ก่อนจะออกไปดูนกในป่าธรรมชาติ นักดูนกควรต้องเตรียมตัวและอุปกรณ์ให้พร้อม เริ่มต้นด้วยการศึกษาข้อมูล เกี่ยวกับสถานที่ที่จะไปดูนกให้มากที่สุด เช่น ลักษณะภูมิอากาศ สภาพภูมิประเทศ เส้นทางที่ใช้เดินดูนก ข้อมูลเหล่านี้จะช่วย ให้สามารถเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ได้อย่างเหมาะสมและครบถ้วน เช่น เมื่อจะไปดูนก บนภูเขาสูง ต้องเตรียมเสื้อกันหนาวไป นอกจากนี้ยังใช้เป็นข้อมูลในการเลือกสถานที่ และช่วยเวลา ที่จะออกไปดูนกได้อย่างเหมาะสม เพราะนกนานาชนิด จะอาศัย อยู่ในถิ่นธรรมชาติที่ต่างกันออกไป รวมทั้งฤดูกาลที่เปลี่ยนไป ก็ทำให้มีโอกาส พบนกชนิดใหม่ เพิ่มขึ้นด้วย เช่น ในฤดูหนาว ที่มีนกอพยพย้ายถิ่นเข้ามา ควรไปดูนกชายเลนตามชายทะเลหรือดูนกป่าบนภูเขาสูงภาคเหนือ ส่วนฤดูฝน เป็นช่วงที่ควรเลือก ไปดูนกประจำถิ่นตามป่า ทั้งนี้การศึกษาชนิดของนกที่สามารถพบได้ในสถานที่ที่ไปดูนก จะทำให้เราทราบข้อมูลและคาดหวัง ได้ว่า จะพบนกอะไรได้บ้างในสถานที่นั้น

การแต่งกาย
               การแต่งตัวเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงในการเตรียมตัวก่อนออกไปดูนก เพราะนกในธรรมชาติย่อมคิดว่า คนเป็น ศัตรูและคอยหลบหนีอยู่เสมอ นักดูนกจึงต้องแต่งกายให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อม เช่น สีเขียวเข้ม สีเทาหรือน้ำตาล ควรแต่งกาย ให้รัดกุม สวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว เพื่อป้องกันแมลง และหนามขีดข่วน สวมหมวกป้องกันศีรษะและกัน แสงแดด รองเท้าควรเป็นชนิดที่ใส่สบายและหุ้มส้นกระชับพอดี และควรสวมถุงเท้าเพื่อป้องกัน การเสียดสีจากการเดินมากๆ

เตรียมอุปกรณ์
               การเตรียมอุปกรณ์ดูนกก็เป็นสิ่งจำเป็น โดยเฉพาะกล้องส่องทางไกล คู่มือดูนกและสมุดบันทึก บางครั้งอาจมี อุปกรณ์เสริม เช่น กล้องถ่ายรูป เครื่องบันทึกเสียง เข็มทิศ เป็นต้น รวมทั้งอุปกรณ์อำนายความสะดวกอื่นๆ ทั้งนี้ควรพิจารณา จากความเหมาะสม และประโยชน์ที่ต้องการใช้สอย ในการดูนกแต่ละครั้ง ซึ่งต้องขึ้นอยู่กับสถานที่และสภาพอากาศ เช่น ควร เตรียมร่มกันแดด เมื่อออกไปดูนกกลางทุ่งโล่ง ถ้าต้องไปพักแรมในป่า เต้นท์ เครื่องนอน หม้อ จาน ช้อน ฯลฯ ก็เป็นสิ่งจำเป็น ที่ต้องนำไป และควรหาเป้หรือกระเป๋าที่สะพายได้สะดวก เพื่อใส่อุปกรณ์ดูนกและของส่วนตัวขณะออกไปดูนกจะช่วยให้ คล่องตัวกว่าใช้มือถือ

ดูนกที่ไหน
               นักดูนกหน้าใหม่ควรเริ่มต้นดูนกใกล้บ้านก่อน เช่น บริเวณสวนที่มีต้นไม้ร่มครึ้มหรือบึงน้ำใส เพราะนกสวนและ นกทุ่งไม่ค่อยตื่นกลัวคน จึงดูและจำแนกชนิดได้ง่ายกว่านกป่า เมื่อมีประสบการณ์และความชำนาญเพิ่มขึ้น จึงค่อยไปดูนกป่า หรือนกชายเลน ที่จำแนกชนิดได้ยากขึ้น เวลาเช้าเป็นช่วยที่ดีที่สุด สำหรับการดูนก นกส่วนใหญ่ออกหากินตั้งแต่เช้ามืด จนสาย จึงหลบพักผ่อน แล้วจะอออกหากินอีกครั้ง เมื่อแสงแดดอ่อนในยามบ่ายคล้อย ช่วงเวลาทั้งสองนี้ นกค่อนข้างกระฉับกระเฉง ไม่หลบซ่อนตัว ทำให้พบเห็นนกได้ไม่ยากและอากาศ ยังเย็นสบาย ช่วยให้ดูนกได้อย่างเพลิดเพลิน

ข้อมูล : คู่มือดูนกเบื้องต้น สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย