Eye in
the Sky - พลิกเกมส์ทรชน คนเหนือเมฆ (2007)
Surveillance หรือ หน่วยสอดแนม ในกองงานตำรวจ ทำหน้าที่ตรวจสอบข้อมูล
เพื่อเป็นฐานก่อนจะก้าวสู่ ขั้นตอนของการปฏิบัติงาน หรือจู่โจม
ภาพรวมของ งานในหน่วย Surveillance ก็คือ การแฝงตัวเข้าไปในประชาชน
กลมกลืนไปกับบ้านเมือง ตึกรามบ้านช่อง ในรูปแบบของคนเดินถนน
คนขายของ พนักงานเก็บขยะ ฯลฯ สุดแล้วแต่ว่าจะสามารถ หลบรอดรายตา
ของบรรดาอาญากรไปได้ เพื่อค้นหาตัวของคนร้าย แหล่งกบดาล รายงานความเคลื่อนไหว
เป็นงานที่เรียกได้ว่าปิดทองหลังพระ โดยแท้
Eye in the Sky ก็คือ สงครามบทในความมืดระหว่าง Surveillance
ที่มี จ่าหวงเหวินจั่น (เยิ่นต๊ะหัว) เป็นหัวหอก กับกลุ่มโจรปล้นร้านเพชร
ของอาญากรด้วยเอ้ เฉินจงซัน (เหลียงเจียฮุย) ที่กำลังเริ่มระอุขึ้น
เมื่อหน่วย Surveillance ได้พบเบาะแสร่องรอย เมื่อหนึ่งในกลุ่มโจร
เผย ตัวตนออกมา "Fat Man" ชายต้องสงสัย ปรากฏตัวออกมาในร้านสะดวกซื้อเล็กๆ
แห่งหนึ่งเพียงแวบเดียว แต่ด้วยข้อมูลทางลึกยีนยัน ก็เชื่อได้ว่าชายคนนี้เกี่ยวข้องการเหตุการณ์ปล้นร้ายเพชร
อย่างแน่นอน
ปฏิบัติการควานหาคน คนเดียวจากทั้งเกาะฮ่องกงจึงเริ่มต้นขึ้น
หน่วย Surveillance นับสิบกระจายตัวกันทั่วเกาะ ลีละตารางนิ้ว
เพื่อหาเบาะแสของ Fat Man เพื่อเป็นเส้นทางไปสู่ กลุ่มโจรทั้งหมด
และที่สำคัญสู่หัวขบวนของพวกโจร
ตัวแปรของสงครามครั้งนี้อาจจะอยู่ที่ ตำรวจหญิงหน้าใหม่ เหอกาเป่า
(ฉีจื่อซาน) เจ้าของรหัส "หมูน้อย" แห่งหน่วย ที่หวงเหวินจั่น
หมายมั่นปั้นมือ ว่าเธอจะกลายเป็นตำรวจ Surveillance ที่ดีในอนาคต
สาวน้อยเต็มไปด้วยสัญชาติญานส่วนตัว ประสาทสัมผัสว่องไว ความจำเป็นเลิศ
อย่างไรเสียเธอก็ยังเป็นแค่มือใหม่ ที่ขาดประสบการณ์ และยิ่งไปกว่านั้น
ยังเต็มไปด้วยความอ่อนไหว เปราะบาง
...............................
ก่อนที่จะพูดถึงรายละเอียดอยากจะแนะนำผู้กำกับกันซักหน่อย เหยาไหนไห่
เป็นคนเขียนบท อันดับต้นๆ ของฮ่องกง ที่น่าจะเรียกได้ว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งหนังอาญากรรม
ที่กำกับ และสร้างโดย ตู้ฉีฟง เส้นทางการทำงานของเขา ก็เรียกได้ว่าเคียงคู่มากกับตู้ฉีฟง
ก็ว่าได้ ผลงานเรื่องแรก ในการรวมงานของทั้งคู่ก็คือ Barefooted
Kid (1993) แต่จุดที่ถือว่าเป็น จุดเปลี่ยนในการทำงานของคนทั้งคู่
เริ่มต้นชีวิตการ หนังเรื่อง Loving You ในปี 1996 เป็นหนังเรื่องแรก
ของดรีมทีม ตู้ฉีฟง เหยาไหนไห่ และหลิวชิงหวิน หนังแนวอาญากรรม
ที่สามารถฉีกตัวออกมาจากเรื่องอื่นๆ ของฮ่องกงในยุคนั้นได้อย่างสวยงาม
จนมีงานเยี่ยมๆ ตามมาอีกหลายเรื่อง ไล่ชื่อคร่าวๆ ตรงนี้ก็มีอย่าง
Running Out of Time, The Mission, Election etc.
