Echte honger en valse honger

Als de bloedsuikerspiegel te laag wordt, wordt het hongercentrum in de hersenen geprikkeld om de eetlust op de wekken. Dit is de echte honger, die men kan merken aan een onaangenaam gevoel in de maag, scheel zien van de honger, moeilijkheden om zich te concentreren, zich slap voelen, bevingen, enz.

Er bestaat ook valse honger, in verscheidene vormen :

· Men eet terwijl men geen honger heeft, uit gewoonte vb. vóór de TV, als er bezoek is, bij het lezen, voor het slapengaan, enz.

· Honger die opgewekt wordt door een te grote aanwezigheid van gifstoffen in het lichaam. De stofwisseling probeert immers extra vet aan te maken om deze gifstoffen in op te slaan, hiervoor is voedsel nodig en wordt het hongercentrum geprikkeld. Het gevaar hierbij is dat het hongercentrum voortdurend wordt geprikkeld en men de neiging krijgt steeds meer te eten. Hier is een goede ontgiftingskuur op zijn plaats.

· Er is ook de zgn. emotionele honger. Na de geboorte ondervindt de baby tijdens de borstvoeding eveneens de warmte, tederheid, aanraking, koestering, geborgenheid, troost van de moeder waardoor in het geheugen gegrifd wordt dat eten als liefde ervaren wordt en liefde als eten. Later krijgt het kind als het iets goeds gedaan heeft soms iets te eten als beloning, vaak iets suikerrijk Ook als tieners en volwassen zich slecht voelen, kunnen ze gaan eten om zich beter te voelen, om troost te ervaren, beloning, geborgenheid. Het gaat dan om een afleiding, een onderdrukking (het eten wordt naar “onder gedrukt”) om het gat (de maag) te vullen van iets dat ze missen: gebrek aan zelfvertrouwen, aan troost, aan uitdrukkingsvermogen, aan waardering, erkenning, geborgenheid, eigenwaarde, enz. Men voelt immers met de buik, zoals gezegd wordt. Gevoelens als angst, verveling, neerslachtigheid, minderwaardigheid, kwaadheid, onverwerkt verdriet, schuldgevoelens, pijnlijke jeugdherinneringen, niet kunnen loslaten enz. worden tijdelijk verdoofd, afgeleid. Hetzelfde mechanisme doet zich voor bij verslaving aan alcohol, sigaretten, drugs. Deze gevoelens komen echter altijd terug, tot geleerd wordt op een andere manier ermee om te gaan, door ze uit te drukken i.p.v. onderdrukken. Bij deze mensen moet niet alleen gewerkt worden aan de voeding maar ook op emotioneel vlak, aan de oorzaken van de onaangename gevoelens en emoties. Emoties hebben een directe invloed op de hormoonhuishouding, verantwoordelijk voor vele fysiologische processen.

· Psychische spanningen en onaangename gevoelens zoals beledigingen, zich minderwaardig voelen, trots, teleurstellingen kunnen de hypothalamus en de hypofyse, twee klieren die een grote invloed hebben op ons gewicht, negatief beïnvloeden en ontregelen.

· In een stressituatie wordt veel energie verbruikt en kan er een drang naar zoet ontstaan, die men vaak verkeerd beantwoordt door voedingsproducten rijk aan geraffineerde suiker of meel, wat kan bijdragen tot overgewicht. Het kan gaan om echte honger, maar ook om een valse honger door nervositeit. Het gaat dan om een functiestoornis van het stressmechanisme dat zich in de hersenstam bevindt en in verbinding staat met de middenhersenen waar het honger- en verzadigingscentrum zich bevindt.

· De voedingsindustrie heeft er alle belang bij dat mensen zoveel mogelijk eten om hun winsten op te drijven, en is zeer creatief in het manipuleren van het hongergevoel. Ze maakt talloze voedingsproducten zo aantrekkelijk mogelijk door een groot aantal additieven zoals kleurstoffen, smaakstoffen, geurstoffen, bewaarstoffen. Ook de verpakking moet zo aantrekkelijk mogelijk zijn. In reclamebladen geeft men kortingen, men kan bonnetjes uitknippen, enz. Voor TV, radio, tijdschriften, besteedt ze een kapitaal om haar producten bekend te maken.

Hier is kritisch bewustzijn op zijn plaats: het is niet omdat een bepaald product in de media in de aandacht wordt gebracht, dat het ook een gezond product is ! Er is trouwens geen enkele overheidsinstantie die voedingsproducten controleert op hun gezondheidswaarde, alleen op hun hygiënische kwaliteit. De overheid durft niet tegen het been te schoppen van de voedingsindustrie uit schrik voor verlies aan inkomsten (belastingen), uit schrik om een hoger aantal werkloosheidsuitkeringen te moeten financieren en uit schrik voor een dalend aantal stemmen bij de volgende verkiezingen. Ondertussen betaalt ze zich blauw aan de gezondheidszorg waar miljoenen mensen terecht komen die de ondermijnende gevolgen ondervinden op hun gezondheid van o.a. zovele waardeloze voedingsproducten op basis van suiker en geraffineerd meel, talloze additieven, genotsmiddelen zoals tabak, koffie, alcohol, enz.

