azatpa
hong zattak ciangin, baang kua
sung, pawlpi sung,khuasung,gamsungah, thu buai tampi hong piang hi. Na inn sung
a, na it pen, na pawl sung a na suan pen, na khua sung a na muan pen, gam leh
nam makai lutang ding a, na teel te lak mah pan in, hong zat tak ciang mahin in
ki buai zo pan hi. Na it mahmah na
ta pa neih sun khat, hong siat
mahmah ciangin, it zo nawn lo in, na inn pan in na hawl khai a, thong sungah,
nang mah teekteek in, va khum hi lo na hi hiam? Tua banga na tapa a bawlsia, a zanghpa(Dawimangpa satan) pen, bang mah cih lo bek tham lo in zon
sawm beek lo lai hi na pi cin, azatpa
ahi lel na tapa gawtlum in, thong
sungah si sak a, a thatlum pa hilo nahi hiam. na tapa tungah Pasian thu khen
ngak zo lo a, thu khen pa na hi hi. Hi bang na gam tat ma-in, na tapa hoihna
dingin, khitui luangin, bang zah vei thu na ngen hiam?Azanghpa(Dawimangpa) ahih leh lungdam in laam in, a khut sialki-in
tum a, “Ka deih dandan, kadeih dandan
ee,” ci hi. Tua ahih manin innkuan nupa sung, u leh nau, beh leh phung
sung aa ki pan, akoima peuhah, thu gina lo hong om ciangin, ei leh ei, khat leh
khat ki muhdah ki telkhial kei ni.Azatpa
kua kua ahi zongin, mawhsak, pampaih lo zawin, azanghpa,a
khah khiapa tungah,a heh,a thangpaii thei zaw tek dingin, Topa’n ih khamitte
hong hon sak kim ciat ta hen!. (d)Lo cing pa’ ading
thu Lo
cingpa in zong na lo, a zaina, a dung avaii leh na lo vengte tawh na kigii,
na tel ding ki sam hi.Na huang na tel kei leh gan kamtuam neekna, hong nawngkai
mahmah ding hi.Gan khempeuh zong a nei na theih kul hi.Gan nei na theih kei leh
na leengna khah na ding na thei kei ding a, leengna na khah ma teng in,
na lo an bei zah khuamah hong liau lo ding hi.Tua gan
neipa pen nang hong langpang na gaal, a hawk thei humpineelkai banga,(IPet
5:8)hong ne tum nuam pa ahih khak ding lau huai hi. Ahih pauhmah leh, na lo
leh na huang kiim nai-ah,agante hong
khah nawn loh na dingin,loneipa min
in, Laigam leh thu khauh tawh thu pia in la, daiikai-in.(Job1:10)Tua ganneipa
pen agilo, ahuai ham, apau peeng,a zuau thei leh a guta mi ahih manin, agante’ neek leh gaih hi na pi, hong liau lo tham lo in,a om lai na
neihsa khempeuh hong A thu khual amigi
ganneipa’ gante na muh leh, na
muhmuh na mun pan in zuan in, sam in. Gilkial dangtaak leh a khuadam in koih kei
in. Na lo lai-ah a ut,a nop bangin tasak lel in.A ki tangsap ding khempeuh uh, a
baihsa in koih sak in(Luka 16:9)Ganneipa
in amigi,a hau, a cingh mahmah hi a, agante’
neek zak, gaih zah,zat zahzah leh
na bei,na seem zah , zah sawm thum, sawm guk, za khat(Mate 13:25,Maku 4:20),
azah tulkhat(Deu 1:11), azah tampi(Luka 18:30) hong dim kik ding hi.Tua ahih
manin om hiithiat in, Amah ahihna thei in la,(Ps 46:10,Isai 43:13) lungduai
takin Ngaak(Jeremia 1:11) zo peuh le cin, Amah
leh Amah hong ki sik ding hi. Bang
hang hiam cih leh ganneipa in Amah
hi a, loneipa zong Amah mah ahi
hi. |