Linker- en rechterhersenhelft

De hersenen bestaan uit de cortex, het limbisch systeem en de hersenstam, waarvan het verlengde merg, de kleine hersenen, de midden- en de tussenhersenen deel uitmaken.

De hersenstam is verantwoordelijk voor de vijf biologische basis- en overlevingsfuncties (eten, slapen, ademhalen, ontspannen en voortplanten), voor emoties (samen met het limbisch systeem, dat door sommige auteurs tot de hersenstam wordt gerekend), het instinct en voor de werking van vele organen. Hier bevindt zich ook het stressmechanisme en het ontspanningsmechanisme.

De cortex oefent controle uit op de hersenstam, biedt ons de mogelijkheid mentale en spirituele activiteiten te volbrengen, creatief te zijn, te luisteren naar onze intuïtie. De cortex vervult een belangrijke rol bij de gemoedsgesteldheid. De cortex toetst prikkels die binnenkomen via de hersenstam en controleert of een signaal een gevaar betekent of niet en geeft haar dan een precieze opdracht. Bij gestresseerde mensen is deze controlefunctie gestoord en zij interpreteren haast elk signaal als een gevaar, een bedreiging en dit zorgt aldus continu voor stressreacties met onvoldoende tijd voor herstel.

Het onderscheid cortex-hersenstam vertaalt zich in het onderscheid cultuur-natuur.

In de evolutie van de mens komt de hersenstam vele duizenden jaren vóór de ontwikkeling van de cortex die steeds groter werd vooral onder invloed van de steeds complexer wordende cultuur met zijn duizenden regels, normen, waarden en intellectuele en praktische vaardigheden die we moeten leren.

Jan Dries geeft vaak het voorbeeld van een bezoekje in de zoo aan de leeuwenkooi. Wanneer de leeuw brult als je passeert, reageert de hersenstam instinctief met een stressreactie om jezelf te verdedigen of aan te vallen, maar de cortex houdt deze reactie tegen omdat het ziet dat er tralies voor de kooi zijn zodat je geen gevaar loopt. Onderzoekers denken dat hierin één van de voornaamste oorzaken ligt van hart- en vaataandoeningen: het lichaam produceert extra cholesterol in een stressreactie om het hart te beschermen maar omdat het lichaam zich moet inhouden om sociale redenen, keert dit zich tegen lichaam. Ook bvb in de mooie uitdrukking die vrouwen soms gebruiken “Kijken mag, maar aanraken niet.” vindt men een voorbeeld van de tegenstelling hersenstam-cortex. De hersenstam interpreteert het verkeerslawaai als gevaar, maar de cortex ‘corrigeert’ dit als zijnde horend bij het dagelijks leven.

De cortex heeft een rechter- en een linkerhelft, die met elkaar verbonden zijn door de hersenbalk, die continu signalen tussen beide helften zendt en zorgt voor een optimale werking van de hersenen. De linker hersenhelft stuurt de linkerzijde van het gelaat en de rechterzijde van het lichaam; de rechter hersenhelft stuurt de linkerzijde van het lichaam en de rechterzijde van het gelaat. Beide helften werken samen als een geheel maar één van beide domineert bij bepaalde opdrachten.

Als we iets aankopen, laten we ons leiden door de prijs en kwaliteit (linkerhersenhelft) en door de kleur, vorm, uitzicht, gevoelsmatige kenmerken (rechterhersenhelft).

Daar het lezen, schrijven, rekenen, spreken, logisch en analytisch denken om de talrijke problemen op te lossen, enz. een belangrijke plaats innemen in deze cultuur, in het onderwijs en in de economie, kennen veel mensen een overontwikkeling van de linker en een verwaarlozing van de rechter hersenhelft. Deze eenzijdige ontwikkeling en overbelasting kan leiden tot een verstoorde gemoedsgesteldheid, gebrek aan verbeeldingskracht en intuïtie, een te rationele benadering van de wereld. Deze mensen missen belangrijke aspecten van het leven.

Anderzijds zijn er ook mensen die een overontwikkeling hebben gekend van de rechter hersenhelft en daardoor bvb. met beide voeten niet meer op de grond staan, te kwetsbaar zijn, hun kritische houding verliezen.

Linkerhersenhelft			Rechterhersenhelft


logisch denken			gevoelsmatige benadering
verbaal, spraak			non-verbaal
analyse			synthese
letterlijk			beeldspraak
lineair			ritmegevoel, ruimtelijk
wiskunde, rekenen			muziek
direct, functioneel, zakelijk			dromen, verbeelding, symboliek
taal, lezen, schrijven			herkennen van vormen, gelaten
intelligentie			intuïtie, creativiteit
wetenschappelijke kennis			gevoelsmatig begrijpen
			zintuiglijke waarneming

Een evenwicht tussen beide hersenhelften en functies is noodzakelijk om optimaal te functioneren, om geestelijk en lichamelijk gezond te blijven.