· Ieder levend wezen heeft een instinct. Als dieren honger hebben gaan ze instinctief op zoek naar het juiste voedsel, als ze dorst hebben, weten ze instinctief water te vinden. Ook de mens heeft een voedingsinstinct. Bij sommige kinderen merken we nog dat ze zich aangetrokken voelen tot fruit, maar dat ze een afkeer hebben van vlees, brood, voedingsproducten. Door de opvoeding, de reclame, het eetgedrag van leeftijdgenoten, het grote aanbod aan voedingsproducten, wordt hun instinct verwaarloosd en onderdrukt. Het instinct bevindt zich in de hersenstam, dat op het biologisch leven gericht is, en het denken, het cultureel leven behoort tot de cortex of de grote hersenen. Dit zorgt voor tegenstrijdigheden. Zo wordt een instinctieve drang naar zoet beantwoordt met snoep, gebak, frisdrank, chocolade, confituur terwijl deze niet tot het biologisch leven behoren. Door de geur en smaak van natuurlijke voedingsmiddelen te herontdekken en te herwaarderen, kunnen we bijdragen aan een stimulering van het voedingsinstinct en aan een normalisering van het honger- en verzadigingscentrum.

· Als men ziek is, heeft men instinctief geen eetlust. Veel mensen forceren zich dan om toch iets te eten, en dan gaat het vaak om voedingsproducten die helemaal niet bijdragen aan hun genezing… Vooral als men ziek is, is het beter zich te ontzien van kaas, vlees, vis, charcuterie, frisdranken, instantvoedsel, voedinsproducten rijk aan suiker, zout, geraffineerd meel, verzadigde vetten, additieven. Men kan zich dan beter beperken tot voedingsmiddelen die bijdragen aan een spoedige genezing zoals fruit en groente, wat licht verteerbare zaken zoals rijstwafel, yoghurt, karnemelk, enz. Dit naast veel rusten, regelmatig douchen of een warm bad nemen, zuiverende kruidenthee met honing en stuifmeelpollen, enz.

Het is niet zo dat men echt honger moet hebben om te eten. Als men gewoon is te eten op min of meer vaste tijdstippen, bvb. drie hoofdmaaltijden, kan het gebeuren dat men aan een maaltijd begint als men geen honger heeft. Dit is niet zo erg, het voedsel van de vorige maaltijd is voldoende verteerd, men eet binnen een sociale structuur vb. lunchpauze op het werk, ontbijt met het gezin.

Er zijn mensen die geen structuur hebben in hun leven, bvb. omdat ze alleenstaande zijn, geen werk hebben, gepensioneerd zijn, op invaliditeit staan, veel reizen. Sommige van deze mensen, vooral degenen met een uitgebreid sociaal leven, kunnen een ontsporing krijgen van hun eetpatroon. Ze eten als ze honger hebben, wat op zich heel natuurlijk is, maar dit gebeurt dan op termijn op zo’n onregelmatige tijdstippen, dat er ook geen structuur meer zit in hun voedingspatroon, en dit maakt de verwarring in hun dag zonder structuur alleen maar erger.

Heel wat mensen hebben de gewoonte om tussendoortjes te eten, vb. een vieruurtje. In principe zijn tussendoortjes niet nodig, als men voldoende gegeten heeft bij de hoofdmaaltijden en men geen echte honger heeft tussendoor.

Emotionele aandoeningen, psychische spanningen en stress grijpen fysiologisch in op het deel van de hersenen dat de spijsvertering en de stofwisseling beheerst en kan daar functiestoornissen teweegbrengen, met bvb. zwaarlijvigheid, hyperventilatie, anorexia, huiduitslag tot gevolg. Dit kan niet behandeld worden met bvb. afslanken alleen, de psychische begeleiding is veel belangrijker. Als men alleen probeert af te slanken, zal dit toch mislukken omdat de psychische component verwaarloosd wordt.

Niet kunnen loslaten heeft zowel een psychische als een fysieke component: doordat men bepaalde gevoelens en gedachten niet kan loslaten, blijft er een zekere zenuwspanning en vandaar ook een spierspanning aanwezig. Deze spanning kan zich overal in het lichaam voordoen, alle mogelijke spieren, pezen, gewrichten, maar ook organen. De maag en de darmen zijn trouwens spieren. Het hoeft niet te verwonderen dat nogal wat mensen bij stress last krijgen van de spijsvertering.

Bron :

Dries, J., Bio-energetische voedingsleer, Arinus, Genk, 1996

Van den Wijngaert, L., Slank, fit en vitaal met het Tri-actief Afslankingsprogramma, Arinus, Genk, s.a.