| Kurbeti Mitrua, kur u martua nd�nji nj� muaj me grua! Erdhi dita p�r t� ndare dhe u ndan� duke qar�! Gruaja q�nkej me barr� dhe kur polli, b�ri djal�. Po Mitrua ku ish vall�? Mot�mot q� qe larguar, nj� kart� s'i kish d�rguar! Ku t'i shkruaj m�m' e mjer� p�r djal�n� q� kish ler�? Tri vjet, kat�r, dhjet� shkuan! Mitrua harroi gruan! E varf�ra se �'p�soi, t� rit� vet�m e shkoi. �'e deshi t� till� burr�, q� s'e pati pran� kurr�! Gjith' bota ven' e vin�, Mitrua harroi sht�pin�, nuk e di q� ka dhe djal�! Rron a ka vdekur vall�? K�to thosh grua e mjer�, po burrit i mbajti nder�. E zeza grua se �'hoqi! Humbi shpres�n tek i shoqi: kur pa ngr�n' e kur pa pir�, punoi e rriti t� bir�. Kurbeti, shok�, kurbeti, kush vate e nuk� mbeti? Mitrua zuri Misir�, po puna s'i vinte mir�. Qysh t� vej� puna mbar� p�r t� zezt� shqip�tar�? Shkretoj�n� m�m�dhen�, tek perndon dielli ven�! Ku vini, more t� mjer�, se sot s'�sht' si nj�her�, - qysh vini n� vend t� huaj, kur s'dini as gjuhn� tuaj? Lum kush rron n� vend t� tij me qe, me dh�n e me dhi. Mos u ndani nga sht�pia, t� mos mpshoj�1) per�ndia, se per�ndia, kur mpshon, gjynaqar�t i mundon. Puna nuk� ka t� shar�, po punoi vet� n'ar�, zini �ap�n e hosten� dhe parm�nd�n q� �an dhen�. Nga f�mia mos u ndani, po punoni q� t� hani; Grur�t� q� b�ni vet�, u harrin p�r k�t� jet�. Me zakonet� q� kini, kurben� duhet ta lini, t� nder�im jini, t� zot�, po nderi sot s'ka te shkuar, e drejta n� k�t� bot� �sht� fare shtr�mb�ruar... N� kurbet ven� t� tjer�, ata q� s'duan� nder�, se zakonet u nd�rruan; burri q� fiton, shet gruan, burrat� rrojn� nga gra!... |
 |
 |
 |
 |
| Courtesy of Iliriapress |
 |
| Anton Zako �ajupi |
| Faqja Page 5 |
| Deshire Kush l� miken� q� ka edhe ndahet� me shok� p�r t� fituar para, nuk i ka m�nt� n� kok�. Ik�ni, more t� mjer�, ikni deti tek t'u nxjerr�, se p�r mua dashuria, ara, v�shti dhe sht�pia m� b�jn� t� rroj me gas, se s'dua t� l� gj� pas. S'dua t� iki si p�rpara, dua t� rroj n�p�r ara, mikja pran� t� m� ket�, t� punoj arat� vet�. Fatmirosh, mot e nga mot grur' e mis�r t� kem plot, t� kem raki, t� kem ver� t� �mb�l� si sheqer�. T� vete me bag�ti, me qe, me dhen e me dhi, dhe t'i shpie rr�z� malit, t� han� maj�n e barit; dhe kur t� pjell� nj� dhi do t'i v� kecn� n� gji. Nuk iki nga Shqip�ria si punojn' ata q� s'din�, mos e dh�nt� per�ndia, t� ndahem me dashurin�, sa t� mund t� rroj m� pak, po k�tu t� b�hem plak. Dhe n� vuaj, le t� vuaj, t� mos vdes n� v�nd t� huaj! T� shoh m�m�n._ e baban�, t� kem dhe motrat� pran�, dhe kur t� vdes, t� m� qajn� pas zakoneve q� kan�: T� m� marr�n� n� duar, t� qajn� me lesh l�shuar, dhe mikia, kur t� vij�, ta qaj' e t� ul�rij�. |
| Ku jan� vaftet e par�, st�rgjysh�t sa mir� qen� shkonin jet�n� pa ndar� edhe dojnin m�m�dhen�. S'kish pampor e s'kish gjemi, nuk� vinin t� fitonin, atdhen� s'c lij njeri, po punonin edhe shkonin. Kau nuk� kishte zgjedh�, as fre p�r kalin e fort�, dhe si s'kish njeii t� vjedh�, sht�pit� qen� pa port�. Arat� s'kishn� sinuar, s'kish t� pasur e t� varf�r, dheu qe i Jul�zuar, kafsh' e njerz rronin t� af�r. Nuk� kishte njerz t� liq, se Jufta s'kishte dhe daJ� gjith� bota qen� miq, qen� v�llez�r n� baIJ�. Po tani, zot' i v�rtet�, njeriu ngjan me arin�! Nuk� hiqet� kjo jet�, se njeriu ha njenn�' sot s'mbret�ron dashuria, nuk� kemi dashuri, s'na mbeti as trim�ria, sot rrojm� n� rob�ri. |