Als je linkerhersenhelftdominant bent, besteed dan veel aandacht aan activiteiten die de rechterhersenhelft gebruiken, zoals tekenen of schilderen, de natuur intrekken, gezelligheid opzoeken, meezingen met de radio, een muziekinstrument bespelen, in feite alle mogelijke ontspannende en creatieve vrijetijdsbesteding, en maak niet de fout om ’s avonds ook nog te zitten verderwerken aan de computer na je dagtaak. Ook het kijken naar ruimtelijke tekeningen, de verbeelding gebruiken, de linkerhand meer gebruiken, gedachteloosheid oefenen, omgekeerde bewegingen maken, zijn nuttig.

Mensen die vastzitten in hun rechter hersenhelft moeten dan eerder leren openstaan voor de werkelijkheid, voor lichamelijke ervaringen, wetenschappelijke zaken, rekenoefeningen doen, computerprogramma’s leren, boekhouding enz.

Laten we eens een aantal kenmerken van mensen met een dominerende linker- of rechterhersenhelft op een rijtje zetten:

Dominerende linkerhersenhelft	Dominerende rechterhersenhelft

Fantasieloos	Missen logica in hun leven
Gevoelsarm	Heel beïnvloedbaar
Verstard in hun denken	Overgevoelig, sentimenteel
Vinden vaak geen rust	Missen realiteitsgevoel
Kunnen moeilijk genieten	Geïrriteerd door de harde realiteit
Alles letterlijk opnemen	Gevangen in zijn innerlijke wereld
Kunnen slecht visualiseren	Lichtgelovig, illusies, zich iets wijsmaken
Geloven alleen wat ze kunnen waarnemen	Makkelijk ontgoocheld en depressief
Oordelen	Leven in de schemerzone
Gebrek aan humor	Versprekingen, verstrooidheid, vergeetachtig

De meeste mensen reageren op stress door één hersenhelft te gebruiken, waardoor ze al direct hun mogelijkheden om het probleem creatief op te lossen sterk beperken.

Iemand met een linkerhersenhelftdominantie zal zijn logische en analytische vermogens op het probleem toepassen maar de intuïtieve benadering achterwege laten.

Iemand met een rechterhersenhelftdominantie zal liever wegvluchten van het probleem, het vergeten, in fantasie en dagdromen vertoeven, enz.

Als we beide hersenhelften kunnen gebruiken om een probleem te benaderen, zijn we veel beter af. Hiertoe dienen we de stress die leidt tot het eenzijdig reageren, te verminderen en dit kan bvb door de thymus te activeren.

We kunnen beide hersenhelften leren gebruiken o.a. door:

· Op de thymus kloppen

· Je concentreren op een doelgedachte of doelbeeld, wensdroom

· Van oor verwisselen tijdens een telefoongesprek

· Lezen van poëzie

· Je andere hand gebruiken dan je gewoon bent bij dagelijkse activiteiten bvb. de deur opendoen, je scheren met de andere hand, dingen oppakken

· Een boek of tekst in grote letters voor de spiegel houden en in spiegelschrift lezen

· Met gekruiste handen en voeten zitten, een platte 8 tekenen en andere oefeningen

Een prachtige illustratie van wat er gebeurt als de linkerhersenhelftr niet meer werkt en men alles vanuit de rechterhersenhelft doet, is de video van de befaamde hersenonderzoekster dr. Jill Bolte Taylor over haar ervaring met haar beroerte. Dit leert ons dat het geluk te vinden is in de rechterhersenhelft en niet in de linker.

Surf naar www.youtube.com en vul “Jill Bolte Taylor my stroke of insight” in de zoekbalk in.

Ook dr. Rüdiger Dahlke erkent de problemen ten gevolge van de eenzijdige ontwikkeling van de linkerhersenhelft en pleit daarom voor een levensschool. Hij kaart de gevaarlijke eenzijdige ontwikkeling van het verstand en van de linkerhersenhelft in het onderwijs aan en de verwaarlozing van het emotionele, het sociale en de ontwikkeling van de rechterhersenhelft.

Een evenwichtiger en realistischer onderwijs kan zorgen voor een evenwichtigere persoonlijkheidsontwikkeling, een betere communicatie en inzicht in relevante psychologische mechanismen en onderwerpen zoals verlegenheid, agressie, omgaan met gevoelens, projectie, relatiebekwaamheid, eigenwaarde, pesten, enz. Dan spreken we nog niet eens over gezondheidsleer en voedingsleer als andere levensnoodzakelijke vakken. De school zou moeten een levensschool zijn, die voorbereidt op het leven en niet alleen op een beroep. Waarom bvb. niet de geschiedenis bespreken vanuit het projectieprincipe, ze staat er immers bol van, en dit dan op de hedendaagse tijd toepassen bvb ivm vreemdelingenhaat en op het eigen leven bvb in geval van een pestprobleem in de klas of op school? Zo zouden leerlingen tenminste nog iets aan het voor hen vaak saaie vak geschiedenis hebben. Dahlke beschrijft zeer uitvoerig de projectiemechanismen, zondebokpolitiek en volksbedrog die gebruikt werden in WO II en in allerlei oorlogen uit de geschiedenis daarna, in het boek Agressie als uitdaging.

