Psychoneuro-immuniteit
Men dacht lang dat de weerstand los stond van het zenuwstelsel. Nu weet men echter beter:
‘Levensopvattingen, emoties en verwachtingen kunnen wel degelijk ons afweersysteem beïnvloeden en zelfs gedeeltelijk besturen. Bij psychische spanningen komen er invloedrijke hormonen vrij die ons weerstandsvermogen doen verminderen. Vatbaarheid voor vele ziekten hangt voor een deel samen met de mate waarin wij situaties met veel spanningen aankunnen.’ schrijft Dr. De Greef (p.17)
Zowel het ZS als het afweersysteem ontvangen exogene en endogene
signalen, verwerken ze en reageren erop.
Voor het afweersysteem gaat het om een antigen en voor het ZS om een
stressfactor. De betrokken organen van
het afweersysteem noemt men lymfoïde organen, waarin de lymfocyten (een soort
witte bloedcellen) zich bevinden. Deze
zijn het beenmerg, de milt, de thymus, de lymfeklieren, de amandelen, het
lymfatisch weefsel van de luchtwegen en van de darmen.
Het vegetatief ZS beïnvloedt bovendien rechtstreeks de tonus van de lymfevaten. Ik verwijs verder ook naar de uitleg bij manuele lymfedrainage. Virginia Cool, docente manuele lymfedrainage, spreekt in dit verband van de “psycho-neuro-endocrino-lymfo-immunologie”.
De hersenen kunnen het afweersysteem regelen door middel van neurotransmitters, waarvoor de vermelde organen receptoren bezitten. Hiervan zijn de belangrijkste:
1. acetylcholine met een stimulerende werking op het ZS.
2. serotonine, dat een remmende werking heeft op verschillende afweerfuncties en een rol speelt bij de cognitieve functies in de hersenen en bij de slaap
3. dopamine, algemeen stimulerend op meerdere afweerfuncties
De stressreactie begint in de hypothalamus die de hypofyse prikkelt om hormonen af te geven die het bijniermerg adrenaline doen afscheiden en de bijnierschors corticoïden. Adrenaline brengt het lichaam in een toestand van paraatheid, en de corticoïden onderdrukken het afweersysteem. Chronische stress ondermijnt dus het afweersysteem.
Ook tekort aan slaap is een stressfactor en vermindert de weerstand. Cortisol kan in verband gebracht worden met o.a. depressie, zwaarlijvigheid, kanker, diabetes.
Dankzij de psychoneuro-immuniteit weten we dat de psychische weerstand
afhangt van fysiologische processen tussen cellen, receptoren en neuropeptiden. Jan Dries leert ons (p.110):
‘Mensen met goed
functionerende hersenen, zenuwstelsel en hormoonstelsel zullen over een sterke
psychische weerstand beschikken in tegenstelling tot hen bij wie deze processen
verstoord zijn of minder goed functioneren.
Een zwakke psychische weerstand kan aangeboren zijn maar kan ook het
gevolg zijn van spanningen, stress, onverwerkte emoties, niet kunnen ontladen,
angst, twijfels, onzekerheid, enz.’
Bij het ontstaan van psychische problemen is de psychische weerstand doorslaggevend. Zij die een zwakke psychische weerstand hebben, kennen overwegend de negatieve eigenschappen die bij hun temperament horen. Een ongunstige expositie kan de psychische weerstand aantasten, net zoals een gunstige expositie, een gezonde voedings- en levenswijze en aangepaste therapieën deze kan verbeteren.
In verband met de psychoneuro-immuniteit raadt Dr. De Greef aan de kwaliteit van het afweersysteem te verbeteren of onderhouden door gezonde voeding, lichaamsbeweging, ontspanningstechnieken, door negatieve denkpatronen los te laten en te leren goed met spanningen om te gaan.
Bron:
De Greef, R., Immunologie, Arinus, Genk, 1992
Dries, J., Psychologie van de eenheid, Arinus, Genk, 2000