จุดเด่นในการทำงานของ เหยาไหนไห่ คืออะไร? และมันต่างจากหนังอาญากรรมที่สร้างกันออกมาดาดเดื่อน
ในฮ่องกงตรงไหน? ตอบกันสั้นๆ ตรงนี้ หนังของ เหยาไหนไห่ ผสมลีลาตลกร้าย
เข้าไปในหนังอาญากรรม เมื่อมารับหน้าที่กำกับครั้งแรก เหยาไหนไห่
เลือกพื้นที่ ที่เขาคุ้นเคยมามากกว่า 15 ปี กับหนังอาญากรรม
Eye in the Sky หนังอาญากรรมที่ว่าด้วยการห่ำหั้นกันด้วยการสอดแนม
การหลีกเลี่ยงลีลาเดิมๆ ของหนังประเภท ตำรวจ ผู้ร้าย หันไปให้ความสำคัญ
กับช่วงเวลาแห่งการสอดแนม สังเกตุ ดูต้นทาง ลาดเลา ดักฝัง สกดรอยตาม
อะไรเทือกนั้น ดู Eye in the Sky แล้วส่วนหนึ่งก็แล้วนึกถึงหนังซีรี่อเมริกันประเภท
CSI อะไรทำนองนั้นอยู่ไม่น้อย เป็นหนังตำรวจที่ว่าด้วยปฏิบัติการทางลึก
ของหน่วยงานเฉพาะ เน้นการเสนอภาพการทำงานของผู้เชี่ยวชาญอย่างละเอียด
ซึ่งหนังที่นำเสนอเรื่องในลักษณะนี้ งานบทภาพยนตร์ และการถ่ายทำ
เป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ที่จะสร้างความน่าเชื่อถือ และความสนุกตื่นเต้นไปพร้อมๆ
กัน ซึ่งการจะทำอย่างนั้นได้ บางทีความสามารถอย่างเดียวก ก็ไม่พอเพียง
แต่ต้องประกอบไปด้วย การค้นคว้าเพิ่มเติม รวมถึงความจำเป็นในการพึ่งพาที่ปรึกษาพิเศษ
ซึ่งต้องมาประกอบกับเทคนิคการถ่ายทำ ชั้นยอดที่จะพาหนังไปตลอดรอดฟัง
Eye in the Sky นั้นสอบผ่านในฐานะหนังตำรวจทำนองที่ผ่านมา
แต่ก็ต้องยอมรับว่า ยังไม่สามารถเทียบเคียงกับงานแบบ ซีรี่ อเมริกา
ได้ เรื่องราวของหน่วย Surveillance นั้นช่วยให้หนังได้มีโอกาศโชว์เทคนิคทางภาพที่หลากหลาย
ทั้งงานภาพ ซึ่งก็ต้องชมเชยว่า ทำออกมาได้อย่างน่าเชื่อถือ ดูสมจริงสมจัง
น่าสนใจดีในช่วงแรกๆ แต่ก็ต้องยอมรับว่า Eye in the Sky นั้นยังมีจุดบกพร่องอยู่บ้างในการนำเสนองานของหน่วย
Surveillance ที่บางช่วงเวลาของหนังดูเนือย ซ้ำซาก และน่าเบื่อ
รวมถึงยังเผยร่องรอย แห่งความไม่แนบเนียบบางประการ ไม่ว่าจะเป็นความไม่สมเหตุสมผล
หรือการใช้เรื่องบังเอิญ มาผลักดันเรื่อง โดยไม่สามารถทำให้คนดูคล้อยตามได้
ถึงแม้หนังจะนำเสนอลีลาใหม่ๆ จุดเด่นของหนังส่วนหนึ่งอยู่ที่การวาดลวดลาย
ของนักแสดงชั้นยอด เหลียงเจียฮุย กับเยิ่นต๊ะหัว ยังคงยอดเยี่ยม
กับบทที่ดูธรรมดาๆ ไม่ได้มีลับลมคมในอะไรมากนัก ทั้งคู่ยีนอยู่บนคนละฝากของกฏหมาย
และศีลธรรม แต่ก็มีส่วนใกล้เคียงกันหลายด้าน พยายามทำงานของตนให้ดีที่สุด
และพาลูกน้องไปถึงจุดมุ่งหมาย เป็นบทที่ไม่ได้มีจุดน่าสนใจอะไรชัดเจน
เรียกว่าถ้าไม่ได้ สองดาราชั้นยอดมาแสดง ก็ไม่ทราบเหมือนกันว่าจะออกมาอีท่าไหน
ดาราสาวหน้าใหม่ ฉีจื่อซาน (Kate Tsui) อดีตมิสฮ่องกงปี 2004
รับบทสำคัญในเรื่อง เป็นตำรวจสาวหน้าใหม่ ไฟแรง แสดงได้ดีทีเดียว
การเลือกเอาดาราหน้าใหม่มารับบทนี้ ก็ช่วยสร้างความกลมกลืนได้มาก
นอกเหนือจากนั้นหนังยังประกอบไปด้วยนักแสดงอีกลุ่มใหญ่ ที่มาแสดงเป็นกลุ่มโจร
และตำรวจ ถือว่าเป็นสีสรรค์สำคัญของหนัง โดยเฉพาะในด้านอารมณ์ขัน
ส่วนตัวผมประทับใจบทบาทการแสดงของ เส้าเหม่ยฉี ดาราเจ้าประจำตู้ฉีฟง
อีกคนหนึ่ง ที่สุด บทเจ้าหน้าที่ผู้บังคับบัญชาสาวใหญ่ในเรื่อง
จอมปากเสีย ของหน่วย Surveillance ซึ่งเส้าเหม่ยฉี ถือว่าขโมยซีน
ได้พอสมควรเลย
...............................
