Mary C. Townsend

Lemma, 224 P.

Dit boek is een vertaling van het Engelstalige werk: Nursing diagnosis in psychiatric nursing: a pocket guide for care plan construction. Het originele werk dateert van 1988 en de vertaling is uitgegeven in 1994. Wij kunnen dus stellen dat wij hier te doen hebben met een recent werk omtrent verpleegkundige diagnostiek in de psychiatrie.

De psychiatrie wordt geplaagd met een verwarrende veelheid aan soms vage uitgangspunten, theorieën, werkwijzen en opvattingen. Voor psychiatrisch verpleegkundigen is het dan ook niet gemakkelijk om door het bos nog de bomen te zien. Dit boek wil hierbij een handleiding zijn. Maar wie verwacht dat met het gebruik van dit boek alle verwarring uit de wereld geholpen wordt, komt van een kale reis terug.

De auteur stelt in zijn inleiding tot het gebruik onomwonden dat dit boek past in het tweede deel van het verpleegkundig proces: de analyse. Na stap één of de inventarisatie komt de analyse. Hierbij kan dit boek zijn nut bewijzen. Maar het effectief gebruik in de praktijk zal afhangen van de psychiatrisch verpleegkundige zelf en de manier waarop de patiënten zorg in zijn werkomgeving georganiseerd is. Lk meen immers dat het systematisch gebruik van het verpleegkundig proces in de psychiatrische zorgverlening nog niet overal in de dagelijkse zorgverlening ingeburgerd is. Heel dikwijls blijft de toepassing van het verpleegkundig proces beperkt tot de klinische oefeningen in de opleiding. Eenmaal aan het werk wordt er op een andere manier aan patiëntenzorg gedaan. Meestal is dat veel minder systematisch dan in het verpleegkundig proces is vastgelegd.

Ondanks het feit dat psychiatrisch verpleegkundigen in de praktijk nog niet rijp genoeg zijn voor het systematisch gebruiken van psychiatrisch verpleegkundige diagnoses, is dit toch een sterk boek. Op elke indeling valt wel iets te zeggen,
maar het feit dat de psychiatrisch verpleegkundige diagnoses ingedeeld zijn volgens het systeem van de D.S.M.IIIR. is realistisch. Het sluit bovendien goed aan bij het denken van de medici die ook verplicht de D.S.M.classificatie moeten gebruiken in de M.P.G.-registratie. Er kan dus op een gelijke basis een gesprek ontstaan tussen twee disciplines over de zorgverlening aan de patiënt. Eén bron van verwarring is dus reeds uit de weg geruimd.

Terecht maken de vertalers enkele kritische kanttekeningen bij het vertalen van sommige concepten en definities. Etiologie wordt vertaald door beïnvloedende factoren om de associatie met ziekte binnen een lineair referentie kader af te zwakken. Het systeemdenken heeft hier immers zijn intrede gedaan. Coping, adaptation en adjustment zijn nog enkele begrippen waarop naar mijn gevoel een qepaste vertaling/definiëring is gegeven. Een pluim dus voor de vertalers die voldoende nuances aanbrengen zodat het boek in alle mogelijke settings en binnen alle mogelijke theoretische referentiekaders kan gebruikt worden. Het is nu aan de psychiatrisch verpleegkundigen zelf om zich zo te organiseren dat het gebruik van het verpleegkundig proces een vanzelfsprekendheid wordt in de dagelijkse patiëntenzorg. En dus ook het stellen van een acurate verpleegkundige diagnose. Alleen op die manier kunnen wij verder werken aan de professionalisering van ons beroep.

Marc Haspeslagh