Waarom iets veranderen aan de voeding zo moeilijk is
Ondanks het feit dat er vele
ziektes zijn waar een aanpassing van de voeding een gunstig resultaat heeft,
staan vele mensen hier niet voor open.
We sommen enkele argumenten op
die we te horen krijgen en gaan er meteen dieper op in.
1. Het vraagt minder
moeite om gewoon wat medicijnen te nemen.
Dit is inderdaad zo. Medicamenten kunnen op termijn wel
nevenwerkingen hebben. Soms is het ook niet
nodig om iets aan zijn voeding te veranderen en kan een homeopathisch of
fototherapeutisch middel volstaan.
2. Mensen zijn
vanuit het medisch denken gewoon symptomatische middelen te nemen.
Inderdaad, maar dit heeft ook te
maken met het niveau van bewustwording.
Gewoontes zijn niet zo eenvoudig te veranderen. Het vraagt kennis, inzicht, wilskracht en
volharding.
3. Sommige mensen
vrezen dat gezond eten duurder is.
Soms kan dit inderdaad zo zijn,
maar niet altijd. Als men allerlei zaken
weglaat of sterk vermindert zoals snoep, koffie, alcohol, desserts, vlees,
frisdrank, enz., moet men daar wel niet voor betalen natuurlijk, dus die kost
valt weg. Als men dan vaak meer groente
en fruit gaat eten, kan men op hetzelfde uitgaveniveau uitkomen of soms op een
meerkost. Laten we niet vergeten dat er
veel mensen zijn die hun groente, fruit, noten, aardappelen enz. kopen in de
grote supermarkten zoals GB en Delhaize.
Daar zijn ze inderdaad wel érg duur.
Als men het geluk heeft inkopen te kunnen doen bij een groentehandelaar
of bij de Marokkaan of de Turk, dan komt men vaak heel wat goedkoper af. Het hangt ook van het seizoen af, in de
winter is de keuze beperkter maar ook duurder.
En verder heeft het te maken met een keuze: men kan beslissen iets meer
uit te geven, maar gezonder te eten, omdat dit het geld waard is.
4. Het is veel
makkelijker om gewoon alles te blijven eten wat men gewoon was.
Dit is natuurlijk zo, maar eens
men gezond eet, begrijpt men niet waarom men er niet vroeger aan begonnen was.
5. Men is gewoon aan
een bepaalde smaak. Die smaak van rauwe
groente, fruit, noten, enz. vinden ze niet lekker en kunnen ze niet gewoon
worden.
Ik heb ondervonden dat smaak
doorslaggevend is. Als men gezonder wil
eten, moet men inderdaad andere smaken gewoon worden. Veel mensen zoeken naar zoet.
Vaak zijn de smaakpapillen verstopt door zout, zodat men graag sterkere
smaken zoekt. Eens de smaakpapillen
zich hersteld hebben, gaat er een wereld van smaken open. Men hoeft niets drastisch te veranderen, men
begint met kleine hoeveelheden.
6. Er zijn mensen
die wel iets willen verbeteren aan hun voeding, maar die in een gezin leven
waarin de anderen gewoon verder eten zoals vroeger.
Sommige gezinsleden gaan er soms echt
tegen in met kritische commentaren, ongeloof, afkeer, enz. Door het feit dat de te vermijden
voedingsmiddelen nog op tafel komen, blijft de verleiding bestaan. Zodoende geven ze het na een tijdje op.
Als men alleenstaande is, heeft
men van niemand last en doet en eet men wat men wil zonder commentaar. Als er iemand in het gezin mee anders wil
eten of bepaalde zaken wil weglaten, dan heeft men steun aan elkaar. Men kan de beste en gezondste voeding eten,
maar als alle andere gezinsleden niet meewerken of zelfs actief tegenwerken,
wordt men zo ziek als een hond. Hier
schuilt een praktische moeilijkheid maar ook een proces van autonomie: het
maken van eigen keuzes en hier respect voor krijgen door anderen.
7. Er zijn mensen
die graag wel een tijdje anders willen eten, tot ze van hun klachten verlost
zijn. Daarna schakelen ze terug over op
hun oude voedingsgewoontes.
Soms krijgen ze dan weer dezelfde
of andere klachten. We denken hier bvb.
aan het jojo-effect bij overgewicht.
Hier ligt het foute concept van
“diëten”. In feite zou men ertoe moeten
komen om een gezond dagelijks voedingspatroon te bekomen dat aangepast is aan
iemands individuele constitutie en aanleg voor bepaalde ziekten. Inspelend op het vorige punt, is het zelfs
zo dat binnen een gezin het dus mogelijk is dat iedereen anders zou moeten
eten…
8. Er kunnen
praktische bezwaren zijn zoals weinig tijd om gezonde maaltijden te maken door
een drukke baan, een druk vrijetijdsleven, enz.