In de energetische benadering houden de hersenhelften ook verband met de meridianen.

Alle emoties worden in de grond beheerst door de dieperliggende emoties liefde en haat of angst, dit zijn de emoties die bij de thymusklier horen en de stabiliteit van alle levensenergie regelen. De thymusklier is de beheerder van al onze emoties en de hoofdschakelaar van de hele levensenergie en van de hersenhelftfuncties.

Er zijn twaalf paren meridianen en zes ervan houden verband met de linkerhersenhelft en de andere zes paren met de rechterhersenhelft. Deze hersenhelften reguleren hun meridianen en de zes bijhorende emotionele gemoedstoestanden. Iemand met een linkerhersenhelftdomi-nantie zal naar verwachting storingen hebben in de groep meridianen die verband houden met de linkerhersenhelft.

Zes meridianen lopen mediaal, langs de middellijn van het lichaam, terwijl zes meridianen bilateraal lopen, langs beide zijden van het lichaam. Als iemand linkerhersenhelftdominant is, zal elk testpunt op de middellijn een zwakke test geven maar geen van de tweezijdige testpunten. Als iemand rechtersenhelftdominant is, zal elk tweezijdig testpunt een zwakke test geven, maar geen van de mediale punten.

De zes linker- en rechterhersenhelftmeridianen kunnen naast elkaar gezet worden en dan zal men zien dat elke mediale meridiaan een bepaalde relatie heeft met de tegenhanger van de bilaterale meridianen.

· Long (afwijzing) – 3V (verdriet, eenzaamheid, depressiviteit)

· Lever (zich ongelukkig voelen) – Maag (teleurstelling, onvrede, verslaving, bitterheid)

· Gal (razernij) - Hart (woede)

· Milt (angst voor de toekomst) – Blaas (radeloosheid, frustratie, ongeduld)

· Nier (seksuele besluiteloosheid) – Kringloop-seksmeridiaan (jaloezie, seksuele spanning)

· Dikke darm (schuldgevoelens) – Dunne darm (bedroefdheid)

Stel dat je verdrietig bent, kwaad, of angstig, dan zal dit een daling in de thymusactiviteit tot gevolg hebben, een daling van de levensenergie, en een vermindering van energie in de meridiaan die te maken heeft met die specifieke gemoedstoestand, en als deze toestand lang duurt, ook een verzwakking van de fysiologie van het betreffende orgaan mogelijks leidend tot een fysieke kwaal. Dit is de psychosomatische component.

Stel dat je lange tijd de gewoonte had slechte vetten te gebruiken, bvb bakboter, goedkope geraffineerde olie, gebakken of geroosterde vetten zoals chips, frieten, pinda’s, boterkoeken, popcorn, hardgekookte eieren enz., dan zou het kunnen dat je lever hierdoor belast raakt. Deze leverbelasting kan leiden tot een verzwakking van de levermeridiaan en dit kan zich uiten in jezelf ongelukkig voelen, en in deze maatschappij zijn er meer dan genoeg aanleidingen te vinden om jezelf ongelukkig te voelen. Hierbij zie je over het hoofd dat er een inwendige oorzaak is voor dit ongelukkig voelen en een goede voedingstherapie met leverdrainage zal voor jou een hele opluchting betekenen en je er bovenop helpen en de kracht en de moed geven om die dingen waar je ongelukkig over bent aan te pakken of de perceptie daarover te veranderen. Dit is de somatopsychische component.

De gouverneur- en centraalmeridiaan zijn verzamelaars van energie die al door het meridiaanstelsel is gevloeid. Qua gemoedsgesteldheid gaat het hier om secundaire emoties, die zichzelf zullen herstellen als de bijbehorende primaire emoties worden behandeld op de betreffende meridianen.

Geraadpleegde literatuur:

Diamond, J., Levensnergie, Ankh-Hermes, Deventer, 1989

Dries, J., Natuurgeneeswijze, Arinus, Genk, 1996

www.geocities.com/lucasvo

Dit artikel werd met de meeste zorg samengesteld. Niettemin is het nooit geheel uitgesloten dat informatie door tijdsverloop, recent wetenschappelijk onderzoek of andere oorzaken onjuist, onvolledig of achterhaald is. De auteur kan niet aansprakelijk gesteld worden voor enige directe of indirecte gevolgen voortvloeiend uit de gegevens. Dit artikel is niet bedoeld als vervanging voor een medische diagnose en medische zorg door een arts. De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd zijn arts te raadplegen bij enigerlei klachten of symptomen.

Suggesties, commentaar en reacties zijn steeds welkom op het vermelde e-mailadres.