Op 17 oktober 2003 zette ik voor het eerst voet op Zuid-Koreaanse bodem. Het plan was aanvankelijk een paar maanden te blijven. In januari stond ik er terug. Anderhalf jaar ben ik hier nu reeds, evenwel met enkele intermezzo�s: een bezoek aan Belgi� en (recenter) een fantastische trek in Thailand en Cambodia. Er valt veel te zeggen over Korea, over Koreanen en niet in het minst over de vergeten oorlog die af en toe in de vorm van wederzijdse dreigingen oplaait. Vergeten Oorlog De val van de Berlijnse muur in 1989 luidde de begrafenisstoet van communitische regimes in. Vaak wordt vergeten dat Korea in principe nog steeds in staat van oorlog is. Tussen Noord en Zuid ligt een mijlenver reikend mijnenveld waar niemand, maar dan ook niemand kan over gaan. Omdat er zolang niemand is geweest, is dit gebied ironisch genoeg 1 van de best bewaarde natuurgebieden van de wereld. Hoewel jonge Zuid-Koreaanse inwoners tegenwoordig meer inzitten met de acteur van een populaire TV-serie en niemand meer echt een bunker inkruipt wanneer eens per jaar het oefenalarm aanslaat, is het raar te beseffen dat slechts vijftig kilometer boven de hoofdstad een onoverschrijdbare grens is die van Zuid-Korea een eiland heeft gemaakt. Je zou kunnen zeggen dat Noord-Korea evenzeer een eiland is door de geslotenheid van het regime. Niemand weet echt wat er ten Noorden van de gedemilitariseerde zone echt gebeurt. Af en toe sijpelt informatie naarbinnen door een gevluchte noorderling. Omgekeerd is in Zuid-Korea een Nationale Veiligheidswet van kracht die een mentaliteit bewerkstelligt waar geen vrede in kan broeden. De wet is momenteel in opspraak. Gelukkig. Tussen Noord en Zuid is een stuk treinspoor met station gebouwd die aansluit op de alom bekende transiberische lijn. Alleen de trein ontbreekt nog. De stad waar ik woon, Seoul In Seoul-city merkt men weinig van de staat van oorlog. De hoofdstad huist de helft van de Zuid-Koreaanse bevolking en ergens daartussen dus ook ik. Mijn temporeel nest ligt tussen een groots nieuw shoppingcomplex en een klein oud historisch park. De tegenstelling tussen het oude en het nieuwe is eigen aan het aanzicht van Seoul. Maar toch wel het meest kenmerkend is de drukte. In de metro stoot je je wel tien keer tegen een voorbijganger. Niemand zegt �sorry� wat mateloos irritant is voor een vreemdeling, maar doodnormaal voor elke Seoulman/-vrouw. De mensenmassa glijdt als een gigantische worm door de gangen van het ondergrondse gedeelte van de stad. Zij doet dit elke morgen en avond, behalve op zondag. Dan gaat de ene Koreaanse helft naar de kerk, de andere helft beklimt Seoul�s omringende bergen onder luid gezang van de door rijstwijn beschonken oude mannen. Aziaten en Koreanen Men zegt dat Aziaten veel meer een groepsgevoel hebben dan westerlingen. Er is iets van waar. In het academisch jargon wordt de term �Asian Value� gebruikt om typisch �Aziatische� kenmerken te benoemen. Doch wat deze term precies inhoudt: Zelfs de Koreanen hebben er het raden naar. De weerklank van missionarissen die in een langgeleden verleden de Ori�nt onderzochten is nog steeds te vinden in het beeld dat westerlingen vandaag ophangen over deze regio. Maar laat duidelijk zijn dat Korea en Japan net zo verschillend zijn als Belgie en Noorwegen (om maar iets te zeggen). Rond Aziaten hangt ook altijd dat aureool van zen, harmonie en van die dingen. In Korea is daar weinig van te merken. Koreanen worden vaak de �Ieren van Azi� genoemd, een volk dat houdt van zingen, drinken en dat in het verleden heel vaak door een ander land�s bewind geregeerd werd. Misschien komt het wel door dit laatste feit dat Koreanen de neiging hebben zich als volk te bewijzen. Nationale trots � sommigen zouden het chauvinisme noemen � tiert hier welig. Voorbeeldje: De populairste auto is de �Korando� en elke trotse bezitter geeft graag nadere uitleg bij de naam van deze auto: � Koreans can do�. Religie Niettegenstaande het opkomend Christendom en de verwestersing, zit het confucianisme nog diep ingebakken in meneer of mevrouw Koreaan modaal (Kim met de pet). Confucianisme is ontstaan in China en wordt meer als een levenswijze beschouwd dan als religie. Respect voor ouderen, het belang van de familie en een lichte vrouwonvriendelijkheid worden gerekend tot hedendaagse overblijfselen van Confucius. Deze principes zorgen er onder andere voor dat de meeste van mijn adolescente Koreaanse vriendinnen zo vlug mogelijk een man van standing willen trouwen om zo hun ouderlijke huis te kunnen verlaten en succesvol hun plaats in de maatschappij te verwerven. De traditionele rollenpatronen zijn sterk ingebakken in de Koreaanse maatschappij. Gelukkig rijzen stilaan stemmen op om deze sociale druk enigzins te lichten en natuurlijk zijn niet alle Koreanen over de zelfde kam te scheren. Leven in Korea Leven in Korea als westerlinge is niet zo anders als men wel zou denken. Verbetering: leven in Seoul is niet zo anders (want in een grootstad is altijd meer te vinden van buitenlandse producten). Al is het een andere cultuur, het is niet echt een shok ermee geconfronteerd te worden. In de grote department stores is er naast de traditionele kimchi en ander Koreaans eten ook gewoon spaghetti (onder �noodles) te vinden. En het rek �flavors of te world� in, jawel, Carrefour (!) biedt alle mogelijkheden om 1000 en 1 westerse maaltijden te koken. Zelfs een Belgische Leffe staat er te koop. Al betaal je wel een beetje (veel) meer. De taal is natuurlijk een grote struikelblok. Na een 6 maanden cursus kan ik me wel behelpen in winkels en restaurants, maar een diep gesprek voeren in het Koreaans is nog steeds uit den boze. Gelukkig studeer ik aan de internationale graduate school van Seoul Nationale universiteit want de lessen zijn er in het Engels. En gelukkig telt Seoul een heel aantal �English Teachers� waarvan sommige theatergroepen (1 van mijn vele hobbies) en dergelijke hebben opgericht. Korea is tevens met hoogtechnologische snufjes bezaaid. Mailen, webcammen, VTM-nieuws kijken en Radio1 beluisteren, is dus geen probleem. Dit geschrijfsel hier is slechts een korrel in de zandberg verhalen over het reilen en zeilen in dit Noord-Oost Aziatische land. Er is natuurlijk veel meer. Korea heeft ook wel wat op toeristisch vlak te bieden, dus mocht je interesse hebben: iedereen welkom!
