ZingSol Website
rav;&Sm;

                     HIH LAI AH KEI OM ING, KEI HONG SAWL IN.( Isaiah6:8 ) Malaysia gam pan Zomite "ZINGSOL".

GANNEIPA LEH LONEIPA

                                                                              Lengtong Pauno

      Ka neu lai-in ka khua Tuithangah gan kinakkhawi mahmah in, lo kinakkhawh mahmah hi. Tua ahih manin gankhawite leh lokhote ki kalah (gan kamtuam) buaina om mun mahmah hi. Tua hunlai-a   gankikhawi  a tamzaw pen ‘Sial’ ahi hi. Ganhing ahi tua sialte in, Lononamun, anlimci a  om na munte amuh ciangin, atuh asuan kua hi a,  a lonei kuate hiam? cihte kansuut se lo –in,ahuaiham phat dong mah, tuancil kawmkawm mahin, nepah ciatciat hi. Lo ankungte in lah, hong ne kei un, ko pen hong tuh, hong suan, hong nei a om hi, ci tuan selo, dawh hiithiat in, thuak ngiungeu lel uh hi. Tua sial in, an kung bang zahta gaita se leh, gan leh lo kikal ah bangmah buaina omlo hi. Bang hang hiam cih leh, tua sial leh ankungte’ nuntakna pen a nei om ahih manin, lo in zong gan kiangah, na ankung gaihzah hong lohin,ci-in siiktuan lo a,gan in zong a liau sum ding lungkham in ihmu mawh tuan lo hi.Lo cingpa in, “bei hi”acih zahzah gan neipa ‘aliau’ding ahi hi.

       Tua ahih manin aki heihei khuahunte’ ii danmah zui a, singkung lopate leh ganhingtein amah aneipa theih hi. (Isai 1:3)  Tuate sanga a pilzaw mihing ahi kei le nang in hong neipa ih theitel nai hiam? Nang  sangin amah lian zaw ahih manin  zon,  kan, na muh masak sawm in. Amah a theipa bek hi loin, amaa hong theihpa nahih dong ki neel in.

(a)Athei pa leh atheih pa

      Khatvei ka lawmte tangvalkhat in, khual lawm ngai hih tuak. Sa ngak in, aktui aneek khit ciang a: “Atui zong lim asa zong a lim ding hi,” acih dan  khat  a, kei  pen zawl  la phuak phuak  ahih  teh, zawl thu gen zong siam ding hi, hong ci hi ding hi ven, a lawmngaihnu va heelpih dingin hong kun ngaungau liang zaw zen ahih manin, kei zong va zui ing. Ka lawmpa’n “Lawm aw, tu-a ih hawh nading ka lawm nu tawh maw,ka ki ngaih zawh uh maw, kum thum bang akaii hi ta inah maw, ken maw,tonpih theipah,ciahpihpah thei leengmaw, hong ci mawk ta ahih manin,kei zong leitung pian zawh ka muh ngeinai loh ahi ka lawmpa’ lawmnu meel dan ding, ka mitkha- ah bawl kawmkawm in, ka muhphet a, ka muak dan ding teng leh a nu leh a pa kianga ka thu pat dan ding teng lungsim thu ngetna nei kawm liang mahin lung ngaingai in ka paipai uh leh, nungakte’ khua nawl mual tungta ka hih manun, ka khawlphot uh hi.Tua laitak, vagiah ngai ding dan a hong  pai, thau  pua papi la  khat  ka gal muh uh teh, dawntuah in nungaknute’ thu ka dong uh hi. “Lia….. te innkuan a dam uh hia? ka cih leh dam mah uh ei, Lia……. zong nung kha sung diakmah in pasal nei hi ven, amau bel aneu tung pek vua kipan a ki ngaito suak “Seen vang ngaih” ih cih nguutnguut te pawl, hi uh in,hampha uh,” hong ci suk ziau lel  hi.

      “Alaisai…..lawm, tu tung ih khualzinna pen hi ciang hita, ih khawlna mun zong nungakte’ khuanawl mual ma hi nawn kei maw ei.. Ei geel pen atheipa bek hi in, atheihpa hi kha lo ih hi ve maw, Ei hong  theihtel ma a, amah’n, atheihtelpa na te’npih khin ta. Ei atheipa in tu’n zong a thu teng bekmah atheipa……  Zan lam in bel nungak ahih lam atheipa, tu’n bel pasal aneih khit lam atheipa mah, Eii  tawh, ih ki ngaih lam nangawn , ana theih loh kum thum a sawt lam zong a theih loh manin, atheihpa tawh, a ki ngaih lam uh a theih, a neu tung a ki pan tu ni ciang dong atheihpa tawh a na kiteeng ahi leltak velee, ka ci hi.

