Bugün, ABD'nin Irak'a yönelik politikasina bakmak istedik.. Resim yavas yavas sekilleniyor demek için belki erken.. Çünkü gerek baba Bush, gerekse Clinton döneminde, Washington'un Irak politikasi öylesine zigzaglar çizmisti ki, isin dogrudan içindekiler dahil, konu ile ilgilenen herkes, hayretler içinde kalmisti. Bakin neler yapmislar...

Su anda ABD Disisleri Bakanligi, "Yeni akilli yasaklar" diyerek, yeni yaptirimlarin uygulanmasi yolu ile Saddam'in sikistirilmasini istiyor.

Buna karsilik Pentagon, Irak Ulusal Kongresi'nin "IUK" kullanilarak Saddam'in devrilmesini savunuyor.

Simdi biraz geri gidelim ve IUK ile ABD yönetiminin iliskilerine bir bakalim. Baba Bush'un döneminde, ABD, Saddam'in "Bir saray darbesi ile devrilmesini" bekliyordu. Bunun olamayacagi anlasilinca da, "halk ayaklanmasi" yöntemini kullanmak istedi.

Clinton ise, 1993-96 arasinda, Irak konusunda daha alçak profilli bir politika ile çikti karsimiza.

Bu arada çok tuhaf gelismeler de yasaniyordu o yillarda.. Suudi Arabistan ile CIA'nin koordinasyonu sayesinde Irak Ulusal Anlasmasi "IUA" adli bir grup kuruldu.. Bu grup eski Baasçilar, Saddam rejiminden kopmus isimlerden olusuyordu. IUA, Saddam'i, kuzeni ve Irak Helikopterler Birligi Baskani Hakem el Tikriti'nin devirmesini bekliyordu. Bu nedenle de Körfez Savasi sonrasi yapilan anlasmamada, Irak helikopterlerinin uçusu, uçaklarin aksine, serbest birakilmisti.. Tabii bunun tam tersi oldu.. Helikopterler, savas sonrasi ayaklanmaya kalkan Iraklilar'i ezdi..

Bundan sonra IUK devreye girmeye basladi. ABD yönetimi, Londra'da yasayan Irakli Ahmed Çelebi'yi buldu.. Yönetim Çelebi'ye, "Tek bir cephede birlesip ortak hareket etme" sarti ile destek verdi. Ve IUK, Kuzey Irak'ta ilk toplantisini yapti. Derken Bush seçimi kaybetti ve Clinton dönemi basladi.

IUK'un yaptigi ilk plan "Üç Sehir Plani" adini tasiyordu. Bu plana göre, Musul, Kerkük ve Basra, saldirilarak ele geçirilecekti. Clinton yönetimi, buna sicak bakmadi. IUK'ya parayi veriyorlardi ama, silah almalarini yasaklamislardi. Çelebi cebinden 8 milyon dolar harcadi silah alimi için..

Derken devreye George Tenet girdi. Tenet, Clinton'un Ulusal Güvenlik Konseyi üyesiydi. Tenet, Ulusal Güvenlik Danismani Lake ile birlikte tekrar, "saray darbesine" döndü. Yanlarinda CIA'nin Amman bölge baskani Richter de vardi.

1994 yilinda ilginç bir gelisme oldu. Irak Askeri Haberalma Dairesi Baskani General Vefik Samarra, INC'ye sigindi ve Samarra kentinin de alinarak "Dört Sehir Plani" yapildi. Washington, 1995 yili basinda birden tutum degistirdi ve IUK'ya, harekete geçmelerini söyledi. Barzani bu konuda hassasti. Çünkü 1975 yilinda ABD'ye güvenerek ayaklanan babasini ABD yönetimi yari yolda birakmisti. Barzani, Washington'a bir ekip gönderdi ve ABD desteginin CIA'nin Kuzey Irak'a gelip kendilerine söylediginin tam tersi hiç olmadigini anladi. Bunun üzerine harekete katilmadi ve, Talabani birliklerinin kontrolü altindaki Erbil'e saldirdi. Bunun üzerine Talabani, IUK'tan çekildi. Bu arada, Tenet-Lake ikilisinin destekledigi Saray darbesi savunuculari, Washington'a saldiriya yardim etmemelerini söyledi ve bu saldirinin darbe ihtimalini zayiflattigini öne sürdü. Bunun üzerine ABD yönetimi bir daha döndü ve IUK'ya yardimi tamamen kesti.

Oysa hareket iyi baslamisti. Irak güçleri direnmiyorlardi. Ama IUK fon yani para bulamiyordu savasi sürdürmek için. Harekat ister istemez durdu.

Derken, Saddam'in Özel Cumhuriyet Muhafizlari birliklerinin komutani Hüseyin Kamil, Ürdün'e iltica etti. Onun iltica ettigi gün, ABD Disisleri Bakanligi Kuzey Körfez Isleri Daire Baskani Bob Deutsch, Barzani-Talabani savasini sona erdirmek için Irlanda'da, Barzani ve Talabani temsilcileri ile IUK ve Türkiye'nin de bulundugu bir toplanti yapiyordu. Ama sonradan, kendi yönetiminin Kuzey Irak'ta bir ateskesi ciddi biçimde desteklediginden süpheye düstü. Çünkü ateskesi denetleyecek birlige, ABD para vermiyordu.

Çünkü Clinton yönetimi, Saddam'in yakinda saray darbesi ile devrilecegine inanmisti..

Ne dis politika ama degil mi sayin okurlarimiz? Cuma'ya devam edecegiz..