|
|
|
4.DÖNEM Odanın 4. dönem çalışmaları 13 Ocak 1958 tarihinde yapılan genel kurul ardından başlıyor. Odanın 4. genel kurulu Ankara Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Konferans Salonu'nda saat 10.00'da gerçekleştiriliyor. Genel kurula aşağıda isimleri yazılı 89 üye katılıyor. Selahattin AĞAN Ahmet ÇAYCI Mehmet KORFALI 4.genel kurulu, yönetim kurulu başkanı Tahsin YALABIK açmıştır. Gündemin ilk maddesi gereği divân oluşturuluyor ve açık oylama ile yapılan seçimler sonucu; Başkan : Cemal Zühtü AYSAN Bir diğer konu ise lise mezunu olanların yurtdışında maden mühendisliği eğitimi yapmak yada maden mühendisi olanların da yüksek lisans yada doktora eğitimi için odaya müracaat ederek döviz temini için gayret sarf edilmesi talebidir. Bu konu genel kurulda da görüşülüyor ve hükümetle işbirliği halinde döviz darboğazının aşılması öngörülüyor. Konuyla ilgili genel kurulda açıklama yapan genel sekreter Ahmet PEKKAN "Tahsil için ecnebi memleketlere gitmek isteyen çok sayıda üyemiz müracaat etmiştir, bu arada umumi kâtip değişmişti. Ben şahsen haberdar değildim. Fakat İdare Hey'eti olarak mevzu ile meşgul olduk. Ancak 300 kişiye döviz verildiğini buna mukabil 3.000 kişinin talip olduğundan arkadaşlar müspet netice alamadı." şeklinde cevaplıyor. Bu konuşmada belirtilen rakamların tüm mühendislik branşları için mühendis olanlar ve lise mezunu olanların toplamı olduğunu belirtmekte fayda var. Genel kurulda daha sonra oda bülteni ve geçtiğimiz dönem bütçesi üzerindeki eleştirilere, yönetim kurulu cevap veriyor ve yönetim kurulumuz ibra ediliyor. Genel kurul delegelerinden; odanın kendisine ait bir yer alması için gelen talepler üzerine Tarık GÖKÇEN bir açıklama yapıyor. Bu konuda eski oda yönetiminin bir girişimi olduğu, ve bünyemize en uygun hizmet yerinin fiyatının 60.000 lira olduğu için bütçe fazlası gerçekleşen 42.000 liranın daire alınması için yeterli olmadığını belirtiyor. Genel kurul delegelerinin yolluk ve harcırahları ödendikten sonra, odanın bir daire alabilmesi için yaklaşık 25.000 liraya ihtiyacı olduğunu belirtiyor. Delegeler ayrıca odamızda kadrolu çalışan muamelat memuru, muhasebeci, daktilograf ve odacı kadrolarının fazla olduğunu, 1956 bütçesinde personel maaşı olarak 9.000 lira görünürken, 1957 yılında bu rakamın 18.000 liraya tırmandığından bahsederek, odanın çeşitli harcamalarını kısması durumunda odanın bir yer alabilmesi için gerekli bütçenin oluşturulabileceği savunuluyor. Lehte ve aleyhte görüşler sonucu odanın personelinin ve harcamalarının ihtiyaç olduğuna kanaat getirilerek reddediliyor. Gündemin 5. maddesi gereği seçimlere geçiliyor. TMMOB genel kurul delegeleri (27asil, 27 yedek) yönetim kurulu, denetleme kurulu ile TMMOB kurullarına seçilecek meslektaşlarımız adaylığını koyuyorlar ve seçimler yapılıyor*. Buna göre; Oda Yönetim Kurulu * Onur kurulu oda tüzüğünün 30.maddesi gereğince iki yılda bir seçiliyor. Oda Denetleme Kurulu TMMOB Yönetim Kurulu Yine bu genel kurulda yaşanan bir ilk de; Hamza BATUK tarafından önerilen ve oybirliği ile kabul edilen Anıtkabir'e çelenk konulması ve saygı duruşunda bulunulması teklifidir. 4. genel kurulumuzda kabul edilen bu teklif daha sonrada uygulanarak günümüze kadar taşınmıştır. Genel kurulun ardından 14 Ocak 1958 tarihinde toplanan yönetim
kurulu görev dağılımı yapıyor. Genel kurul çalışmalarının
