| Markt 11 Waaggebouw, in 1664 ontstaan door samenvoeging van twee oudere panden. Gevels grotendeels vernieuwd in 1770. -------------------------------------------------------------------------------- Een gevelsteen aan de voorzijde wijst op de gildekamer van de goud- en zilversmeden. Het kroontje boven het stadswapen is in de Franse tijd weggehakt. Stadswaag Het recht om een waag te bezitten was een van de eerste stadsrechten die Delft in de Middeleeuwen verkreeg. Volgens een stedelijke keur (verordening) waren handelaren verplicht om producten die per gewicht werden verhandeld en zwaarder waren dan tien pond, in de stadswaag te laten wegen. Daardoor werd een eerlijke handel bevorderd, wat onmisbaar was voor de ontwikkeling van Delft als markt- en handelsplaats. De heffing van waaggeld, een stedelijke accijns, betekende bovendien een bron van inkomsten voor de stad. Met het woord �waag� (op verschillende manieren geschreven, als waeghe, waech enz.) werd in eerste instantie een weeginstrument bedoeld, maar later ook het waaghuis waar dat zich in bevond. Er werd gewogen met een opgehangen tweearmige balans met twee �waagschalen� (waar ons woord weegschaal van is afgeleid). -------------------------------------------------------------------------------- Een gevelsteen aan de achterzijde herinnert aan de apothekersgilde. Uitbreiding en modernisering Vermoedelijk pas na de stadsbrand van 1536 werd de waag op de huidige plaats in gebruik gnomen in een overigens �gewoon� huis, half zo breed als de huidige waag, dat van grote deuren op de begane grond werd voorzien. In 1644 werd de waag uitgebreid met het buurhuis, waarbij onder andere de tussenmuur op de begane grond voor een deel werd vervangen door een open houtconstructie met een zware vrijstaande kolom (standvink). Na de uitbreiding was er plaats voor een nieuwe, grote balans. Deze, gedateerd 1647, is nog steeds in de waag aanwezig. Alleen op de begane grand werd gewogen. De bovenverdieping werd verhuurd aan particulieren. Het voorste gedeelte van de verdieping werd sedert 1674 gebruikt door het gilde van de goud- en zilversmeden. Het andere gedeelte werd in 1767 in gebruik gegeven aan het Collegium Medico Pharmaceuticum, het apothekersgilde, waaraan de gevelsteen in de achtergevel nog steeds herinnert. In 1770 werd het bovenste gedeelte van het gebouw gemoderniseerd volgens een ontwerp van de �stadsfabriek� (stadsarchitect) Nicolaas Terburg, waarbij het duidelijker ��n gebouw werd. In het fronton boven de voorgevel wordt de functie als stadswaag duidelijk gemaakt. Een grote gevelsteen wijst op de gildekamer van de Goud- en zilversmeden. Onder de luifel is het 16de-17de eeuwse metselwerk nog herkenbaar. -------------------------------------------------------------------------------- Theater Na de Franse tijd werd de bovenverdieping voor verschillende doeleinden gebruikt. De begane grond bleef als waag in gebruik tot in 1960 voor het laatst een partij kaas werd gewogen en er een fietsenstalling werd ondergebracht. Reeds in 1960 werd gedacht aan een nieuwe bestemming als theater (studentencabaret). In 1963 werd de stichting De Waag opgericht met als doelstelling de waag te gebruiken als theater annex bar, expositieruitme enz. Sedert 1968 werd de waag provisorisch als zodanig gebruikt. In de jaren 1973-1974 werd het gebouw inwendig verbouwd om beter als theater gebruikt te kunnen worden. Die functie verdween in 1995 toen het Theater de Veste was gerealiseerd. In 1996 kreeg het een nieuwe bestemming als Stadscaf� De Waag. -------------------------------------------------------------------------------- |
| DE WAAG |
 |