Niets is makkelijker dan voedingsmiddelen
of complete maaltijden vanuit de diepvries in de microgolf te zetten. Ik heb ervaren dat sommige mensen echt
weinig plaats hebben om eten te bereiden door een kleine keuken, een
keukentafel die altijd vol ligt met papieren, enz. De vraag is ook wat men op het werk kan eten als men maar 20 of
30 minuten de tijd hiervoor krijgt?
Aardappelen? Groente? Neen dus, het is veel makkelijker even een
broodje met kaas of hesp of smosserij te gaan halen in de broodjeszaak. Of enkele boterhammen met choco, charcuterie
of kaas passen lekker makkelijk in de brooddoos. De groene onrijpe appel of de appelsien die men er soms bij eet,
geeft bij een aantal mensen ook alleen maar last met de spijsvertering. En die rauwkostschotels en zakjes gemengde
salade, die zijn toch echt te duur…
Gelukkig bestaan er tegenwoordig ook “broodjes gezond”, belegd met
groente: kleine tip: laat de schijfjes ei er best af, want hier zit een risico
voor voedselvergiftiging.
9. Sommige mensen
zijn gewoon te moe na het werk en de file om nog te gaan zitten groenten en
aardappelen schillen en snijden, naar de winkel te gaan, enz.
Een boterham met choco of een schel hesp is zo klaar.
Dit is juist. Hier ligt wellicht een andere oplossing voor
de boeg. Men zou misschien eerst wat
kunnen rusten, douchen en daarna eten.
Of heeft men na het werk al honger, dan kan men zich misschien beperken
tot een kom soep, enkele stukken fruit, dan wat rusten en daarna een meer
uitgebreide maaltijd klaarmaken.
10. Verandering van voeding gaat samen met
bewustwording en verandering van denk- en levenswijze. Heel wat mensen zijn hier gewoon niet aan
toe.
Laten we niet vergeten dat veel mensen meelopers of
ja-knikkers zijn, die passief alle informatie en reclame waarmee ze gebombardeerd
worden opzuigen en opvolgen. Ze doen
net als de anderen en hiertoe behoort ook de voeding: de anderen eten zo, dus
ik ook. Voor die worsten, mayonaise,
chips en dat snoep wordt reclame gemaakt, dus ik koop het. Kiezen voor eigen waarden, normen en voor
eigen lichaam en gezondheid, betekent soms zich verzetten tegen de mainstream,
tegen de gangbare cultuur, uit respect voor zichzelf. En ook uit respect voor het milieu, want een gezonde voeding is
heel wat beter voor het milieu.
11. Laten we niet vergeten dat voeding voor
de meeste mensen geen neutraal iets is zoals een blad papier of een
tafelpoot. Aan voeding kleven heel wat
gevoelens en emoties vast
Gezelligheid, geborgenheid, troost, ontspanning,
herinneringen, ideaalbeelden van de slanke vrouw, enz. Dit is wellicht de voornaamste reden waarom
mensen het niet volhouden. Ze laten
iets weg, eten iets anders, missen het oude en worden geconfronteerd met
bepaalde gevoelens. Soms gaat het om
onverwerkte gevoelens zoals verdriet, angst, eenzaamheid waarbij men naar zoete
voedingsmiddelen grijpt als troost.
Hier is psychische begeleiding soms noodzakelijk.
12. Aan voeding kleven heel wat tradities
vast
We kunnen hierbij denken aan streekgerechten; de gerechten
die men bij moeder of grootmoeder heeft leren bereiden zoals cake,
pannenkoeken, vleessaus, bouillon, stoofvlees, Gentse waterzooi, kip met curry,
enz.
Gelukkig zijn er ook andere eetculturen waar we kennis mee
maken zoals de Italiaanse, Turkse, Marokkaanse. De mediterrane voedingswijze wordt erkend als zijnde degene die
de ideale voeding van de mens het dichtst benadert: veel groente, fruit,
olijfolie, noten, kruiden, vis, yoghurt, enz.
De klassieke Westerse voeding is één van de slechtste: verzadigde
vetten, suiker, geraffineerd zetmeel, zout, koffie, veel tarwe, veel vlees,
bakkerswaren, snoep, fastfood, enz.
Vergelijkende studies van beide voedingswijzen leren ons dat de
mediterrane streken minder ziektes en minder zieken kennen dan bij ons: minder
hart- en vaatziekten, kanker, overgewicht, diabetes, enz.
13. Ik heb nergens last van, waarom zou ik
iets aan mijn voeding veranderen?
Hier komen we op het punt van preventie. Preventie is in België zoals dweilen met de
kraan open of vechten tegen de bierkaai.
Men wacht gewoon tot men iets mankeert en dan gaat men naar de
dokter. Vaak is het zo dat mensen niets
mankeren ondanks een ongezonde voedings-, levens- en denkwijze, niet
dankzij. Er zijn gelukkig nog mensen
met een sterke constitutie, maar door de degeneratie van de mens o.a. als
gevolg van aantasting door het zieke milieu, de talrijke bestralingen,
verkeerde voeding, enz. neemt het aantal mensen met een verzwakte gezondheid
dramatisch toe.