      Ka lawmpa in nungaknu theitel mahmah napi, nungaknu’ theihtelte’ lakah ka lawmpa na kihel kha lo ahih manin, hi bang ciang dinmun lel tawh nungaknu ki ngah zo lo, ki nei thei lo, pumkhat suak thei ngei lo hi. Tua ahih manin nang zong amah hong neipa theitel a, amah in zong nang hong theihtel (John 10: 14-15 ) ciang bek in, ama-aa, ama aneihsa, aneihpa na hi thei pan a, amah pen nang a hong nei, aneipa hong hi thei pan hi. 

(b)Aneihpa leh aneipa

     Aneihpa pen aneipa’ gan khahna sungah (Ps100:3) nungta ahih manin, lo neipa lo lai-ah suakta takin ne in dawn aa, a neek zahzah, a gaih zahzah, a bei zahzah a neipa-in liau hi. A ki tangsapna dang khempeuh zong sikin, vaak hi. Ahi zongin aneihpa sangin aneipa lian zaw ahih manin, aneipa khut sungah aneihpa om hi. Aneihpa in aneipa’ sawl bangbang pen, bang hun hi-in, bang mun hita leh, phunlo-puamlo, aneng atawng, a kawi amaam in a thu aman’ ding ahi hi. Aneipa-in ahih leh, aneihpa’ sep zawh loh, thuak zawh loh ding(1Cor 10;13) bangmah sawl ngei lo bek tham lo-in, a supna ding zong bawl ngei lo hi. Thupha apiak theih nading mun-ah kha tawntung hi. Aneihpa’ tungah aneipa tuang hi.(Matt 21:1-11,Mk 11:1-11,John 12:12-19). Khat vei beek zong tua’n aki sin nai lo, aneihpa’ tungah, aneipa atua’n ciangin zual hi. Aneihpa-in zong gim  ingh, tawl  ingh ci lo-in, cih tak na tawh  thu mang in, lamsak lamkhang pial lo-in hong kalsuan tak ciangin, aneipa’ tot nading a, a kiphah puante’ tungtawn in pai aa, aneipa tawh a ki bangin pahtawina leh gualzawhna sungah a tum khawm hi.

      Tua ahih ciangin, lawh cinna leh gualzawhna sung lutna dingin, cihtakna leh thuman’na (1Sam 15:22) kisam hi. Ama thumang masa  lopi in nang thu hong ki mang lo ding hi.Thu na ngetnget hangin zong,hong dawng lo, hong pia lo, hong mang lo ding hi. Aneihpa in, aneipa’ thu khempeuh, aman’ a, azuih tak ciang bekin, azanghpa ding in zong, azatpa dingin, zangh pan bek ding hi.

(c) Azatpa leh azanghpa

      Gan neipa ih cih zong khat bek hi lo, nih pha uh a, amigi ganneipa leh agilo ganneipa ahi hi. Tua mah bangin,azanghpa zong, nih mah pha uh a,(1)amigi azanghpa leh(2)agilo azanghpa ahi hi.Anih mah un azatpa tuakmah zangh tuak uh hi.

(1)Amigi azanghpa –in azatpa hong za tak ciangin, agamtat, khuaheekna a ki pan, agenna, a sepna peuhah, lawhcing mavang daupai-in, gualzawhna ngah hi. Mi ten’ thu duh in, za nuam in, lunggulh ahih manun, azatpa ki sam kawikawi hi. Azanghpa in vangliatna tawh tuam in, zeem ahih manin,mite’n thupi san’in, itin, limbawl, pi bawl mahmah uh hi. Ahih hangin, azatpa bek mu in azanghpa ki puakoih kha zeel ahih manin, ih lawhcinna, ih daupai nate buiisum in, ih san’thuphate kuiitung zo lo-in, paaktawng pahpah hi. Azatpa zong minphatna leh pahtawinate tam vei simsim hong valh kha ta a, a khua hong lumin, a gil hong vah tak ciangin, azanghpa lian bel sak zo nawnpha lo ta mawk hi.

(Hosea13:6) Amah leh amah “hii” hong kisa ta-ahih manin, azanghpa in om pih nawn lo hi ding hi ven, asep abawl leh a tuh a suan khempeuhah, lak theih ding a taksa cih om nawn lo a, avekpi- in kaupuak khin hi.