tamamlandığı akşam, genel kurul delegelerinin onuruna TKİ Genel Müdürlüğü'nce
verilen kokteyl sırasında kendi aralarında görüşen yönetim kurulu
üyeleri (tahminimce yönetim kurulu başkanlığı konusunda uzlaşma
sağlanamaması nedeniyle) ertesi gün gerçekleştirdiği toplantıya
istifa eden Tahsin YALABIK ve Sıddık AKSOY'dan yoksun başlıyor. Bu
toplantıya durumdan haberdar olan yedek üyeler Ahmet PEKKAN ve Mahmut
BAŞBÖLÜK'de katılarak görev dağılımını şu şekilde gerçekleştiriyorlar; Halil ONAT hariç yönetim kurulu üyelerinin hepsinin Ankara'da ikamet etmesi nedeniyle, yönetim kurulu toplantılarına Sıvas'dan katılacak Halil ONAT'a geçen sene olduğu gibi "üç günlük yevmiye ve hangi vasıta ile geldi ise onun yol masrafının verilmesine..." kararı veriliyor. Yıl içinde saymanımız Tarık GÖKÇEN'inde Etibank'a bağlı Küre Pirit İşletmeleri'ne tayin olduğunu görüyoruz. İlk gün ki istifaların ardından 4.dönem içerisinde başka bir istifaya rastlanılmıyor. Ancak yönetim kurulu üyelerinin işlerinin çokluğu nedeniyle, odanın işlerine vakit ayıramamalarından bu dönem içerisinde önemli gelişmeler kaydedilememiştir. Dönem içerisinde yönetim kurulunun toplam 18 kez toplandığını görüyoruz.(Yaklaşık 3 haftada bir). Milletvekili olmasından kaynaklandığını düşündüğüm başkan Cemal Zühtü AYSAN toplam 6 toplantıya katılabilmiş, yönetim kurulu toplantılarına da ortalama 4 yada 5 üyenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Halil ONAT'ın Sıvas'da bulunması, Tarık GÖKÇEN'in de dönem sonuna doğru Küre'ye tayin olması bunda en büyük etkendir Geçen dönemde olduğu gibi bu dönemde de oda çalışanlarında yine değişiklikler görüyoruz. Oda çalışanları ile ilgili olarak yönetim kurulu ilk toplantısında genel kurul kararları doğrultusunda hemen dönem başında kendilerine bir maaş ikramiye veriliyor. Daha sonra şubat ayı içinde muhasebeci kadrosuna geçmek isteyen Muzaffer GÜL için "Muzaffer GÜL'ün arzusu üzerine muhasebeci kadrosuna geçirilmesi, muhasebe defterlerini tutmasına ve muhasebe, para tahsiline ait mektupları cevaplandırması vs. hizmetlerine karşılık kendisine net 300 lira aylık verilmesi uygun görüldü." deniliyor. Bu arada Özer TANERİ'nin maaşının net 175 liradan net 225 liraya çıkartılıyor, ve odamıza yeni bir muamelat memurunun kadro çerçevesi içinde işe alınması için genel sekretere yetki veriliyor. Bu yetki çerçevesinde genel sekreter Ahmet PEKKAN muamelat memurluğuna 300 lira net maaşla Özer TANERİ'yi kaydırıyor, buna karşılık ondan boşalan katiplik kadrosuna 250 lira net maaşla Aysel TANERİ atanıyor. Odada çalışan tüm personel için bir dosya açılarak, çalışanların sözleşmeleri, sicil kayıtları ve ilgili evraklar bu dosyada bulunduruluyor. Oda hizmetlisi Mehmet MADAK'ın maaşı da 45 liradan 60 liraya çıkartılıyor. Bu dönem içerisinde oda çalışanlarından çeşitli istifalarda geliyor. İlk olarak 5 ay önce işe alınan Aysel TANERİ istifa ediyor. Aysel TANERİ'nin yerine Zehra ALPAR 200 lira net ücretle işe alınıyor. Bu arada TMMOB tarafından tekrar değiştirilen personel yönetmeliği gereğince Özer TANERİ askerliğini yapmaması nedeniyle işten çıkartılıyor ve yerine Halit TUNÇYILDIZ 1 Kasım 1958 tarihinde işe alınıyor. Genel kurul delegelerinin üzerinde titizlikle durduğu ve yönetim kuruluna görev olarak verdiği, odaya ait bir hizmet yerinin alınması, bu dönem içerisinde gerçekleşiyor. Yönetim kurulunun hizmet yeri alınması konusunda gerekli yardım ve teberruları bulmasının