| 1.5 Omvang van de markt Zoals in vorige paragrafen duidelijk werd zal ik enkel de rolstoelmarkt die voldoet aan de terugbetalingscriteria bespreken. Die terugbetaling kan gebeuren door verschillende instanties maar vindt haast altijd haar grondslag in het beleid van het RIZIV. Daar zijn jaarlijkse lijsten die het aantal verstrekkingen weergeven per nomenclatuurnummer en per jaar. Ik maakte gebruik van de lijsten van 1995 tot en met 2000 en nam de som van het aantal verstrekkingen per nomenclatuurnummer en per type stoel om tot volgend beeld te komen. De types zijn respectievelijk �wagentjes met elektronische aandrijving�, �wagentjes zonder persoonlijke aandrijving�, en �wagentjes met persoonlijke aandrijving�, de drie categorie�n die ook bij de bespreking van de nomenclatuur in 1.4.1. gebruikt werden. De exacte aantallen per jaar en per type zijn terug te vinden in de gegevenstabel onder aan de grafiek. Het totaal aantal verstrekkingen met RIZIV terugbetaling voor 1995 bedroeg 10 489, in 1996 werden 13 339 rolstoelen terugbetaald, de drie volgende jaren kwamen respectieve-lijk 14 043, 14 561 en 15 315 rolstoelen in aanmerking voor terugbetaling en in 2000, het laatste jaar dat ik in dit werk opneem, was er een tussenkomst voor 16 303 rolstoelen. De toename van 1995 naar 1996, een stijging met 2 850 stoelen in totaal, was het grootst en komt overeen met groeivoet van 37,2%. De jaren daarna zien we vervolgens een groeivoet van 5,3%, 3,8%, 5,2% en 6,5%. De groeivoet over de ganse periode bedraagt 55,4%. Deze toename moet haar grondslag vinden in een versoepeling van het beleid, meer personen en een uitgebreider gamma van rolstoelen die voldoen aan de criteria voor terugbetaling. Ondanks aanpassingen van het beleid bleven de terugbetalingstermijnen onveranderd. Een snellere hernieuwing van de rolstoel door personen die al in het circuit zaten is dus uitgesloten als verklaring. Andere determinanten lijken mij niet te spelen op de korte periode van vijf jaar die hier gebruikt wordt. Verschillende actoren, zowel Rene Vastmans (2002) van het KVG, dr Schalenbourg (2002) van het VLAFO en mevr Vanhouteghem (2002) van CTO bevestigen dat de groei van de rolstoelmarkt haar grondslag vindt in een verandering van het beleid. Alledrie wezen ze erop dat het beleid wel degelijk, zowel in 1995 als in 1998, veranderde maar dat ook andere factoren hun invloed hebben. Respectievelijk vernoemden zij een meer mondige vraagzijde, de vergrijzing van de bevolking en de toename van het aantal verkeersongevallen. Ook deze factoren hebben hun invloed, zij het dan in mindere mate maar zeker niet verwaarloosbaar. |
| Deze cijfers geven een duidelijk beeld van het marktsegment dat voldoet aan de terugbeta-lingsvoorwaarden van de overheid. Het is duidelijk een nichemarkt met in 2000 in totaal 16 303 rolstoelen met RIZIV tussenkomst. Ik wil onderstrepen dat de totale rolstoelmarkt iets groter is. Ook het VLAFO en andere instanties komen soms tussen in de aankoopprijs en er worden een aantal rolstoelen verkocht buiten het terugbetalingscircuit. Het VLAFO besteedde 61 miljoen BEF in 1998, 110 miljoen in 1999, 106 miljoen in 2000 en slechts 67 miljoen in 2001 aan de terugbetaling van rolstoelen. Zoals eerder gesteld, is deze tussenkomst altijd residuair aan die van het RIZIV. De grote invloed van het beleid wordt hier bevestigd. De drastische vermindering in 2001 vindt haar grondslag in de stopzetting van de tussenkomst in scooters en een beperking van de maximumbedragen voor de opleg in elektronische rolwagens (Schalenbourg: 2002). De cijfers van het RIZIV worden hier gebruikt omdat zij het overgrote marktaandeel omvatten. Een precies percentage is daar echter niet op te plakken. Alle consumenten hebben ��n ding gemeenschappelijk, ze hebben hun rolstoel nodig en voldoen aan de criteria voor terugbetaling. Volgens dhr. Vermeiren (2001) heeft de meerderheid van de consument zijn of haar rolstoel nodig omwille van een ouderdomspathologie. De geringe omvang van de markt en de gemeenschappelijke eigenschappen van de consumenten hebben zeker hun invloed op de gevoerde marketingcommunicatie, hierop wordt verder ingegaan in hoofdstuk 2. |
 |
| Grafiek 1.1: Omvang van de markt: aantal verstrekkingen met RIZIV tussenkomst per type en per jaar |
| bron: Interne werkdocumenten van het RIZIV voor 1995 t.e.m. 2000 |