(2)Agilo azanghpa-in, azatpa hong zattak ciangin, baang  kua sung, pawlpi sung,khuasung,gamsungah, thu buai tampi hong piang hi. Na inn sung a, na it pen, na pawl sung a na suan pen, na khua sung a na muan pen, gam leh nam makai lutang ding a, na teel te lak mah pan in, hong zat tak ciang mahin in ki buai  zo pan hi. Na it mahmah na ta  pa neih sun khat, hong siat mahmah ciangin, it zo nawn lo in, na inn pan in na hawl khai a, thong sungah, nang mah teekteek in, va khum hi lo na hi hiam? Tua banga na tapa a bawlsia, a zanghpa(Dawimangpa satan) pen, bang mah cih lo bek tham lo in zon sawm beek lo lai hi na pi cin, azatpa ahi lel na tapa  gawtlum in, thong sungah si sak a, a thatlum pa hilo nahi hiam. na tapa tungah Pasian thu khen ngak zo lo a, thu khen pa na hi hi. Hi bang na gam tat ma-in, na tapa hoihna dingin, khitui luangin, bang zah vei thu na ngen hiam?Azanghpa(Dawimangpa) ahih leh lungdam in laam in, a khut sialki-in tum a, “Ka deih dandan, kadeih dandan ee,” ci hi. Tua ahih manin innkuan nupa sung, u leh nau, beh leh phung sung aa ki pan, akoima peuhah, thu gina lo hong om ciangin, ei leh ei, khat leh khat ki muhdah ki telkhial  kei ni.Azatpa kua kua ahi zongin, mawhsak, pampaih lo zawin, azanghpa,a khah khiapa tungah,a heh,a thangpaii thei zaw tek dingin, Topa’n ih khamitte hong hon  sak kim ciat ta hen!.

(d)Lo cing pa’ ading thu

      Lo cingpa in zong na lo, a zaina, a dung avaii leh na lo vengte tawh na kigii, na tel ding ki sam hi.Na huang na tel kei leh gan kamtuam neekna, hong nawngkai mahmah ding hi.Gan khempeuh zong a nei na theih kul hi.Gan nei na theih kei leh  na leengna khah na ding na thei kei ding a, leengna na khah ma teng in, na lo an bei zah khuamah hong liau lo ding hi.Tua gan neipa pen nang hong langpang na gaal, a hawk thei humpineelkai banga,(IPet 5:8)hong ne tum nuam pa ahih khak ding lau huai hi. Ahih pauhmah leh, na lo leh na huang kiim nai-ah,agante hong khah nawn loh na dingin,loneipa min in, Laigam leh thu khauh tawh thu pia in la, daiikai-in.(Job1:10)Tua ganneipa pen agilo, ahuai ham, apau peeng,a zuau thei leh a guta mi ahih manin, agante’ neek leh gaih hi na pi, hong liau lo tham lo in,a om lai na neihsa khempeuh hong neeksak, hong gaihsak in, supna beina tampi hong piak ban-ah innkuan, bangkua sung ,  pawlpi sung, khuasung, gamsung hong tok nawi-in, nawngkaina, buaina vive hong tun hi. Ki it, kilemna, ki thu tuaknate susia ahih manin, innkuan, bangkua sungah, ki phun sanna,kitot kiseelna,nu pa ki khenna, teek leh khang ki innkhenna, pawlpi sung ki tam kham, khua sung ki lem lo, hausa upate thu ki tuak nawn lo ahih manin, ih gam sung khempeuhah,  haksatna, buaina, zum kong mang kong  ki tutna, ki vuak ki satna, ki thatna, ki do ki kapna ciang dong  hong tung hi.Ih cidamna leh ih lung nopnate hong guksak ahih manin, natna, zawngkhalna in inn sung hong lawi lo, sum muh masak, ngahma saksak, ne khalo, silh kha lo-in, zatui man tawh kisii(2king7:2)semseem ta leng sep bang lo, hanciam ta leng daupai lawhcing cih om ngei lo,(Deu28:30-35)lungkham sinkham lua in,ngaihsut loh ding teng ngaihsunta, a sawt sawt teh ki siat na guam sungah  kia  a, a hoih  lo nate tawh ki diah in, a tawpna- ah  dahna, kahna khituiluanna bektham loin, sihna manthan na-in hong dawntuah hi. Hibang dinmun tawh lungkia guallel in, leitung ki zo sak aa, amangthang u nau sanggam  tampi om zo ta hi. Hih pen a gilo ganneipa’ gante na kiim na paam, na huang sung, na inn sung leh  nang ma sungah gamtasak khaa na hihna hang ahi hi.Tua ahih manin “Dawimangpa hun na pia kei un”(Epht 4:27,Jame 4:7) ci hi.

      A thu khual amigi ganneipa’ gante na muh leh, na muhmuh na mun pan in zuan in, sam in. Gilkial dangtaak leh a khuadam in koih kei in. Na lo lai-ah a ut,a nop bangin tasak lel in.A ki tangsap ding khempeuh uh, a baihsa in koih sak in(Luka 16:9)Ganneipa in amigi,a hau, a cingh mahmah hi a, agante’ neek zak, gaih zah,zat zahzah  leh na bei,na seem zah , zah sawm thum, sawm guk, za khat(Mate 13:25,Maku 4:20), azah tulkhat(Deu 1:11), azah tampi(Luka 18:30) hong dim kik ding hi.Tua ahih manin om hiithiat in, Amah ahihna thei in la,(Ps 46:10,Isai 43:13) lungduai takin Ngaak(Jeremia 1:11) zo peuh le cin, Amah leh Amah hong ki sik ding hi. Bang hang hiam cih leh ganneipa in Amah hi a, loneipa zong Amah mah ahi hi.

 

 
Hosted by www.Geocities.ws

1