ardından; daha önce Hatice Seniha AKTULUĞ'a Sümerbank tarafından yarısı peşin, diğer yarısı da birkaç taksit şeklinde ödemesi planlanan daire için, daire sahibi AKTULUĞ ödeme sıkıntısı çekince odamız devreye girerek daireyi aynı şartlarla odamız satın alıyor. "Sümerbank ile Hatice Seniha AKTULUĞ arasında mün'akit 5-1-1953 tarih ve 152 sayılı Ankara 3.Noterliği'nde tanzim edilmiş olan sözleşmenin Seniha AKTULUĞ'ca taahhüt edilen kısmın aynen odamızca da taahhüt edilmesine ve bu hususta gerekli noter muamelesinin yapılmasına karar verildi." Sümerbank ve Hatice Seniha AKTULUĞ ile anlaşmaya varılınca, o yıllardaki TMMOB tüzüğü gereği herhangi bir oda gayrimenkul aldığı zaman TMMOB adına alması gerekiyor. Bu konuda oda avukatı Orhan ESEN sayesinde girişimlerde bulunularak, bu dairenin TMMOB adına alınacak olmasına rağmen tapuya Maden Mühendisleri Odası'na ait olduğuna dair kayıt konulabilmesi için TMMOB yönetim kurulundan karar çıkartılıyor. Bu arada Atatürk Bulvarı'nda odanın faaliyetlerini yürüttüğü dairenin yıllık kira süresi doluyor. Daire sahibinden, yeni yerimize taşınana kadar aylık kiralar şeklinde sözleşmenin uzatılması talebinde bulunuluyor. Yaklaşık iki ay sonra da girişimlerin sonuç vermesi üzerine odamız 1 Eylül 1958 tarihinde Meşrutiyet Caddesi Altın Han No=32/13 Yenişehir/ANKARA adresindeki kendi hizmet yerini satın alıyor. Ancak dairenin içinde kiracı olması nedeniyle odamızı bu dönem içinde yeni yerine taşımak mümkün olmuyor. Yine bu dönem içerisinde öğretim hayatına yeni başlayan ODTÜ'den
Mühendislik Fakültesi'ne bağlı Metalürji Mühendisliği Bölümünün
açılması çalışmalarıyla ilgili, TMMOB'den görüş isteniyor. Bu
yazı ilgisi dolayısıyla odamıza gönderiliyor. Yönetim kurulunun 25
haziran 1958 tarih ve 659 sayı ile TMMOB'ye gönderdiği cevabi yazı aşağıdaki
şekildedir. Genel kurul kararları doğrultusunda mesleki terim standardizasyonu konusunda da bu dönem içinde gelişmeler kaydedilmiştir. Bu konuda önceki dönem oluşturulan komisyon bir takım çalışmalarını tamamlayabilmiştir. Bunların arasında petrol mühendisi Kenan MANİOĞLU tarafından hazırlanan çalışmalar ayrı ayrı kartlara yazılarak düzenlenmiştir. Madencilik terimleri için Cemal BİRÖN, Metalürji terimleri için Veli AYTEKİN ve jeofizik terimleri için Kazım ERGİN'in de çalışmalarını tamamlar tamamlamaz odaya göndermeleri kendilerinden rica ediliyor. Bu arada Birlik'ten gelen 6 Ağustos 1958 tarih ve 491 sayılı yazı
üzerine, yönetim kurulumuz cevaben aşağıdaki yazıyı gönderiyor. Kanımca Oda'mızın 2. döneminde göze batan çalışmalarına böylece değinmiş oldum. Bu dönem içindeki çalışmaların bir kısmını da maddeler halinde sıralamak gerekirse; - Yeniden düzenlenen Birlik Kanunu ve mühendislikle ilgili diğer
mevzuat yönetim kurulumuzca görüşülerek Birlik genel kurulu için
oda önerilerimiz adı altında delegelere aktarılarak genel kurula taşınması
sağlanmıştır. Bu dönem içinde de bahsettiğimiz gibi birçok maden mühendisi ve
maden mühendisi olmak isteyen lise mezunları için odamız girişimlerde
bulunarak gayret sarf ediyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında birçok
maden mühendisinin özellikle Avrupa'da okudukları da düşünülürse,
yurt dışında eğitim yapmak 50'li yılların sektörümüz için en
popüler olgu olarak görünüyor. Avrupa'daki eğitim konusunda İTÜ
Maden Fakültesi Talebe Cemiyeti'nce yayımlanan "Maden Mecmuası"
