HAM�DO�ULLARI BEYL��� 1- Beyligin Kurulusu Hamidogullari Beyligi Egridir, Bolu, Yalva� ve daha sonra Antalya taraflarinda Hamid Bey'in torunu D�ndar Bey tarafindan kurulmustur. Hamid Bey, Sel�uklular'la birlikte T�rkistan'dan gelen T�rkmen kabilelerinden birinin basbugu olup, Anadolu Sel�uklu Devleti'nin kumandanlarindan idi. Hamid Bey ve oglu Ilyas Bey zamaninda b�lge Sel�uklu idaresinde bulunuyordu ve u� beyligi stat�s� Denizli'den daha ileriye kaymisti. Sel�uklularin XIII. asrin sonlarinda tamamen zayiflamasi ve Ilhanilerin n�fuzu altina girmesinden sonra diger b�lgelerde oldugu gibi, Isparta, Egridir ve civarinda yasayan Hamid asireti de D�ndar Bey'in baskanligi altinda Hamidogullari Beyligini kurdular. a) D�ndar Bey Felek�ddin �nvaniyla da anilan D�ndar Bey, beyligin sinirlarini genisleterek G�lhisar, Korkuteli ve daha sonra Antalya'yi aldi. Anadolu'da Sel�uklu hakimiyetini ele ge�iren Ilhanlilara bagliligini sunan D�ndar Bey, Ilhanli hazinesine her yil d�rt bin dinar vergi veriyordu. Sihabeddin �mer�'nin kaydettigi bilgiye g�re D�ndar Bey'in onbes bin atli, onbes bin yaya askeri bulunuyordu ve �nemli sehirlerden baska onbes kadar kalesi vardi. D�ndar Bey bir�ok eserlerle imar ettigi Egridir'e kendi k�nyesine nisbetle Felekabad adini verdi. Birligi saglamak �zere Anadolu'ya gelen Ilhanli Beylerbeyi Emir �oban'a bagliliklarini sunan Anadolu Beyleri arasinda D�ndar Bey de bulunuyordu (1314). Ayrica D�ndar Bey, ayni senede Ilhanli h�k�mdari Olcaytu (Muhammed H�dabende) adina Felakabad'da para bastirdi. Ilhanli h�k�mdari Olcaytu'nun �l�m� �zerine Anadolu'da �ikan karisikliklar sirasinda bunu firsat bilen D�ndar Bey, bagimsizligini il�n edrek sultan �nvanini aldi. Muhtemelen bu sirada Antalya zaptedildi ve idaresi D�ndar Bey'in oglu Yunus Bey'e verildi. Anadolu Beyliklerinin bagimsiz hareket etmeye baslamalari �zerine Ilhanlilarin Anadolu valisi Demirtas harekete ge�erek Konya'yi isgal ettikten sonra Beysehri'ni zaptetti ve oradan D�ndar Bey'in �zerine y�r�d�. D�ndar Bey Egridir'den Antalya'ya ka�missa da yakalanarak �ld�r�ld�. B�ylece Hamidogullari Beyligi'nin Isparta ve Egridir kismi Demirtas'in eline ge�ti (1324). Demirtas'in Meml�k sultanina siginarak Misir'a ka�masi �zerine D�ndar Bey'in �� oglundan en b�y�g� olan Hizir Bey Hamideli b�lgesinde idareyi ele aldi. Onun zamaninda Esrefogullari'na ait Beysehri, Aksehir ve Seydisehri Hamidogullari Beyligi'nin topraklarina katildi. Hizir Bey 1330'da vefat etmistir. Necmeddin Ishak ve H�sameddin Ishak Beyler D�ndar Bey'in ogludur. Ilhanlilar'in Anadolu valisi Demirtas'in Misir'a ka�masi �zerine ortaya �ikip �lkesine sahip olmus (1327), Antalya'yi da topraklarina katmisti. Karamanoglu'nun tesviki ile babasinin kanini dava etmek i�in Misir'a gitmis, Meml�k sultani Melik Nasir Muhammed'in huzurunda mahkeme olmuslardir. Ibn-i Battuta, Ishak Bey'in babasi hayatta iken Misir'da bulundugunu ve hacca gittigini yazmaktadir. Ibn-i Battuta Egridir sultani olarak ziyaret ettigi Ishak Bey hakkinda sunlari s�yler: "M�m�-ileyh evs�f-i hasene ile m�tehall�dir. C�mle-i �d�tindan olarak her g�n ikindi namazinda c�mie gel�r, ba'de ed�i's-sal�t cid�r-i kibleye istinad eyler. Huz�runda huff�z, ahsabdan ma'm�l y�ksek bir mastabaya (sedir) oturarak S�re-i feth ve s�re-i m�lk ve s�re-i Amme'yi �yle g�zel ses ile tilavet ederler ki erv�h m�teessir olarak kul�b tevazu ve istik�met bulur ve ebd�n lerzed�r ve uy�n eskb�r olur. Ba'deh� Sultan ikametgahina avdet eyler", Ibn-i Battuta Ramazan ayini Egridir'de sultanin yaninda ge�irmis ve fakih Muslihiddin ile g�r�sm�st�r. Ishak Bey'in Egridir'de sultan oldugu sirada kardesi Mehmed �elebi de G�lhisari'nda sultan idi. Ishak Bey'in 1344'den �nce vuku bulan �l�m�nden sonra yerine kardesi ve G�lhisar beyi Mehmed �elebi'nin oglu Muzaffer�ddin Mustafa Bey ge�ti. Onun �l�m�nden sonra da yerine H�sameddin Ilyas, Bey oldu(1357). H�sameddin Ilyas Bey komsu Karamanogullari ile pek ge�inememis Karamanoglu Alaaddin Bey'e yenilerek topraklarini kaybetmistir. Bunun �zerine Germiyanoglu S�leymansah'a siginan Ilyas Bey onun yardimiyla topraklarini geri aldiysa da Karamanogullari topraklarina saldirmaktan vazge�medigi i�in hayatinin geri kalan kismini da �z�nt� ve endise i�inde ge�irdi. Ilyas Bey kesin olmamakla beraber 1374'ten �nce �lm�s ve yerine oglu Kemaleddin H�seyin Bey ge�mistir. b) Kemaleddin H�seyin Bey ve Sonrasi H�seyin Bey'in beyligi sirasinda babasinin zamaninda Karamanogullari ile olan anlasmazliklar devam ettiginden Osmanli padisahi I. Murad'dan yardim istedi. I. Murad Karamanogullari'nin topraklarina sinir olan bazi kale ve kasabalarin kendisine satilmasini teklif etti. H�seyin Bey bu teklifi uygun karsiladi. Bir m�ddet sonra I. Murad'in K�tahya'yi ziyareti sirasinda bir el�i g�ndererek kaleleri kendisine satacagini bildirdi ve Beysehir, Seydisehir, Aksehir, Yalva�, Karaaga� kalelerini seksen bin altun karsiliginda Osmanlilar'a satti. Isparta, Egridir ve diger bazi sehirler kendisinde kaldi (1374). Kemaleddin H�seyin Bey, oglu Mustafa Bey kumandasindaki yardimci bir kuvveti Osmanli Devleti'nin I. Kosova Savasi'na katilmak �zere yollamistir. Kemaleddin H�seyin Bey 1391'de �l�m�ne kadar topraklarinin idaresini elinde tuttu. Ondan sonra Hamidogullari Beyligi'ne ait yerlerin bir kismi Osmanlilar, diger kismi Karamanlilar tarafindan istil� olundu. B�ylece b�lgedeki Hamidogullari Beyligi son bulmus oldu. |