ขอปิดท้ายบทวิจารณ์ด้วย ประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจ ที่ผู้กำกับพยายาม
ความหมายของ Eye in the Sky หรือ ตาบนฟ้า อันว่าด้วยวิธีการทำงานของหน่อยสอนแนม
มาผูกโยกกับ ความหมายของ Eye in the Sky ในความหมายของ ดวงตาแห่งสวรรค์
ที่ว่าด้วยชตากรรมสุดท้ายของมนุษย์ ฟ้าเป็นผู้ลิขิต ไม่ว่าเราจะทำอะไร
พฤติกรรมของเราอาจหลุดรอดจากตาบนท้องฟ้า หรือเหล่ามือกฏหมาย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งหน่วย Surveillance ในเรื่อง แต่ถึงแม้จะหลุดรอดไปได้
ท้ายที่สุดตาบนสวรรค์ ก็จะเป็นผู้พิพากษาเอง
โอเคว่าการพยายามใส่ความหมายพิเศษลงไปในหนังนั้นไม่ใช่เรื่องแปลก
ถ้าทำได้เป็นธรรมชาติก็ถือว่าน่าชมเชย แต่การ โยงความหมาย ของคำว่า
Eye in the Sky ไปถึง ดวงตาแห่งสวรรค์ ที่ผู้กำกับพยายามสื่อ
เป็นการไปเน้นการนำเสนอเรื่องราวให้เป็น ให้ออกมาในทำนอง สัจธรรมที่ว่าด้วย
ธรรมะย่อมชนะอธรรม อยู่ร่ำไป เป็นการสนับสนุน การมองโลกในแบบ
ขาวจัด ดำจัด จนเกินไป ถ้านี่เป็นสิ่งที่ ผู้กำกับต้องการสื่อก็ว่ากันไม่ได้
แต่ความเห็นของผมนี่กลับกลายเป็นส่วนสำคัญที่ลดทอนความลึกซึ้งของหนัง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งมองโลกด้วยสายตา ที่ไร้เดียงสาจนเกินไปซักหน่อย
มีความเห็นที่หลากหลายต่อ Eye in the Sky ในฐานผลงานเรื่องแรกของ
มือเขียบบทมือต้นๆ ของคนฮ่องกงที่ชื่อว่า เหยาไหนไห่ คนนี้ ซึ่งก็ต้องยอมรับว่า
แทบทุกสำนักวิจารณ์ มองว่าหนังยังห่างใกลจากมาตรฐาน หนังที่เขาเคยเขียนให้
ตู้ฉีฟง กำกับ ส่วนตัวผมเห็นด้วยในประเด็นนี้นะครับ ซึ่งเปรียบเทียบในลักษณะนี้ก็อาจจะไม่จะยุติธรรมเท่าไหร่
เพราะถ้ามองในมุมมองของการเป็นหนังเรื่องแรกของผู้กำกับ Eye
in the Sky ก็ยังถือว่าเป็นงานที่น่าพอใจ
Credits
บริษัทผู้สร้าง - Milkyway Image Production
อำนวยการสร้าง - Johnnie To Kei-Fung, Tsui
Siu-Ming
กำกับ - Yau Nai-Hoi
บทภาพยนตร์ - Yau Nai-Hoi, Au Kin-Yee
ถ่ายภาพ - Tony Chueng
ดนตรีประกอบ - Dave Klotz, Guy Zerafa
ตัดต่อ - David M. Richardson
กำกับศิลป์ - Kam Ho Chan
ออกแบบเครื่องแต่งกาย - Mabel Kwan, William
Fung
แสดงนำ - Tony Leung Ka-Fai, Simon Yam Tat-Wah,
Kate Tsui Tsz-Shan, Lam Suet, Maggie Siu Mei-Kei, Eddie Cheung
Siu-Fai, Lai Yiu-Cheung, Berg Ng Ting-Yip, Samuel Pang King-Chi,
Wong Wah-Ho |
