| ~ Het Offer ~ |
| Onze moderne wereld relateerd cadeaus onweerlegbaar aan consumptie. Het idee achter het geschenk voert echter terug naar de vroegste rituelen, waarbij offers - wierook, kostbare edelstenen, en soms zelfs menselijke offers - werden gebracht aan de godenin ruil voor regen, zonneschijn, groei, vruchtbaarheid en welvaart. De wensbron wortelt in de gewoonte om munten in een fontein te gooien om zo genezing of vruchtbaarheid af te dwingen van de watergeest. Op de bodem van fonteinen bij de Kelten en Romeinen werden hele schatten muntgeld gevonden. Zo groef men meer dan veertienduizend munten, bronzen beeldjes, juwelen, glas, aardewerk en een menselijke scedel op uit de schacht van Coventina's Well in Carrowbaugh, Northumberland. De schedel diende waarschijnlijk om het water te verdelen, aangezien de Kelten het hoofd als bron van wijsheid beschouwden. Zo hakte men de hoofden van vooraanstaande leiders af meteen na hun dood, wanneer het bloed er nog doorheen stroomde, om het land bescherming en leiding te bieden. Met Halloween bracht men op het Isle of Lewis in de Buiten-Hebriden bieroffers aan de zeegod Shony, waarbij een visser door de golven waadde om het bier op het water uit te gieten en een goede vangst af te smeken. Dat was onder het jaar een gebruik bij zeegemeenschappen, net zoals vissersvrouwen een fles zeewater bijhielden wanneer hun echtgenoten uitvoeren. De fles bewaarden ze op een veilige plaats en goten ze, net voor het terugkerende schip aan de horizon zou verschijnen, leeg in zee met de woorden: 'Ik heb het jouwe veilig teruggegeven, schenk mij het mijne veilig terug.' Ran, de zeegodin van de Vikingen, zou boven alles goud prefereren. Bijgevolg droegen uitvarende zeelui een gouden munt bij zich om haar tevreden te stellen voor het geval ze verdronken, in de hoop dat zij hen in haar rijk zou vermaken. Vandaag de dag dragen vissers in East Ablia nog steeds een gouden oorring. Volgens sommigen voor een scherp gezichtsvermogen, volgens anderen om een christelijke begrafenis te krijgen, mochten ze ver van huis zouden sterven. Toch is het in zekere zin ook een vorm van betaling aan Ran. Het gebruik waarbij men munten legt op de ogen van pas overledenen dateert eveneens uit de klasieke oudheid, als betaling voor de veermanom de heilige rivieren van de onderwereld te mogen oversteken. Het gebruik om de eerste vruchten van de oogst te offeren aan de goden in ruil voor toekomstige voorspoedige oogsten is bijna universeel. Op Lammas (Sint-Pieter) bakten zowel christenene als heidenen brood van de eerste graanoogst en plaatsten het op het altar als offer. De eerste eieren gelegd na de lente-equinox werden met felle kleuren beschilderd en geofferd bij het schrijn van de Angelsaksische godin Eostre, in noordelijke landen ook bekend als Ostara, godin van de lente. Naar haar is het Engelse pasen (Easter) genoemd, een feest waarbij beschilderde eieren schenken nog steeds centraal staat. In tal van culturen moesten geschenken aan de heilige voorvaderen hun bescherming over de clan of stam afsmeken. Wanneer een clan op visite ging, kwamen daar altijd geschenken aan te pas, als een garantie op bescherming en gastvrijheid zolang men onder het dak van zijn gastheer verbleef. Nog steeds verschijnen slechts weinig mensen op visite of bij een etentje zonder een fles wijn of een boeketje bloemen. Zodra het magische offer gebracht was, verleende de gastheer, godheid of natuurkracht gunsten of bood hij/zij bescherming. Het idee achter het geschenk schuilt dus achter tal van magische offers, of het nu gaat om het uitstrooien van zout, van bloemen op het water of om het branden van een wenskaars. Het religieuze gebruik om een kaars te kopen en te ontbranden voor een overleden familielid worteld in hetzelfde principe. |
 |
|
| Bezoekers: |
| Gepubliceerd: 25 juli 2001 Laatste update: 16 juli 2003 |
 |