Gdy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa, na terenie Cesarstwa Niemiec zaczęto odczuwać brak monet o nominale od 1 do 20 marek. Powodem takiego stanu rzeczy była decyzja władz, która w obliczu kryzysu wywołanego wojną rozpoczęła masowe gromadzenie szlachetnych metali, w tym będących w obiegu złotych i srebrnych marek. Podobnie postąpiła ludność odkładając na "czarną godzinę" opłacalny kruszec. Masowo też zaczęto wycofywać oszczędności z banków, żądając ich wypłaty wyłącznie w złotych i srebrnych monetach . Zaistniała sytuacja doprowadziła wkrótce do tego, że z rynku niemal całkowicie zniknął bilon. Wówczas władze zdecydowały się na emisję prowizorycznych pieniędzy o brakujących nominałach (od 1 do 20 marek), nazywanych notgeldami , co umożliwiło istnienie handlu i obrotu pieniężnego. Jednakże wojna przyniosła dalsze komplikacje. Niespełna dwa lata później (1916 r.), zaczęto odczuwać braki materiałów strategicznych , m.in. brązu , miedzi i niklu , co było przyczyną wycofania z obiegu bilonu o fenigowym nominale.
     Owe notgeldy- w dosłownym tłumaczeniu "pieniądze nędzy"- wydawane były w niskich nakładach w Niemczech i Austrii na początku XX wieku, a także przed, w czasie i po pierwszej wojnie światowej. Najczęściej wydawano je w formie banknotów, ale w obiegu funkcjonowały również monety. Prawo do ich emisji miały banki centralne i prywatne, a także gminy, magistraty, starostwa i prywatne przedsiębiorstwa. Można było za nie nabywać towary tylko na terenie miejscowości która je wydała.
W Gnadenfrei swój pieniądz zastępczy emitował fabrykant i założyciel pierwszej mechanicznej tkalni, Theodor Zimmermann. Piławski, notabene jedyny notgeld o nominale 50 fenigów pochodzi z 1921 roku. Na jego awersie, oprócz nominału, serii i numeru, widnieje plac Kościelny osiedla Braci Morawskich (obecnie plac Piastów Śląskich) oraz nazwa miejscowości i regionu. Na rewersie umieszczono nominał, inicjały właściciela i nazwę firmy. Należy dodać, że pieniądz zastępczy był początkowo zwykłym arkuszem papieru na którym drukowano nominał i stawiano pieczęć urzędową. Z czasem notgeldy zaczęto traktować jak widokówki, przedstawiając na nich m. in. zabytki, widoki miejscowości, herby i postacie historyczne. W sumie w całych Niemczech wyemitowano około 100 tysięcy rodzajów notgeldów. Prawie równocześnie z ich emisją zaczęto je kolekcjonować , co trwa po dziś dzień. W Niemczech ostatni "pieniądz nędzy" wyszedł z obiegu w roku 1924.

Theodor Zimmermann (1843-1930). Do 1873 r. członek zboru Braci Morawskich-Gnadenfrei w Piławie Górnej. Fabrykant, założyciel i właściciel otwartej w 1873 r. pierwszej mechanicznej tkalni w Piławie Górnej ( po drugiej wojnie światowej siedziba Zakładów Przemysłu Odzieżowego "Bobo"). Od roku 1866 był właścicielem tkalni w Jugowie koło Nowej Rudy. W 1899 r. przekształcił swoje przedsiębiorstwo w spółkę ,w której skład weszła Niemiecka Unia Braci Morawskich z Herrnhut w Saksoni , a w 1919 r., ze względu na brak potomka, przekazał firmę ww. Uni na własność. Był miłośnikiem gór, zapoczątkował nowy kierunek w zagospodarowaniu i rozwoju Przełęczy Jugowskiej, budując na niej w 1895 r. lokal gastronomiczno-noclegowy Zimmermannsbaude.

Hosted by www.Geocities.ws