dan aldığım ve Fransa'daki maden mühendisliği eğitimini ve üniversitelerin
bakış açısını konu alan Hüseyin KULAKSIZ'a ait bir makaleyi
sunuyorum. FRANSA'DA MADEN MÜHENDİSLİĞİ TAHSİLİ Y.Maden Mühendisi Fransa'da yüksek maden mühendisi yetiştiren üç okul şunlardır: 1 - ECOLE NATİONALE SUPERIEURE DES MİNES DE PARİS, Her üç okulda, maden, metalürji ve genel olarak maden sanayi ile ilgili diğer kollar için gerekli Y. Mühendisleri yetiştirmek gayesiyle kurulmuştur. Bununla beraber, Paris Y. Maden Okulunu daha ziyade devlet hizmetlerinde vazife görecek Y. Mühendisleri yetiştirmek, Saint-Etienne Kömür Havzasında kurulmuş olan Saint-Etienne Y. Maden Okulunu daha ziyade kömür işletmelerinin ihtiyacını karşılamak, Fransa'nın önemli endüstri merkezlerinden biri olan Nancy bölgesinde kurulmuş olan Nancy Y. Metalürji ve Maden Endüstrisi Okulunu ise metalürji mühendisliğini başlı başına bir kol olarak öğretmek gayesiyle kurulmuştur diyebiliriz. Her üç okuldaki maden mühendisliği tahsili aşağı yukarı birbirinin aynıdır. Bu yazıda, Paris Y. Maden Okulu ele alınacaktır. PARİS Y.MADEN OKULU 1747 tarihinde kurulmuş olan Paris Y. Maden Okulu, Fransız, hatta beynelmilel talebe dünyasının baş merkezlerinden biri sayılacak olan meşhur "Quartier Latin"in tam göbeğinde, ünlü talebe caddesi "Saint-Michel"in üzerindedir. Okul sahasının bir yanı Paris'in en güzel ve en büyük parklarından biri olan "Luxembourg" bahçesiyle sınırlanmıştır. Paris Y.Maden Okulu, gerek devlet hizmetlerinde çalışacak Y. Mühendisleri yetiştirmek, gerekse maden işletme, metalürji, kimya, elektrik ve maden sanayi ile ilgili diğer kollarda, serbest sanayiin ihtiyacı olan Yük. mühendisleri yetiştirmek gayesiyle kurulmuştur. Okulun tahsil süresi, umumiyetle meslek dersleri olarak, üç yıldır. Liselerin "Mathematiques Speciales" (MS.) sınıflarında geçen, ve; en zeki, en çalışkan ve en şanslı talebeler için en az iki yıl kabul edilebilecek olan hazırlık ve konkur süresiyle birlikte, toplam tahsil en az beş yıldır. OKULA KİMLER GİREBİLİR Paris Y. Maden Okuluna aşağıdaki vasıfları haiz talebeler girebilir: 1 - Mühendis talebeler (başlıca Politeknik Okulu mezunları) Mühendis Talebeler: Bunlar, okula, iki yoldan gelirler. Politeknik mezunları ve devlet Nafıa Teşkilâtında (Maden Hizmetlerinde) en az 6 yıl hizmet görmüş mühendisler. Politeknik mezunları okula imtihansız, 6 yıllık nafıa mühendisleri ise özel bir imtihandan sonra kabul edilirler. Politeknik okulundan gelen talebeler, Politeknik okulunu en başarılı olarak bitirenler arasından seçilir ve okulun en mümtaz talebesini teşkil ederler. Bu Politeknisyen talebeler, sadece meslek derslerini görerek okulu iki yılda tamamlarlar. Başarılı Politeknik mezunlarının bir kısmı da, yine devlet mühendisleri olarak yetiştirmek üzere, Yüksek Köprü ve Şoseler veya aynı derecedeki diğer yüksek okullara girerler. Fransa'da devlet hizmetlerinde vazife görecek mühendislerin yetişme tarzı, kanaatimizce dünyanın hiç bir memleketindeki tahsil ile mukayese edilemeyecek şekilde ağırdır. Bu tahsilin bilhassa Politeknik'e giriş ve Politeknikte geçen safhası ağırdır. Politeknik okulunun giriş imtihanını (konkuru) nu kazananlar, M.S. sınıflarının, M.S. talebelerinin Fransızca tabiriyle, en "rupinant" talebeleridir. Fransız gençliğinin en zeki ve en çalışkan zümrelerinden birini teşkil eden bu talebeler, Politeknik okulundaki ağır tahsil şartlarına da