Aromatherapie
Etherische oliën (EO) zijn vloeibare en vluchtige bestanddelen van bepaalde plantencellen, die zich overal in de plant kunnen bevinden. Zij zorgen voor de typische geur die zich in oliedruppeltjes bevindt in kleine klieren.
De EO zijn dragers van informatie, regelaars van temperatuur, opslagplaats van energie, en zorgen mee voor de stofwisseling van de plant. Ze beschermen de planten tegen bacteriën, schimmels, hitte en koude. De geur zou zelfs een vorm van fijnstoffelijke communicatie zijn tussen de planten.
Ze worden al vele eeuwen zowel in het Oosten als het Westen gebruikt omwille van hun bijzondere werking om lichaam en geest te reinigen of te genezen. De Chinezen kenden al 3000 jaar geleden de geneeskracht van EO.
De oliën van biologische kwaliteit worden gewonnen door stoomdistillatie of door persing, worden niet verdund noch synthetisch aangemaakt, noch gedeterpineerd of gereconstitueerd. Alleen EO van biologische kwaliteit kunnen een therapeutische werking garanderen.
Ze bevatten vele stoffen, zoals: alcoholen, fenolen, organische zuren, esters, oxiden, cetonen, lactonen, coumarines, terpenen, enz.
EO werken in via het reukorgaan en/of de huid, langs chemische en bio-energetische weg.
Bij de absorptie langs de huid gaat men er van uit dat de EO met hun zeer fijne aromatische moleculen worden opgenomen via de haarzakjes die talg bevatten, een olieachtige substantie waarmee de essentiële oliën een zekere affiniteit hebben. Van daaruit verspreidt de olie zich in de bloedbaan of wordt ze opgenomen door de lymfe en naar andere delen van het lichaam getransporteerd. Zo worden de moleculen van tijm en eucalyptus na 20 à 40 minuten al geabsorbeerd. Als de huid echter verstopt zit of als er teveel onderhuids vet aanwezig is, neemt het echter meer tijd in beslag. Eenmaal in de bloedbaan hebben de moleculen een zelfde uitwerking op het lichaam als bij kruidengeneesmiddelen het geval is.
Men kan EO toevoegen aan een lig-, zit-, voet- of stoombad, waarbij men de EO oplost in een drager bvb. badolie, zeezout, honing, badschuim, room, melkwei, zemelen…
Men kan ook gebruik maken van een crème, zalf, gel, lotion, reinigingsmelk waaraan EO is toegevoegd.
Voor massage gebruikt men een basisolie, bvb. amandel-, olijf-, St. Jansolie waaraan men max. 5% EO toevoegt. Men brengt nooit EO aan op slijmvliezen of geslachtsorganen en puur in de oren. Men dient contact met de ogen te vermijden.
Bij het gebruik van EO wordt de geur als eerste waargenomen. Het aangenaam ervaren van een geur heeft zijn therapeutische waarde. Reacties op de aromatische molecule worden in de vorm van impulsen via de zenuwbanen naar het olfactorische deel van hersenen gezonden. Omdat de reukcellen in directe verbinding staan met de hersenen heeft de reuk een krachtig en onmiddellijk effect. Geuren kunnen direct ingrijpen op het onderbewuste, het limbisch systeem, de hypothalamus, de emoties zonder eerst langs het bewustzijn te passeren zoals bij zintuiglijke prikkels van het gehoor, de smaak, het zien en de tastzin.
EO kan als parfum, aftershave, eau de cologne, eau de toilette gebruikt worden. Fototoxisch na in- of uitwendig gebruik zijn: bergamot, wijnruit, komijn, mandarijn, sinaas, verbena, pompelmoes, limette, ceder, bergamot, citroen, lavendel, rozemarijn, sandelhout, limoen,… Deze kunnen een zonlichtallergie geven.
Bij inhalatie bereiken de aromatische moleculen de longen, van waaruit ze zich via de longblaasjes verspreiden naar de omliggende haarvaten van de kleine bloedsomloop. Het bloed voorzien van zuurstof en aromatische moleculen vloeit langs de arteria pulmonalis naar de linker voorkamer van het hart. De moleculen opgenomen in de bloedbaan beginnen hun therapeutische werk.
EO kan men
verstuiven d.m.v. een aromalamp of een
verstuiver. Men kan EO inhaleren boven
een kommetje heet water waarin men 3 à 5 druppels doet, of d.m.v. een plastic
inhaleertasje, een aërosoltoestel of op een zakdoekje.
Als men EO oraal wil innemen, dan is het oplossen in water geen goede manier omdat EO chemisch niet kunnen oplossen in water. Beter is het EO puur op de tong in te nemen, 2 à 3x daags 1 à 2 druppels nuchter of een half uur voor de maaltijd. EO die de spijsvertering bevorderen neemt men best na de maaltijd in. Bij langere inname last men na 3 weken een pauze in van 1 week; ev. kan men een gelijkaardige EO gebruiken.
Oraal kan men EO innemen: puur, in honing, als hydrosol, spiritus, siroop, hydrolaat of essence water.
De olie is het meest etherische en ijle deel van de plant en heeft o.a. een therapeutisch effect op de geest en de gevoelens. Planten bezitten naast hun algemene eigenschappen ook een subtiele energie. De EO zijn een geconcentreerde vertegenwoordiging van de levensenergie van de plant. In de energetische geneeskunde maakt men gebruik van deze subtiele trilling of energie om het verstoorde evenwicht in het lichaam terug in balans te brengen.
In het algemeen hebben ze een opwekkende of kalmerende werking, en zijn ze ontsmettend: antibacterieel, antiviraal en/of antischimmel. Soms hebben ze een hormoonachtige werking. Verder hebben ze een ontgiftend effect en stimuleren het zelfgenezend mechanisme van de mens. Beïnvloeding van het menselijk etherisch lichaam via etherische oliën heeft ook direct effect op het stoffelijk lichaam: reinigend, omhullend, beschermend, in evenwicht brengend, stimulerend, genezende krachten mobiliserend…
Sommige EO kunnen giftig zijn als de voorgeschreven dosis niet gerespecteerd wordt en er zijn er een aantal die niet mogen gebruikt worden bij zwangerschap of bij kinderen.
Eucalyptus mag men niet gebruiken bij astmapatiënten; berk mag men niet innemen wegens het gehalte aan methylsalicylaat. Muntolie mag men niet gebruiken in bad omwille van het afkoelend effect.
Bijzonder dankbaar is het gebruik van EO in massagetherapie.
Bron:
Margodt, J., Aromatherapie, Europese Academie voor Complementaire Gezondheidszorg, Deurne, 2001
Muyle, M., Aromatherapie, Arinus, Genk, 1998