| Sot e tutje n� sht�pi mikia t� mbret�roj�, cilido nga miqt' e mi p�r zonj� duhet ta njoj�. Kur t� vete n�p�r ara, kur t� korr e kur t� mbjell, t� kem miken� p�rpara, kur t� shij e kur t� vjel Dhe n� stan kur t� m� shot�, me qe, me dh�n e me dhi mikia t'i num�roj� se mos m'i vjedh� njeri, t� m� zbukuroj� stan�, t� b�j� djath� t� but�, t'u hedh� q�net t� han�, t� na ruajn' nga hajdut�. Edhe nata kur t� vij� t� marr mikpn� n� gji... Dhe h�n�za t� na ndrij� dhe t� na ken� zili. |
| 0 shok�, �'u prish dynjaja si p�r burra dhe p�r gra, tani shitet� sevdaja, mjer' ai q� s'ka para. I pasur, t� pallt� varri, ti q� bleve dashurin� dhe nuk e le si n� pari, t� mart� djalli shpirtin�! Nd�gjoni, more t� ri, nd�gjoni dhe ju t� ra: duani at� q� di, jo at� q� ka para. Duani dhe vjersh�tor� barabar me per�ndin�, se rri me lule n� dor� edhe k�ndon dashurin�. Ata q� jan� l�vduar, me k�ng� nga vjersh�tori, jan� burra t� nd�gjuar dhe rroj�n� sa Tomori 0 ju t� ra e t� ri, u lutem t� m� k�ndoni, q� t� kini dashuri, kur t� vdes t� m� kujtoni. |
| Kopshti i dashurise 0 p�llumb' i shkruar, do t't� marr n� duar dhe duke k�nduar gjetk� do t't� shpie: N� nj� vend t'uruar dhe t� lul�zuar, n� uj't� kulluar edhe n�n hie; Af�r tek nj� lum� ku ka lule shum�, t� biem n� gjum�, hena t� na ndrij�; Yjt� t� shikojn�, zogjt� t� k�ndojn� edhe t� na zgjojn� dita kur t� vij�. Pa ngr�n' e pa pir� s'mbetemi, moj Mir�, se u'ndaj t� gdhir� d�rgoj e na sjellin: Qum�sht� t� dhir� dhe djath� t� mir� pa uj' e pa hirr�, dhe rrush kur t� vjehn; Ngjal� nga Janina, mjalt� nga Kanlna, ver� nga Voshtina uj� nga Sopoti; Moll� nga Horia, mish nga dh�nt' e mia, desh nga Lab�rla, - na e falt� zoti' |
| Po p�r Mitro shqipctare k�to zakone t� ra nuk i dukeshin mbar�. Ndaj hoqi e voi shum�, kur pa buk' e kur pa gjum�, rrahu Misir� t� t�r�, nuk� la pun� pa b�r�, gjith� jet�n nen' urdh�r, qeseja si kok� hudh�r, E shoqja e kish qar�, nj�zet vjet q� s'e kish par�! |
| Dhe n� mos e paft� kurr�, djali u rrit, u b� burr�, m�m�n do ta mbaj� mir� me t� ngr�n' e me t� pir�. Pas nj�zet vjet, nga kursimi, Mitros iu shtua fitimi, solli nd�r m�nd Shqip�rin� gruan e tij dhe sht�pin�; psher�titi z�m�r' e tij dhe qau si �ilimi; Dhe te nes�rmet, ndaj t� gdhir�, Mitrua e la Misir�. Ta kish ditur, kur ish ndar� q� la gruan me barr�, mbase kish ikur m� par�. Shtat� dit' e shtat� net b�ri Mitrua n� det; mbaroi udh�n e gjat� dhe vate n� fshat me nat�. Ne sht�pi u af�rua, Nd�nji pak e u mendua, dhe me vete t� tij thosh: �N� gje�a sht�pin� bosh? N� mos e gje�a t� gjall� Gruan�!� Me k�to fjal� Shikon sht�pin� me drit� edhe vate n� f�ngjit�1) t� shoj� kush �sht� br�nda, t'i p�rgjoj� ja ka �nda. |
| Djali kuv�ndon me m�m�; �Pse qan, i thosh, kur ke mua? �'kan� shkuar� t'i l�m� dhe duajm� si t� dua. - T� dua, thosh m�m' e mjer�, me shpres� t�nde kam rruar, nga ti harrova qeder�, dhe gjith'ato q� kam vuar, dhe sot rroj me shpres� t�nde" Kur gjegji k�to kuv�nde, Mitrua ngriu n� f�ngjit�. Fatziu, �'vuri n�r m�nde! Vuri syn' e pa n� drit�, pa nj� trim t� ri me gruan! M�ndja ju turbullua! Mitrua kujton Misir�, sheh vet�hen� me brir�!?... 0 Mitro, mendoju mir�, m�ma p�rk�dhel t� bir�, nuk� t� ka turp�ruar, se me nder t� madh ka rruar! �'mendohesh, more fatzi! Hyr� br�nda n� sht�pi dhe merr djal�n� n� gji. �0bobo! syt� �'m� pan�! Tha Mitrua si i marr�. Pash� gruan me jaran�, po tani do t'ju b�j varr�! Do t'u bie me kobure, t'i l�shoj n� shesh shondure.1) Mua t� m� v�n� brir�!� Tha, dhe goditi te bire! Meme e zeze ul�riti, pushtoi djal�n dhe briti, po Mitrua nuk priti, pushka krisi dhe nj� her�, ra p�rmbys dhe m�m' e mjer�! |
 |
 |