Maag- en darmkwalen worden het makkelijkst in verband
gebracht met de voeding, maar ook allergieën, astma, overgewicht, diabetes,
enz. Verzuringsziektes zoals reuma,
osteoporose, artrose, kanker, enz. worden niet in verband gebracht met de
voeding, ten onrechte. Dit komt door
onwetendheid, een gebrek aan kennis van anatomie, pathologie en voedingsleer.
14. Er zijn ook mensen die voeding gewoon
niet belangrijk vinden.
Er zijn heel wat andere zaken in het leven die in principe
belangrijker zijn zoals een zinvolle baan, een gelukkig gezin, regelmatige
lichaamsbeweging, enz. Voeding is
eigenlijk geen doel, maar een middel.
Als men echter iets gaat mankeren, kan men soms met de neus op de feiten
gedrukt worden en inzien dat jarenlange voedingsfouten niet onbestraft blijven.
15. Ik heb een grootvader die 100 jaar is
geworden en die gewoon eet zoals wij, dus zoveel verkeerd zal er aan onze
voeding wel niet zijn, zeker?
Hier past ook de opmerking over sterke constituties. Zeer hoge leeftijden hebben op de eerste
plaats te maken met sterke genen. Kan
men zich voorstellen dat deze mensen met een gezonde voedingswijze nog veel
ouder zouden worden?
16. Ik ken mensen die heel gezond eten en
toch overal last van hebben. Waarom zou
ik eten zoals zij?
Niet alleen de voeding speelt een rol in de gezondheid,
ook lichaamsbeweging, slaap, stress, het al of niet hebben van een zinvolle
bezigheid, erfelijkheid, zelfbeeld, enz.
Ook hier speelt de constitutie.
Lange, smalle mensen hebben makkelijker en vaker last van luchtwegen en
spijsverteringsstelsel dan brede, struise mensen, ook al zouden ze hetzelfde
eten. Laten we niet vergeten dat door
de degeneratie van het spijsverteringsstelsel er heel wat mensen problemen
hebben met het eten zelfs van gezond voedsel; zij dienen hun voeding aan te passen
aan hun zwakke punten (zoals het eigenlijk altijd het principe is) en bvb.
scherpe kruiden of gasvormende groente of zwaar verteerbare voedingsmiddelen te
vermijden, hun groente zeer fijn te snijden, of hun groente te koken ipv rauw
te eten, enz.
17. Die meloenen, kolen, pompoenen, aardappelen,
weet je wel wat dag weegt allemaal? Ik
ben geen bodybuilder, hoor. En ik heb
geen auto, hoe moet ik dat allemaal vervoeren?
Dit is een uitstekend argument. Het verwondert mij zeer dat mensen soms zo weinig boodschappen doen, af en toe hebben ze een
plastic zakje bij, het lijkt wel alsof ze het papier van de muur eten. Mensen die veel groente, fruit, aardappelen
eten, hebben inderdaad een veel groter volume aan boodschappen dan mensen die
twee keer per dag boterhammen eten met beleg.
Als men geluk heeft niet ver van de winkel te wonen of een auto te
hebben, lukt het nog. Zelf heb ik dit
opgelost door het grootste model fietstassen te kopen en mijn
boodschappen-uitstapjes meteen als uren lichaamsbeweging te tellen. Ik moet er niet aan denken dat ik twee
kinderen zou hebben en geen auto.
18. Als men ergens komt, krijgt men altijd
ongezonde dingen voorgeschoteld.
We worden traditioneel inderdaad
altijd op een kopje koffie getrakteerd, met daarbij wat koekjes of andere
“versnaperingen”. Ik heb me daar vragen
bij gesteld. Is het eigenlijk wel
gastvrij om iemand iets ongezonds te presenteren? Zijn gastheren zo onwetend of is het eerder zo oncreatief dat ze
niets anders kunnen bedenken? Men kan
net zo goed gastvrij zijn door een kopje heerlijk geurende kruidenthee aan te
bieden, met wat honing erbij.
19. Op evenementen zijn er alleen frietkramen
te vinden.
Nog een praktisch probleem. Als men honger heeft, is het frietkraam
nabij, mét de erbij horende vetzakkerij.
De dag dat men rauwkostschotels of een gemengde fruitsalade zal vinden
op evenementen, is nog eeuwen verwijderd.
Hier en daar heb ik toch al eens gezien dat men een kom soep kon
krijgen, hoewel het niet zeker was of het gewoon poedersoep was.
Gezonde voeding en grote massa’s
mensen is een moeilijke combinatie: refters in scholen, ziekenhuizen, grote
bedrijven, het blijft moeilijk.