katlandıktan sonra, ya yüksek mühendis okullarından birine girip devlet mühendisi (bir kısmı serbest mühendisliği seçer) olurlar; yahut ta askeri mühendislik kollarına geçerler. Kanaatimizce yukarı kademede devlet hizmeti görecek mühendislerin, Fransa'daki kadar ağır olmasa da; esaslı bir şekilde yetiştirilmesi kabule şayan bir prensiptir. Fransız mühendisliğini daha ziyade nazarî bir mühendislik olarak saymak kanaati de çoğunca bu ağır yetişme tarzının aşıladığı histen ileri gelmektedir. Gerek devlette, gerekse hususi sahada yukarı kademelerde vazife görecek mühendislerin iyi yetişmiş, genel kültürlü kimseler olması elbet ki ayanı arzu olan bir şeydir. Fransa da en önemli devlet teknik hizmetlerinin başındakiler umumiyetle politeknisyen mühendislerdir. Burada belirtmek istediğimiz noktadan, devlet ve milletlerin teknik başarılarının sadece esaslı bir teknik tahsile dayandığı neticesine varılmasın. Devlet ve milletlerin teknik başarılarının çok faktörlü, kompleks bir problem olduğu şüphesizdir. Ayrıca, bir çok teknik başarıların normal veya az tahsilli, hatta hiç tahsili olmayan, fakat teknik kafalı kimseler sayesinde elde edilmiş olduğu da bir hakikattır. Bununla beraber, tabiî teknik kabiliyetlerden en iyi istifade etmenin yolu da, hiç şüphesiz ki, bu kabiliyetlerin tahsille şekillenmesi ve yontulmasıdır. Fransız Titüler Talebeler: Bunlar, Okula, ya M.S. sınıflarından sonra müsabaka imtihanı (konkur) yoluyla, yahut ta, Politeknik mezunu olarak konkursuz girerler. Bu Politeknik mezunları, serbest mühendislik sahasında çalışmayı tercih etmiş olanlardır. Politeknik Okulundan Okul Öğretim Kurulunca kâfi kabul edilebilecek bir derece ile çıkmış olmaları gerekir. Yabancı Titüler Talebeler: Okula, Fransız Titüler talebeler gibi aynı konkur yoluyla girerler. Yabancı Memur Talebeler: Okula, bağlı bulundukları hükümetin talebi üzerine, fakat dersleri takip edebilecek kabiliyette olduklarını gösterecek özel bir imtihandan sonra girerler. Serbest Dinleyiciler: Okul direktörünün tensibiyle, bütün veya bir kısım dersleri takip edebilirler. Diploma almazlar. İstekleri üzerine, takip ettikleri derslerin imtihanlarını geçmek şartıyla, kendilerine aldıkları notları gösteren bir sertifika verilir. M.S. SINIFLARI Fransa'daki M.S. sınıfları, esas itibariyle, diğer memleketlerdeki Y. Mühendis okullarının umumiyetle iki yıl olan hazırlık sınıflarının karşılığıdır. Şu farkla ki, bu hazırlık liseyi bitirdikten sonra yine liselerde yapılır ve meslek derslerinin okutulduğu umumiyetle 3 yıl süreli Y. Mühendis okullarına girebilmek için, bu okulların giriş konkurlarını kazanmak şarttır. Matematik bakaloryasını vermiş her lise mezunu bu sınıflara girebilir. Normal olarak M.S. tahsili iki yıldır. Birincisi ihzarî, ikincisi tam M.S. sınıfıdır. Daha evvel de işaret ettiğimiz gibi, en zeki, en çalışkan ve en şanslı M.S. talebesi ancak iki yıllık M.S. tahsilinden sonra konkurlarda başarı gösterebilir. 3 yıl sonundaki başarı yine normal sayılır. Konkurları kazanamayan, yaş haddine kadar (umumiyetle 21) ikinci sınıfı tekrarlar. M.S. sınıflarında 4-5 yıl dirsek çürütmüş (M.S. talebesi tabiriyle "puissance" lık kazanmış), nihayet okullardan birine girmeğe muvaffak olmuş talebenin sayısı hiç de az değildir. Bu sınıflardaki Fransız gencinin esas gayesi POLİTEKNİK, veya
Politeknik yoluyla ECOLE DES MİNES, PONTS ET CHAUSSEES gibi y. okullardır.
