PERVANEOGULLARI BEYLIGI (1277-1322) Anadolu Sel�uklulari'nin dagilmasi sirasinda Sinop'ta Perv�ne Muineddin S�leyman'in oglu Mehmet tarafindan kurulan beyligin adidir. Sinop, 1214'te Trabzon Rum Imparatorlugu'ndan alinmis �nemli bir deniz �ss� ve ticaret iskelesi idi. Anadolu Sel�uklulari'nin i� karisikliklari sirasinda Trabzon Rum Imparatoru tarafindan geri alinmis ve kendi topraklarina dahil edilmistir (1259). Perv�ne, Ilhanli h�k�mdari Abaka Han'dan izin alarak Sinop'u ele ge�irmek i�in faaliyete giristi. Yaklasik bir yil karadan denizden kusattigi sehri 1266'da zaptetti. B�ylece Sel�uklular'in Karadeniz'deki ticaret kapisi olan Sinop, Muineddin S�leyman'a ikta olarak verilmis ve yine onun istegi �zerine kendisine temlik edilmistir. Sinop'un fethi ve Pervane'ye temlik edilmesi, Sultan R�kneddin Kili� Arslan ile onun arasinin a�ilmasina sebep oldu. 1266'da Sel�uklu sultaninin Pervane'nin Mogollar tarafindan tahrikiyle �ld�r�lmesinden sonra, Sel�uklu Devleti'nin idaresinde Pervane'ye ortak kalmadi. Sel�uklu Devleti'nde n�ibu's-sultan olan Perv�ne, devamli bir sekilde merkezde bulundugundan bizzat Sinop'ta ikamet edememekteydi. Bu sebeple oglu Muin�ddin Mehmed'i malikanesi olan Sinop'a g�nderdi. Pervane S�leyman, 1277'de Ilhanli h�k�mdari Abaka Han tarafindan �ld�r�l�nce oglu Mehmed istikl�lini ilan ederek Sinop'ta Pervaneogullari adi ile kisa s�re devam den beyligi kurmus oldu. Muin�ddin Mehmed yaklasik yirmi yil beyligin idaresini elinde tuttu. Muin�ddin Mehmed, Mogollar ile iyi ge�inmek zorunda kaldi ve onlarin verdigi devlet islerinde g�rev yapti. Bu sirada halki agir vergilerle ezen Mehmet Bey, Mogollar'a karsi bir hareketin hazirliklari i�indeyken hastalanarak �ld�. Bundan sonra beyligin idaresi Pervane S�leyman'in torunu M�hezzib�ddin Mesud tarafindan y�r�t�ld�. Mesud Bey, Mogollar'la iyi iliskilerde bulunarak herhangi bir tehlikenin gelmesini �nledi. Ayrica devletin sinirlarini genisleterek Bafra ve Samsun'u ele ge�irdi. Mesud Bey, Sinop'ta ticar� koloni bulunduran Cenevizliler tarafindan ticar� bir anlasmazlik sebebiyle ani bir baskinla esir edilerek Ceneviz m�stemlekesi olan Kefe'ye g�t�r�ld�. Ancak �ok agir bir fidye �demek suretiyle tekrar Sinop'a d�nd� (1298). Bundan iki sene sonra vefat eden Mesud Bey'in yerine oglu Gazi �elebi, Sinop emiri oldu (1300). Donanmaya �nem veren Gazi �elebi, �nce Trabzon Rum Imparatoru ile anlasarak Kirim ve Kefe taraflarina sefer d�zenledi ve bir Ceneviz donanmasini Kefe yakinlarinda maglup etti (1313). Daha sonra da Trabzon'a karsi h�cuma ge�ti (1319). Cenevizliler'in 1322'de Sinop'a karsi giristikleri saldiriyi basariyla p�sk�rtt�. Gazi �elebi'nin erkek evladi olmadigi i�in Kastamonu beyi olan Candaroglu S�leyman Pasa'nin hakimiyetini tanidi. 1322'de vefati �zerine bir ara kizi Sinop'ta beylik etmis ve bu sebeple Sinop'a Hatuneli adi da verilmistir. Daha sonra Candaroglu S�leyman Pasa tarafindan ilhak edildi. B�ylece Pervaneogullari Beyligi, Candarogullari Beyligi'nin topraklarina katildi. Sinop'ta Pervane S�eyman tarafindan 666 (1267-1268)da yaptirilan Ulu Cami en �nemli mabedler arasindadir. Yine Pervane S�leyman Medresesi ve Pervane t�rbesi, Pervaneogullari Beyligi devrinden kalma mimar� eserlerdir. Kaynak: Osmanli tarihi |