T�MUR �MPARATORLU�U Babas� Barlas kabilesi lideri Turgay olan Timur, 1336'da Semerkant yak�nlar�nda Ke� (Ye�il �ehir)'de do�mu�tur. Timur'un ortaya ��kt��� tarihlerde, �a�atay Hanl��� sars�nt� ge�irmekte idi. Otorite bo�lu�undan faydalanan, Cengiz hanedan�ndan olmayan emirler, �a�atay hanl��� i�erisinde idareyi ele alarak n�fuzlar�n� art�rmaktayd�. Nitekim 1360 y�l�ndan itibaren ad�ndan s�z edilmeye ba�layan Timur, �nce Emir H�seyin ile 1370 y�l�ndan itibaren de tek ba��na Mavera�nnehir'de h�kimiyet kurmu�tur. Bu d�nemde girdi�i bir sava�ta aya��n�n sakat kalmas� sebebiyle tarihlerde Aksak Timur (Timurleng) diye an�lacak olan Timur, Cengiz soyundan gelmedi�i i�in emir unvan�n� kullanm��t�r. Emir Timur, 1370-1405 y�llar� aras�nda yapt��� seferlerle, Harezm, Do�u T�rkistan, �ran, Azerbaycan, Hindistan Delhi Sultanl���, Irak, Suriye, Alt�n Orda Hanl��� ve Osmanl� Devleti'nin de i�inde bulundu�u muazzam b�y�kl�kteki topraklara h�kim olmu�tur. Onun fetihleri, sonu�lar� a��s�ndan, T�rk Tarihini derinden etkilemi�tir. Mesel�, Alt�norda Han� Toktam�� �zerine d�zenledi�i seferler (1391/8) Alt�norda Devleti'nin ��k���ne ve yerine b�lge hanl�klar�n�n kurulmas�na sebep olurken, Moskova Knezlerinin g��lenmesini de beraberinde getirmi�tir. B�ylece, XVI. y�zy�ldan itibaren Rusya'n�n Kafkaslar ve De�t-i K�p�ak'a do�ru yay�lmas� s�z konusu olacakt�r. Ancak Timur'un T�rkistan'a h�kim olmas� ayn� zamanda �zbek, Kazak ve T�rkmenlerin g�n�m�ze kadar ula�acak olan tarihlerinin de mihengi noktas�n� te�kil eder. 1398/99'da Hindistan Delhi Sultanl���na d�zenledi�i sefer de b�lgedeki siyas� ve k�lt�rel yap�n�n de�i�mesine sebep olmu�tur. Ancak Timur'un 1402 Ankara Sava�� ile Y�ld�r�m Bayezid'i yenip, Anadolu'yu ele ge�irmesi, Osmanl� tarihinde unutulmaz bir yer tutar. Bu olayla, Anadolu'daki T�rk birli�i sars�lm��, beylikler yeniden canlanm�� ve "Fetret Devri" dedi�imiz taht m�cadeleleri Osmanl� Ddevleti'nin y�pratm��t�r. �lkesindeki kar���kl�klar sebebiyle Anadolu'da fazla kalamayan Timur, �in seferine giderken yolda hastalanarak �lm��t�r (1405). Timur'un �l�m�nden hemen sonra devlet o�lu ve torunlar� aras�nda payla��lm��t�r. Buna g�re; Torunu Muhammed ba�kent Semerkant' ta tahta ��karken, di�er torunlar� Pir Muhammed ile �skender �ran' da, 3. o�lu Miran�ah Ba�dat ve Azerbaycan'da, en k���k o�lu �ahruh ise Horasan'da yerle�mi�lerdir. Timurlular ad� verilen bunlar aras�nda �ahruh, Mavera�nnehir b�lgesini de ele ge�irerek, Herat �ehri merkez olmak �zere devletini kurdu. Ard�ndan �ran ve Azerbaycan'� da h�kimiyetine alan �ahruh d�nemi (1407-1447), T�rkistan'da parlak bir k�lt�r hayat�n�n ba�lang�c� olmu�tur. �ahruh'un �l�m� �zerine, tahta b�y�k bir alim ve astronom olan o�lu Ulu� Be� ge�ti. Onun iki y�ll�k saltanat� m�cadeleler i�inde ge�mi� ve o�lu taraf�ndan �ld�r�l�nce �lke dahilinde b�y�k kar���kl�klar ��km��t�r. Nitekim Miran�ah'�n torunu Ebu Said'in Akkoyunlu Uzun Hasan'a yenilmesiyle (1469) Horasan'�n bat�s�nda kalan b�t�n topraklar Akkoyunlular�n eline ge�ti. Timurlulardan yaln�z H�seyin Baykara (1469-1506) Horasan'da tutunabilmi�tir. Ba�kenti Herat, T�rk tarihinde say�l� k�lt�r merkezlerinden biri oldu. �nl� T�rk �air ve ilim adam� Ali �ir Nevai burada yeti�mi�tir. Baykara'n�n o�lu Bedi�zzaman'�n h�k�mdarl��� zaman�nda, �zbek h�k�mdar�, �ibani Muhammed Han'�n ba�kent Herat'� ele ge�irmesi( 1507), Timurlular�n sonu oldu. Timurlulardan Bab�r T�rkistan'da ba�ar�l� olamay�nca, Hindistan'a giderek (1519) T�rk-Hind �mparatorlu�u'nu kurmu�tur |