Önemlice bir kısım da (hocalığı sevenler) ECOLE NORMALE SUPERIEURE
ü hedef tutarlar. Bu itibarla, M.S. sınıflarının ders programı
Politeknik ve Ecole Normale'e giriş gayesine göre hazırlanmıştır.
Doğrudan y. mühendis okullarına girecek olanlar da aynı programı
takip etmek mecburiyetindedirler. Bu programın ağırlık merkezi,
Fransa'da bütün teknik tahsilde olduğu gibi, matematiktir. Fransa'da,
teknik kültürün esası olarak matematiğe verilen önem, hiç şüphe
yok ki, genç zekaların kaldırabileceği en azami seviyeye ulaştırılmıştır.
M.S. sınıfları ve konkurun ağır külfeti karşısında, Fransa'daki
yüksek mühendis okullarının hazırlık yıllarını teşkil eden M.S.
tahsilini, başka memleketlerde ki yüksek mühendislik tahsiline
muadeleti bakımından, bir yıllık yüksek tahsil olarak saymak, böylece
konkuru bir yılda başarılması gereken basit bir imtihan gibi kabul
etmek, bilemeyiz ne dereceye kadar doğrudur. Fransa'da doğrudan yüksek
mühendislik tahsili en kısa ve en şanslı yolda en az beş yıl,
politeknik yılı ise altı yıldır. Çoğunlukla bu süre altı hatta
yedi yıldır. Bu derslerin müfredat programına burada girmek istemiyoruz. Sadece, bunların tatbikatının, bilhassa matematikte, en ağır problemler şeklinde görüldüğünü ve konkurlarda da soruların yine en ağır problemler şeklinde tertiplendiğini işaret etmekle yetineceğiz. Konkur : Konkur, Fransız ve yabancı adaylar için aynıdır. Tek fark, yabancıların yabancı lisan imtihânından muaf tutulmasıdır. Yukarıda sıralanan M.S. derslerinden başka Fransızca kompozisyon ve hesap yazılı imtihanlarda dahildir. Yazılı imtihanlarda, imtihan komisyonunca tayin edilen bir derecede başarı gösterenler şifahi imtihanlara girmeğe hak kazanırlar. Bu imtihanlar, yazılı imtihanlara nispeten daha hafif geçer. Neticede, yazılı ve şifahî imtihanlardaki başarı derecelerine göre, 250 ilâ 300 adaydan 40 ilâ 50'si okula girmeğe muvaffak olur. Okuldaki Öğretim: Okutulan dersler: Bu dersler 5 ana grupta toplayabiliriz : Tatbikatlar: Analiz - Mekanik - Fizik - Mukavemet - Mineraloji ve Petrografi - Paleontoloji - Sınai Teshin - Genel Metalürji - Makinalar - Genel Kimya ve Tatbiki Kimya - Genel Jeoloji - Topografya - 10 ders saatine karşı 6 tatbikat saati,ayrıca atölye tatbikatı, Staj ve geziler: Maden ve Fabrika gezileri:
|